Linggo, Disyembre 4, 2022

50-50

50-50

hati tayo sa sangdaang piso
kaya tara, fifty-fifty tayo
pamasahe pauwi sa Tondo
pagod na't pahinga muna ako

fifty-fifty ay isang daan na
na pag usaping buhay na'y iba
ibig sabihin, patawirin ka
kailangan na ng ambulansya

magbakasakaling sa ospital
ay magamot ang sakit at pantal
naistrok kaya pautal-utal
sana yaring buhay pa'y magtagal

minsan, buhay ay nag-fifty-fifty 
sa di naiwasang pangyayari
may sa motor ay naaksidente
may sa di sinadyang insidente

kaya, ingat, lagi nang mag-ingat
at sa disgrasya'y huwag malingat
kayhirap na ako'y buhat-buhat
fifty-fifty'y di ko madalumat

- gregoriovbituinjr.
12.04.2022

Sabado, Disyembre 3, 2022

Top fan badge

 

TOP FAN BADGE

wow! may top fan badge pala sa sikat na babasahin
tagahanga ka ng Liwayway ang ibig sabihin
dahil sa ugnayan ninyong lagi'y kikilalanin
patunay na tagapagtaguyod ka ng magasin

taospuso pong nagpapasasalamat sa Liwayway
lalo't sagisag na iyan ng paghanga't patunay
sa mga akdang nalathala'y laging nakatunghay
nobela, komiks, libangan, kwento, tula't sanaysay

ang bawat akda'y tagos sa puso't diwang totoo
inilalarawan pa ang lipunang Pilipino
at prinsipyo ng hustisya't karapatang pantao
nagpupugay akong taasnoo't taaskamao

O, Liwayway, kung malathala sa iyong pahina
ang aking kwento o ang isa ko man lang na tula
ay tatanawin kong utang na loob sa kabila
na ako'y isang maralita, kapos, walang-wala

dahil natupad na rin ang malaon nang pangarap
kaya sa pagkatha'y patuloy akong magsisikap
kahit ito man lamang ay ikatuwa nang ganap
magasing aking inspirasyon sa ginhawa't hirap

- gregoriovbituinjr.
12.03.2022

Pagtindig sa hamon


PAGTINDIG SA HAMON

di ko sukat akalain, ako'y itanghal doon
ginawarang Ambassador Against Disinformation
at tinanggap ang gawad na tunay ngang inspirasyon
upang ituloy ang laban para sa bayan ngayon

mula sa Human Rights Online ang award na natanggap
igalang ang human rights saanman yaong pangarap
respetuhin ang karapatan sa bayang malingap
na kahit dukha'y may dignidad, di aandap-andap

sa HR Online nagpapasalamat kaming taos
simula pa lang ito ng patuloy na pagkilos
upang karapatang pantao'y ipaglabang lubos
at pagyurak sa human rights ay ganap na matapos

mag-Ambassador ay malaking responsibilidad
panghahawakan ito sa abot ng abilidad
nang patuloy na ipagtanggol ang kapwa't matupad
ang pangarap na mundong may paggalang sa dignidad

sa harap ng baku-bakong landas na tatahakin
paglaban sa halibyong o fake news na'y adhikain
mga disimpormasyon nga'y talagang babakahin
at ang katotohanan ay ipagtatanggol natin

- gregoriovbituinjr.
12.03.2022

* ang award ay natanggap sa ginanap na 12th Human Rights Pinduteros Awards, 12.02.2022

Huwebes, Disyembre 1, 2022

Kataga

KATAGA

pag may salitang biglang sumagi sa isip
o may mga katagang agad nalilirip
natitigilan sa anumang halukipkip
na gawaing animo'y walang kahulilip

minsan nga'y titigil sa pagmomotorsiklo
o kung sa dyip titigil sa pagmamaneho
upang isulat lamang sa isang kwaderno
ang sa diwa'y bumulagang sigwa't delubyo

ah, mahirap nang mabangga kung di titigil
lalo't dumaloy sa isip ay di mapigil
animo ang mga kataga'y nanggigigil
kaya sa diwa'y talagang umuukilkil

mahalaga'y maisulat bago mawala
ang mga dalisdis, kuliglig, sipa't dagta
ng nanalasang katagang di pa humupa
na tila bagyong nagsisayawan sa diwa

- gregoriovbituinjr.
12.01.2022

Luto ni nanay

LUTO NI NANAY

naroong bubulong-bulong
niluto muli ni nanay
ay pawang isdang galunggong
O, ina, wala bang gulay

mula pa nang pagkabata
ay iyan na'y paborito
ulam na ang pritong isda
wala nang ibang ginusto

ngayon, dama'y di matiis
sapagkat siya'y para nang
merong hasang at kaliskis
gayong isda'y inutang lang

ngunit mabuti na iyan
kaysa magutom at wala
bukas, sana'y gulay naman
na talagang pampasigla

maraming salamat, ina
sa kaysasarap mong luto
O, mahal kitang talaga
nang may buo pong pagsuyo

- gregoriovbituinjr.
12.01.2022

Miyerkules, Nobyembre 30, 2022

Ang paalala

ANG PAALALA

huwag mong basta iiwan
gamit mo kung saan-saan
lola'y kabilin-bilinan
laban sa asal-kawatan

naiwan mo lang sandali
upang luha mo'y mapawi
sa nadamang pagkasawi
at hapdi ng pusong iwi

subalit wala na, wala
ang iyong dala't namutla
nawala na rin ang sigla
hapdi'y nanatiling sadya

napakahalaga niyon
pagkat puso mo'y naroon
subalit wala na iyon
pa'no na makakaahon

salamat sa paalala't
kayraming naaalala
palala nang palala na
ang uod ay nariyan pa

- gregoriovbituinjr.
11.30.2022

Martes, Nobyembre 29, 2022

Kwento - Ang Awiting Manggagawa, Awit sa Klima, at Teatro Pabrika

ANG TULANG MANGGAGAWA, AWIT SA KLIMA, AT TEATRO PABRIKA
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nang magkita kami ng ilang kasama sa grupong Teatro Pabrika nitong Nobyembre 23 sa unang araw pa lang ng Ikatlong Pambansang Kongreso ng Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ) ay ibinalita ko agad sa kanila na sayang at wala sila sa dinaluhan kong kauna-unahang National Poetry Day o Pambansang Araw ng Pagtula na ginanap sa Metropolitan Theatre. Hindi raw naman nila alam, at kung alam nila’y baka hindi sila pumunta dahil walang imbitasyon sa kanila upang kumanta.

Tama naman. Ang National Poetry Day, Nobyembre 22, ay itinaon sa kaarawan ng unang Hari ng Balagtasan na si Jose Corazon de Jesus, na kilala ring Huseng Batute. Narinig ko na kasi nang inawit ng mga taga-Teatro Pabrika ang isang tula ni Batute na pinamagatang Manggagawa. Anong ganda ng kanilang awiting iyon. Makabagbag-damdamin. Narito ang tula:

Bawat palo ng martilyo / sa bakal mong pinapanday
alipatong nagtilamsik, / alitaptap sa kadimlan;
mga apoy ng pawis mong / sa Bakal ay kumikinang
tandang ikaw ang may gawa / nitong buong Santinakpan
Nang tipakin mo ang bato / ay natayo ang katedral,
nang pukpukin mo ang tanso / ay umugong ang batingaw
nang lutuin mo ang pilak / ang salapi ay lumitaw,
si Puhunan ay gawa mo / kaya ngayo'y nagyayabang.
Kung may ilaw na kumisap / ay ilaw ng iyong tadyang,
kung may gusaling naangat, / tandang ikaw ang pumasan
mula sa duyan ng bata / ay kamay mo ang gumalaw
hanggang hukay ay gawa mo / ang kurus na nakalagay.
Kaya ikaw ay marapat / dakilain at itanghal
pagkat ikaw ang yumari / nitong buong Kabihasnan.
Bawat patak ng pawis mo'y / yumayari ka ng dangal
dinadala mo ang lahi / sa luklukan ng tagumpay.
Mabuhay ka ng buhay na / walang wakas, walang hanggan,
at hihinto ang pag-ikot / nitong mundo pag namatay.

Sinabi ni Erwin Cuenca na nilagyan nila ng tono ang tulang ito bilang bahagi ng pagsasanay nila noon sa PETA (Philippine Educational Theater Association). Kung mapapansin natin, labing-anim na pantig bawat taludtod, at may sesura o hati sa ikawalo. Sa ikalabindalawang taludtod, ang salitang “kurus” ay iyon mismo ang orihinal, hindi krus, kaya sukat na sukat sa tula. 

Kahit iyon ay Pambansang Araw ng Pagtula, marami rin ang naghandog ng awitin, tulad ng dalawang anak ni Prof. Michael Coroza, na sina Miko at Haraya, na inawit ang dalawang tula ni Huseng Batute.

Maya-maya, tinawag na ang Teatro Pabrika, kasama ang Soulful Band nina Erwin Puhawan, at ang bandang Apolonio Samson, upang awitin ang isang kanta hinggil sa Climate Justice. Pinakita muna ang bersyong Ingles sa tonong “Bella Ciao” na orihinal na awiting Cubano, at inawit naman nila ang bersyong Pinoy nito. Pinakinggan ko ang awit at halos ganito ang liriko. Pasensya na kung hindi ko nakuha lahat.

Tayo nang gumising, mga mata'y imulat
Tayo nang tumulak at kumilos na, ngayon na
Adhika natin, magandang bukas
Ito na ang ating simula, ngayon na, ngayon na
Hustisyang pangklima, ngayon na, ngayon na
Ang ating mundo ay may problema
Solusyon ay iparte, ngayon na, ngayon na
Pagpalain, magandang bukas, ito ang ating simula
Hustisyang pangklima, ngayon na, ngayon na
Walang hustisya para sa klima kung sistema'y di babaguhin, kilos na
Nagnanais ng magandang bukas
Ito ang ating simula, ngayon na, ngayon na

Ilang taon na rin ang nakararaan nang makakita ako ng unang album ng Teatro Pabrika, ang Haranang Bayan, na talagang madarama mo ang pagtimo sa puso’t diwa ng mga awit, lalo na ang Lipunang Makatao. Sana’y magrekrut pa sila ng mga bagong dugo upang magpatuloy ang Teatro Pabrika.

Maraming salamat sa inyo, mga kasama sa Teatro Pabrika, na patuloy pa rin ang paglilingkod sa bayan at sa uring manggagawa, sa inyong mga makabagbag-damdaming awitin. Sana, sa ikalawang National Poetry Day na gaganapin muli sa MET sa 2023 ay maimbitahan kayo upang iparinig sa madla, lalo na sa sektor ng panitikan, tulad ng mga makata, ang pag-awit ninyo ng akdang Manggagawa ni Jose Corazon de Jesus. Naroon din sa aktibidad na iyon, noong 11.22.22 ang dalawang pambansang alagad ng sining para sa panitikan, sina Virgilio S. Almario at Gemino H. Abad.

Magkita-kita tayo sa MET sa Nobyembre 22, 2023 nang marinig ng madla ang pag-awit ninyo ng Manggagawa ni Huseng Batute. Kita-kits!

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Nobyembre 16-30, 2022, pahina 18-19.