Sabado, Hunyo 15, 2024

Bayngaw

BAYNGAW

maliit ang langaw
malaki ang bangaw
mas malaki, bayngaw
na dulot ay panglaw

kapag nakagat ka
dengue ang kapara
o kaya'y malarya
iwasan mo sila

mahirap makagat
at kung magkasugat
baka di maampat
tiyak malalagnat

paligid, linisan
pati ang tahanan
nang di pamugaran
ng bayngaw na iyan

- gregoriovbituinjr.
06.15.2024

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.157
* bayngaw - pangngalan Zoolohiya [Sinaunang Tagalog]: malaking bangaw na nangangagat

Walang kalayaan ang aliping sahuran

WALANG KALAYAAN ANG ALIPING SAHURAN

aliping sahuran / ang uring obrero
sa sistemang bulok / na kapitalismo
doon sa pabrika'y / dehadong dehado
kayod-kalabaw na't / kaybaba ng sweldo

ano bang sistema / diyan sa merkado?
di ba't nagbebenta / yaong nagpepresyo?
ngunit pagdating na / sa mga obrero
ang binebentahan / yaong nagpepresyo!

pagkat binibili / ng kapitalista
ang lakas-paggawa / sa tinakda nila
na presyo ng sahod / na napakamura
nagtakda ng presyo / ay kapitalista

kaya manggagawa'y / aliping sahuran
natatanggap nila'y / murang kabayaran
mapapamura ka / na lang ng tuluyan
sa sistema't ganyang / klase ng lipunan

dapat lang itayo / nitong manggagawa
ang lipunang sila / ang mamamahala
may layang kumilos, / may laya sa diwa
walang pang-aapi't / lipunang malaya

- gregoriovbituinjr.
06.15.2024

* litratong kuha ng makatang gala sa Espanya, Maynila noong Hunyo 12, 2024

3 anak, pinag-live show sa FB

3 ANAK, PINAG-LIVE SHOW  SA FB

kaytinding gawa ng isang ina
tatlong anak, pinaghubad niya
upang sa FB, mag-live show sila
kaso nga ng OSAEC talaga

pumasok sa dating app ng FB
siya muna ang nagso-show dati
nang sa kanya'y may nakapagsabi
kung may anak siyang binibini

kahirapan ang kanyang dahilan
upang anak ay pagkakitaan
at katawan nila'y paglaruan
niyong mata ng mga dayuhan

ginamit ang anak edad nwebe,
edad dose at edad katorse
grabeng gawa ng inang salbahe
nang NBI sa kanya'y humuli

nakaraan na'y apat na taon
nang simulan ang diskarteng iyon
tatlong libong piso'y kita roon
ngayon, ang nanay na'y huli't kulong

- gregoriovbituinjr.
06.15.2024

* OSAEC - online sexual abuse and expolitation of children
* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Hunyo 14, 2024, pahina 1 at 2

Biyernes, Hunyo 14, 2024

Samantala, Pagsasamantala, Pansamantala?

SAMANTALA, PAGSASAMANTALA, PANSAMANTALA?

sa salitang binabasa ay napatitig ako
ang ibig sabihin niyon ay agad ninamnam ko
nabasa sa UP Diksiyonaryong Filipino
ang salita't magkatunggaling kahulugan nito

SAMANTALA ang tinutukoy kong salitang iyon
magkabaligtad ang kahulugang sinabi roon:
"huwag sayangin ang pagkakataon o panahon"
at "magmalabis sa paggamit ng pagkakataon"

pinagsamantalahan ang dalaga, ginahasa
dukha'y pinagsamantalahan sa sweldong kaybaba
sa pagsasamantala, aaklas ang manggagawa
samantalahin mo ang pagkakataon, ika nga

ang pagsasamantala bang lagi kong naririnig
sa rali ay pansamantala lang o bukambibig?
sa pagsasamantala ba'y sino ang mang-uusig?
kundi pinagsasamantalahang nagkapitbisig

samantala, panahon ay dapat samantalahin
kung ito'y makabubuti sa marami sa atin
di tulad ng trapong boto mo'y sasamantalahin
at manggagawa'y pinagsasamantalahan pa rin

samantala, umukit sa akin ang katanungan:
ang pagsasamantala ba'y pansamantala lamang?
habambuhay ba itong magagawa ng gahaman?
kung ganyan, samantalahin nating tayo'y lumaban!

- gregoriovbituinjr.
06.14.2024

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1092
SAMANTALA pnd magsamantala, samantalahin 1: gamitin o huwag sayangin ang pagkakataon o panahon; 2. magmalabis sa paggamit ng pagkakataon
* SAMANTALA pnb [Kapampangan, Tagalog]: sa loob ng namagitang panahon o kasabay na pagkakataon

Hatinggabi

HATINGGABI

kayrami pa ring gawain sa gabi
madalas napupuyat, laging busy
sa kakaisip ng bagong diskarte
nang isyu'y pag-usapan ng marami

gabi na'y nagtitipa pa sa laptop
ng saknong, taludtod, at pangungusap
sinasalaysay ang pinapangarap
na lipunang wala nang naghihirap

animo ako'y paniki o aswang
o sa isang puno'y tila tikbalang
panggabi akong naroon sa parang
ng digma't mabilis ang mga hakbang

hatinggabi na'y ayaw pang matulog
kinakatha'y nobelang anong tayog
o kwentong sa puso'y nakadudurog
o tulang sa madla inihahandog 

- gregoriovbituinjr.
06.14.2024

Huwebes, Hunyo 13, 2024

Barak, Galas, at Hayap

BARAK, GALAS, AT HAYAP

tatlong tanong na di ko alam ngunit nasagot ko
sa tulong ng UP Diksiyonaryong Filipino
pawang Pahalang ang tanong na di ko kabisado
kaya sinaliksik pa ang mga salitang ito

pag di alam ang Pahalang ay tingnan ang Pababa
at baka makuha mo ang marapat na salita
sadyang gayon naman ang madalas na ginagawa
hanggang mapalitaw ang hinahanap na kataga

diksyunaryo'y sinangguni ko't sagot ay nabuklat
sa katanungang Maputla, ang sagot pala'y BARAK
sa tanong na Pakla lasa, sagot naman ay GALAS
at sa tanong na Talim, kaylalim ng sagot: HAYAP

mga bagong salita iyon sa aking pandinig
o marahil, lumang salitang di na bukambibig
mabuti't sa talasalitaan tayo'y sumandig
kaya ngayon, mga iyon ay nabibigyang-tinig

- gregoriovbituinjr.
06.13.2024

* palaisipan mula sa pahayagang Abante, Hunyo 9, 2024, p.7

* 13 Pahalang: Maputla
BARAK - maputla dahil sa takot o dahil sa sakit, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino (UPDF), p.142
* 31 Pahalang: Pakla lasa
GALAS - 1. pakla; 2. latak ng asukal at pulot; 3. gaspang o ligasgas ng tabla o kahoy; 4. uri ng ubeng puti, UPDF, p.381
* 33 Pahalang: Talim
HAYAP - 1. talim ng anumang kasangkapang nakasusugat; 2. talas ng salita, UPDF, p.439

Pagbili ng aklat

PAGBILI NG AKLAT

pag may kaunting salapi
libro'y aking binibili
ngunit paksa'y pinipili
ninanamnam ng mabuti

pag may natira sa pera
damit naman ang bibilhin
may laan din sa pamilya
pambili ng makakain

sa aklat ko nahahango
ang maraming tula't kwento
kaya agad narahuyo
sa naggagandahang libro

pagkat nakapagmumulat
kaya magbasa ang nais
kung gusto mo rin ng aklat
pumunta na sa Books for Less,

Fully Booked, National Bookstore,
Powerbooks, Biblio, Goodwill,
Solidaridad, Rex Bookstore,
Popular Bookstore, o Book Sale

- gregoriovbituinjr.
06.13.2024