Sabado, Agosto 14, 2021

Paghigop ng sabaw

PAGHIGOP NG SABAW

matapos kunan ng dugo'y bumili ng halaan
upang siya kong iluto't maging pananghalian
na sinahugan ng talbos, sibuyas, luya't bawang 
ayos na ang buto-buto, anong sarap ng ulam

dinamihan ng tubig at nagsabaw ng di labis
katamtaman lang, habang nilulutong walang mintis 
nilagyan man ng asin, sabaw ay manamis-namis
sapat lang sa kalusugan ng katawang manipis

tama lang pala ito matapos kunan ng dugo
kaya humigop muna ng sabaw bago sumubo
habang kumakain ng halaan ay napagtanto
na saanman ang labanan ay di dapat sumuko

parang nasa digmaan ang kanina'y paghahanda
nasa parang ng digmaang hinanda'y puso't diwa
matapos kunan ng dugo, sabaw yaong tinungga
tila medalya ng tagumpay ang natamong pala

- gregoriovbituinjr.
08.14.2021

Pagkatha't pagkain

PAGKATHA'T PAGKAIN

pinuna nila ako sa napapansin sa akin
inuuna ko raw ang pagkatha kaysa pagkain
mag-almusal o mananghalian muna'y unahin
buti't nagpaalala, ramdam ko'y gutom na nga rin

napapansin ko ring gawain ko na sa altanghap
o almusal, tanghalian, hapunan, ang pagsiyap
ng tiyan, pagkatha'y inuna, tila nasa ulap
bagamat iwing buhay na ito'y aandap-andap

aba'y kumain muna, paalala sa sarili
baka tuluyan kang mamayat ay di mapakali
pagkat napakahirap kung sa gutom ay sakbibi
kahit pagala-gala ang musa sa guniguni

salamat sa mga nakapuna't nagpaalala
at naramdaman ko ang inyong pagpapahalaga

- gregoriovbituinjr.
08.14.2021

Gwardyang nagpipintura

GWARDYANG NAGPIPINTURA

aba'y nakapakasipag nitong natanaw kong gwardya
nakauniporme siya ngunit nagpipintura
may simbolong medik, may alam din sa emerhensya
aba'y all around siya't malaking tulong sa masa

pinipuntaraha'y giya sa paparadang sasakyan
ambulansya man, motorsiklo, kotse, o kaya'y van
kulay dilaw na raya sa gilid ng pagamutan
kung saan kinunan ng dugo't aming pinuntahan

bagamat tama lang na ang giya'y maging malinaw
ang lumalabong kulay ay pinatungan ng dilaw
malinaw iyon sa paparada kaysa mapusyaw
madaling magdisiplina kaysa sila'y sumigaw

saludo ako sa gwardyang pati iyon ginawa
na kung suriin, di iyon ang trabahong tinakda
di lang siya bantay sa ospital, mapagkalinga
pinatunayan niyang siya'y isang manggagawa

- gregoriovbituinjr.
08.14.2021

* litratong kuha ng makatang gala sa pinuntahang ospital bago sila magpakuha ng dugo ng ilang kasama

Paghahanda upang kunan ng dugo

PAGHAHANDA UPANG KUNAN NG DUGO

madaling araw pa lamang ay nagising na ako
upang paghandaan ang dapat puntahang totoo
dahil kasama'y kailangan ng apat na tao
magbibigay ng dugo para sa asawa nito

aalmusaling tuyo ay inihanda ko agad
at pinrito sa kawali ang isdang di maalat
kamatis at sibuyas naman ay aking ginayat
nilagyan ng toyo, aba'y almusal na kaysarap

mahirap kasing magutom doon sa pupuntahan
at mahirap umalis nang walang laman ang tiyan
baka mahal pa ang kakainin sa pagamutan
mabuting nakahanda sa kakaharaping laban

wala kang almusal, tapos kukunan ka ng dugo
baka mahilo ka'y maging dahilan ng siphayo
aral: paghandaan ang anuman, huwag yuyuko
upang magtagal sa labanan at di sumusuko

parang paghahanda laban sa bulok na sistema
kumusta na ang asam na panlipunang hustisya?
mga api ba'y patuloy pa ring nakikibaka?
dapat laging handa ang tulad naming aktibista

- gregoriovbituinjr.
08.14.2021

Biyernes, Agosto 13, 2021

Hindi biro ang nagbabagong klima

HINDI BIRO ANG NAGBABAGONG KLIMA

tatawa-tawa ka pa, di nagbibiro ang klima
aba'y di mo pa ba naranasan ang masalanta?
tingnan mo lang ang aral kina Ondoy at Yolanda
saka sabihing joke lang ang nangyari sa kanila

tila nagbabagong klima'y paglukob ng halimaw
na sa ating mga likod nagtarak ng balaraw
di mawari ang nasalanta, masa'y humihiyaw:
"Climate emergency is not a joke! Climate Justice Now!

palitan na ang bulok na sistemang mapaniil
tigilan na ang pagsunog ng mga fossil fuel
na pinagtutubuan ng kapitalismong taksil
unahin ang mga coal plants na dapat mapatigil

habang patuloy lang ang korporasyong malalaki
sa pagpondo sa ganyang planta'y di mapapakali
tingnan ang pamahalaan, kanino nagsisilbi
sa korporasyon o sa masang nasa tabi-tabi

kayraming nasalanta, namatay at nagtitiis
nasisirang kalikasan ba'y ito ang senyales?
dapat tayong mag-usap, ano ba ang Climate Justice?
ano nang kaisahan sa kasunduan sa Paris?

huwag magtawa pagkat buhay ang nakasalalay
noong mag-Yolanda sa Leyte'y nagkalat ang bangkay
"Climate emergency is not a joke!" tayo'y magnilay
klima'y di nagbibiro sa mensahe niyang taglay

- gregoriovbituinjr.
08.13.2021

* ang ibig sabihin ng PMCJ na signatory sa plakard ay Philippine Movement for Climate Justice
* litratong kuha ng makatang gala noong SONA 2021

Itigil na ang girian

ITIGIL NA ANG GIRIAN

ngayong Agosto'y may kasaysayang batid ng masa
anibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika
sa bansang Japan, sa Nagazaki at Hiroshima
at lumipol ng libo-libong mamamayan nila
habang patuloy sa dusa ang mga hibakusha

pitumpu't anim na taon na ang nakalilipas
ay nagbubuo pa rin ang mga bansang may angas
ng samutsaring mga nakamamatay na armas
na panakot sa bansang sa kanila'y di parehas
banta sa bansang tila di marunong maging patas

bomba atomika noon, armas nukleyar ngayon
kailan ba matitigil ang ganoong imbensyon
bakit patuloy ang paligsahan ng mga nasyon
susumbatan lang sila ng kasaysayan kahapon
kung depensa nila'y pandepensa lang nila iyon

ano bang konsepto nila ng lahi't kalayaan
bakit patuloy ang sistema ng mga gahaman
ah, itigil na ang mga girian at labanan
pagpapakatao ang dapat nating pagsikapan
at maitayo ang isang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.
08.13.2021

* ang aklat sa larawan ay nabili ng makata sa Book Sale, Farmers branch, 12.28.2020
* ayon sa kasaysayan, bumagsak ang bomba atomika sa Hiroshima noong Agosto 6, 1945, at sa Nagasaki tatlong araw makalipas.
* tinatayang nasa 135,00 ang total casualty sa Hiroshima, at 64,000 sa Nagasaki, ayon sa https://www.atomicarchive.com/resources/documents/med/med_chp10.html

Indayog sa umagang kaylamig

INDAYOG SA UMAGANG KAYLAMIG

tinatakasan ko ang daigdig
upang sa musa'y makipagniig
kukulungin ko siya sa bisig
at kukwintasan ng mga titig

upang angkin kong iwing pag-ibig
ang sa kanyang puso'y makalupig
habang namumutawi sa bibig
ang tulang nais kong iparinig

sa kabilang banda'y naulinig
ang kung anu-anong pang-uusig
kapitalista'y hamig ng hamig
manggagawa'y wala nang makabig

sa isyung ito'y ano ang tindig
sa gawaan ng mga pinipig
bakit daw nilalako'y malamig
buti't mainit-init ang tupig

basta huwag lamang makabikig
sa lalamunan at abang tinig
ang tulang may anong pahiwatig
mga isyung pawang naulinig

makata'y nagpapakasigasig
sa umagang ano ba't kaylamig
kahit na siya'y nangangaligkig
inom lang ng bitamina't tubig

- gregoriovbituinjr.
08.13,2021

* INDAYOG - sinukat na daloy ng mga salita at parirala sa berso o prosa, mula sa U.P. Diksiyonaryong Filipino, pahina 497