Lunes, Hulyo 1, 2024

Ang labandero

ANG LABANDERO

pag tambak na ang labada
gawain ko ang maglaba
damit ng anak, asawa,
damit ng buong pamilya

Perla ang gamit kong sabon
at wala nang Ajax ngayon
kaya tungkulin ko't layon
labhan ang suot kahapon

kukusutin ko ang kwelyo
ang kilikili't pundiyo
palo-palo pa'y gamit ko
nang malinisang totoo

mga suot kong pangrali
damit din ng estudyante
at ng asawang kaybuti
ay lalabhan kong maigi

ako'y isang labandero
eh, ano, lalaki ako
tulong na sa pamilya ko
lahat ng gawaing ito

nang walang tambak na damit
na suot paulit-ulit
labhan upang may magamit
sa pupuntahang malimit

- gregoriovbituinjr.
07.01.2024

Pusong uhaw, pusang uhaw

PUSONG UHAW, PUSANG UHAW

minsan, uhaw ang ating puso sa pag-ibig
hanap ang giliw upang kulungin sa bisig
sumasaya agad pag narinig ang tinig
ng sintang sa iwing puso'y nagpapapintig

habang pusa kong alaga'y uhaw sa tubig
na tubig-ulan yaong tumighaw sa bibig
matapos pakainin nang hindi mabikig
nang di magkasakit at umayos ang tindig

salamat sa pag-irog na di palulupig
sa anumang suliraning di makadaig
sa pusong naglalagablab kahit malamig
ang panahong balat nati'y nangangaligkig

minsan, sa pag-ibig, sagisag ay sigasig
sigasig ay sagisag kaya lumalawig
ang pagsasama ng dalawang umiibig
di mauuhaw ang pusong laksa sa dilig

- gregoriovbituinjr.
07.01.2024

* mapapanood ang bidyo ng pusang uhaw sa kawing na: https://www.facebook.com/reel/898819382053667 

Ang sahurang alipin

ANG SAHURANG ALIPIN

ikaw ang tumutustos sa buong pamilya
o baka may malaking pagkakautang ka
ay, ganyan ka inilalarawan tuwina
gayong kakarampot mong sahod ay kulang pa

akala nila'y lagi kang paldo pag sweldo
na kayrami nilang nakaasa sa iyo
anak mo, pamangkin, asawa, lola, lolo
o kaya'y kumpareng lasenggo't lasenggero

ano ka nga ba, manggagawa o makina?
makina kang laging nagtatae ng pera?
o makinang alipin ng kapitalista?
kapitalistang panginoon sa pabrika?

O, manggagawa, kapatid naming obrero
ikaw ba'y minahan ng libo-libong piso
na ibinibigay mo sa kapitalismo
tao ka ring napapagod na katulad ko

kaytagal mo nang kalahok sa tunggalian
nitong mapang-alipin at kaalipinan
ang pagkasahurang alipin mo'y wakasan
at palayain na sa kapital ang bayan

- gregoriovbituinjr.
07.01.2024

* kathang tula ng makatang gala batay sa ibinigay na larawan    

Linggo, Hunyo 30, 2024

Magandang aktres, kinasuhan sa Labor

MAGANDANG AKTRES, KINASUHAN SA LABOR

may kaso sa National Labor Relations Commission
ang isang kilalang aktres sapagkat kinasuhan
ng dati niyang driver, nabalitaan ko iyon
sa pahayagang Bulgar, talagang binulgar naman

kaso'y di pagbabayad ng night shift differential pay
overtime pay, holiday pay, thirteenth month pay, harassment
illegal dismissal, at payment of separation pay
at ang matindi pa rito ay ang kasong maltreatment

o baka kaya isa lang itong gimik sa Showbiz
upang mapag-usapan ang mga artistang sikat
o kung totoo iyang balita't di isang tsismis
ang obrerong naapi'y talagang dapat mamulat

nagbulgar kasi'y ang kinasuhan ng cyberlibel
ng nasabing aktres, tila ginagantihan siya
naghahanap ng butas, nanggigigil, at marahil
upang iatras ng aktres ang kasong isinampa

gayunman, hustisya'y dapat kamtin ng manggagawa
ngunit sa kapitalismo, ito ba'y matatamo?
makukulong ba ang aktres na sa kanya'y nandaya?
o isang malaking palabas lang lahat ng ito?

- gregoriovbituinjr.
06.30.2024

* ulat at litrato mula sa pahayagang Bulgar, Hunyo 29, 2024, pahina 1 at 6

Kwento - Tax the Rich, Not the Poor! Kahirapan Wakasan! Kayamanan Buwisan!

TAX THE RICH, NOT THE POOR!
KAHIRAPAN WAKASAN! KAYAMANAN BUWISAN! 
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ilan lang iyon sa mga islogan sa plakard na aking nakita nang ako’y dumalo sa isang Wealth Tax Assembly ngayong taon: “Tax the Rich, Not the Poor!” “Kahirapan Wakasan! Kayamanan Buwisan!” Subalit dalawang taon na ang nakararaan, sa kampanyahan ng Halalan Pampanguluhan 2022 ko pa unang nabatid ang hinggil sa wealth tax. Isa iyon sa plataporma ng noon ay tumatakbo para maging pangulo ng Pilipinas, si Ka Leody de Guzman, isang kilalang lider-manggagawa.

Mataman akong nakinig sa asembliyang iyon kung saan mula sa iba’t ibang saray ng sagigilid o marginalized sector ang tagapagsalita. Ilan sa mga naging tagapagsalita ay sina Tita Flor ng Oriang na grupo ng kababaihan, Ka Luke ng BMP, Rovik ng Freedom from Debt Coalition (FDC), Sir Benjo mula sa Teachers Dignity Coalition (TDC), ang lider kabataang si John na ngayon ay nasa Asian People’s Movement on Debt and Development (APMDD), si Jing mula sa Women, si Paolo sa kalusugan, ako sa maralita, at umawit din ang grupong Teatro Pabrika.

Maghapon iyon, at nang mag-uwian na ay nagkausap kami nina Mang Igme, Aling Isay, Mang Inggo, Aling Ines, Mang Igor, at Aling Ising, na pawang mga lider-maralita mula sa Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML). Animo’y pagtatasa iyon malapit sa sakayan ng dyip mula UP patungong Philcoa.

“Alam n’yo, mga kasama, “ panimula ni Mang Igme. “Tama naman na magkaroon tayo ng ganitong pag-uusap hinggil sa wealth tax. Aba’y minsan nga, nababalitaan natin na hindi raw nagbabayad ng tamang tax ang mga bilyonaryo, tulad ni Lucio Tan. Habang tayong nagdaralita ay nagbabayad pa rin ng buwis, kahit indirect tax tulad ng 12% VAT sa bawat produkto, na siya ring binabayaran ng mayayaman sa bawat produkto. Aba’y hindi yata patas ang ganoon,”

Sumagot si Aling Isay, “Natatandaan ba ninyo noong nakaraang halalan, nang binanggit ni Ka Leody na plataporma niya ang wealth tax, aba’y agad tinutuian iyon ng Makati Business Club, na isa sa malalaking grupo ng mayayamang negosyante sa ating bansa. Ibig sabihin, talagang matindi ang isyu ng wealth tax na iyan pagkat kukunan ng pera ay ang mga mayayaman. Ano ba namang kunan sila ng malaking buwis ay hindi naman nila mauubos iyon sa buong buhay nila?!”

“Para bagang tinamaan ang kanilang sagradong pag-aaring pribado, kaya sila umaaray!” Sabi ni Aling Ising.

“Sinabi mo pa,” sabat naman ni Mang Inggo, “Kaya bukod sa 4PH na di naman makamaralita, iyang wealth tax ang maganda nating maibabahagi sa mga kapwa maralita na dapat nating ipaglaban!”

Nagtanong si Aling Ines, “Subalit paano ba natin maikakampanyang magkaroon ng wealth tax sa mga tao nang malaliman at tagos sa puso, upang maunawaan talaga nila? Eh, ako nga’y di pa malalim ang kaalaman diyan.”

Sumagot si Mang Igme, “Sa ngayon, gagawa muna tayo ng polyeto, at magbibigay ng mga pag-aaral, na matatalakay natin sa mga pulong ng samahan. Isasama natin ang wealth tax sa kursong Aralin sa Kahirapan (ARAK), maging sa kursong Puhunan at Paggawa (PAKUM), Landas ng Uri (LNU), at PAMALU (Panimulang Aralin ng Maralitang Lungsod). Bigyan natin ito ng dalawang linggo upang matapos, at sa ikatlong linggo ay mag-iskedyul na tayo ng mga pag-aaral sa mga kasaping lokal na organisasyon (LOs). Ayos ba sa inyo iyan?”

“Tutulong ako sa pagpa-repro ng polyeto.” Sabi ni Mang Igor.

“Baka nais mong tumulong na rin sa paggawa ng mga metakard para sa pag-aaral dahil wala tayong projector na ginagamit ng mga guro natin. Ayos ba sa iyo, Igor?” Tanong ni Mang Igme.

“Sige po, tutulong po ako riyan. Nais ko na po talagang umpisahan na iyan. Maraming salamat po sa tiwala.”

Maya-maya ay may dumating nang dyip patungong Philcoa at sabay-sabay na kaming sumakay. Si Mang Igme ang taya sa pamasahe.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Hunyo 16-31, 2024, pahina 18-19.

Pahinga rin si alaga

PAHINGA RIN SI ALAGA

matapos kumain, tahimik na si Lambing
nagpapahinga ring animo'y nahihimbing
ngunit konting kilos ko siya'y nagigising
sadyang alerto, baka may dagang dumating

aba'y ganyan lang kami ng aming alaga
siya'y pahinga habang ako'y kumakatha
ng mga paksang nakaukilkil sa diwa
na sa kwaderno'y sinusulat kong may tuwa

may kwento akong isang pusa ang bayani
sa aking banghay, may insidenteng nangyari
hinoldap ay isang magandang binibini
subalit kinalmot ng pusa ang salbahe

ang binibini pala ang nag-aalaga
at nagpapakain sa palaboy na pusa
mga kuting nito'y pinapakaing sadya
kaya ang pusang ito'y bayani sa madla

titigan ang pusa't may magagawang kwento
maaari ring sila'y kinakausap mo
sa literatura'y kagiliw-giliw ito
tulad ng sikat na pabula ni Aesopo

- gregoriovbituinjr.
06.30.2024

Alalawa, lamira at pakakak

ALALAWA, LAMIRA AT PAKAKAK

madalas, sa palaisipan ko lang nalalaman
ang maraming salitang di ko halos maunawa
ang alalawa, lamira at pakakak na iyan
ay di agad natatalos niring aba kong diwa

dahil sa hilig kong magsagot ng palaisipan
ay aking nabatid ang kahulugan ng salita
na marahil mababasa natin sa panitikan
ano ba ang lamira, pakakak, at alalawa

iyang pakakak pala'y tambuli ang kahulugan
habang lamira kapag ikaw ay nanggigitata
marahil mga salitang mula sa lalawigan
tulad ng gagamba na tawag din ay alalawa

salamat sa salitang ngayon lang naunawaan
may magagamit tayong salitang bago o luma
bago sa akin subalit luma na pala iyan
na nais ding magamit sa kwento, tula't pabula

- gregoriovbituinjr.
06.30.2024

Sa unang krodword:
25 Pahalang: Gitata
Sa ikalawang krosword:
14 Pahalang: Gagamba
35 Pahalang: Tambuli
* palaisipan mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Hunyo 2, 2024, pahina 10