Biyernes, Enero 31, 2025

Mga kasabihan sa buhay

MGA KASABIHAN SA BUHAY

bawat suliranin / ay may kalutasan
at bawat pagsubok / ay may kasagutan
basta matuto lang / tayong makilaban
sa sinumang puno / ng katiwalian

ating kaakibat / ang pakikibaka
nang mabago iyang / bulok na sistema
sa ating pagbaka'y / dapat wakasan na
iyang pang-aapi'y / pagsasamantala

may karapatan din / kahit maralita
dukha man, di dapat / na kinakawawa
kung maluklok natin / iyang manggagawa
may pagbabago na't / uunlad ang bansa

mandarayang trapo'y / indak lang ng indak
bundat na burgesya'y / panay ang halakhak
habang karaniwang / tao'y hinahamak
ng trapo't kuhilang / dapat lang ibagsak

- gregoriovbituinjr.
01.31.2025

Huwebes, Enero 30, 2025

Proyektong kaytagal na't dapat tapusin

PROYEKTONG KAYTAGAL NA'T DAPAT TAPUSIN

kayrami pang dapat tapusing kwento't tula
lalo sa usaping tokhang, mga winala,
karapatang pantaong sinagkaang lubha,
hustisyang panlipunan, uring manggagawa,
pandemya, community pantry, kapwa dukha

mga natapos ay balak kong isalibro
isang libro bawat paksa ng tula't kwento
bakasakaling kumita sa mga ito
nang may pambayad naman sa kautangan ko
kaya ang pagsusulat ay sineseryoso

sa tokhang, kayraming dapat makapanayam
karapatan ay bakit tila napaparam
sa due process ay tila walang pakialam
at sa namatayan ay walang pakiramdam
paninirahan pa ng dukha'y kinakamkam

sa panahong nagdaan ay di mapalagay
sa dami ba naman ng naglutangang bangkay
na batid mo sa ulat, sa lansangan, hukay
sa pagkatha ng kwento'y di lang pagninilay
pamilya ng biktima'y kausaping tunay

- gregoriovbituinjr.
01.30.2025

Paruparong dilaw pala'y alibangbang

PARUPARONG DILAW PALA'Y ALIBANGBANG

may bar noon sa Santa Mesa
noong ako'y talubata pa
na nagngangalang Alibangbang
na minsan ko ring tinambayan

narinig din noong malimit
ang isang popular na awit
ang "Sitsiritsit, Alibangbang"
at "Salaginto, Salagubang"

subalit iyang alibangbang
pala'y kayraming kahulugan
isa'y dilaw na paruparo
na sa krosword ay nabatid ko

tanong sa Dalawa Pababa
ay Dilaw na Paruparo nga
ang tamang sagot: Alibangbang
salamat sa palaisipan

alibangbang na nadalumat
sa kwento't tula'y isusulat
sa makata, ito na'y misyon
nang sa kamalayan bumaon

- gregoriovbituinjr.
01.30.2025

* krosword mula sa pahayagang Abante, Enero 30, 2025, p.7
* alibangbang: a small, yellow-winged butterfly, mula sa kawing na https://www.tagaloglang.com/alibangbang/

Miyerkules, Enero 29, 2025

8-anyos, pinakabatang nabuntis

8-ANYOS, PINAKABATANG NABUNTIS

nakababahala / ang gayong balita
pagkat nabasa ko'y / kay-agang nabuntis
edad walong anyos / ang pinakabata
kay-agang naglandi? / di na nakatiis?

sa edad lang niya, / siya'y walang muwang
kaybata pa't siya'y / pinag-interesan?
ayon pa sa ulat, / siya na'y nagsilang
bata ba'y mahirap? / at pambayad utang?

di na iyan kaso / ng teenage pregnancy
bata ang nabuntis, / paano naganap?
nakababahala / iyang child pregnancy
nangyari bang ganyan / sa bansa'y laganap?

may nagawa kayang / batas hinggil dito?
upang magabayan / ang mga bata pa
kung may edukasyon / magtuturo'y sino?
ang gurong di danas / makapag-asawa?

mga kasong ganyan / ay masalimuot
ang bata bang iyon / ay isang biktima?
marami pang tanong / ang dapat masagot
upang child pregnancy / ay mapigilan pa

- gregoriovbituinjr.
01.29.2025

* ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Enero 29, 2025, tampok na balita (headline) at pahina 2; pahayagang Abante, Enero 29, 2025, pahina 2

Timawa

TIMAWA

Dalawampu't apat Pahalang: Patay-gutom
aba'y TIMAWA yaong lumabas na tugon
ngunit ang timawa sa ating kasaysayan
ay yaong lumaya na sa kaalipinan

panggitnang uri sa uripon at tumao
mandirigma sa lipunang piyudalismo
iyan ang timawa sa historya ng bansa
ngunit ngayon, timawa ang mga kawawa

bakit nangyaring salita'y nagbagong anyo
kaningningan ng salita'y biglang naglaho
ang mga timawa'y malayang tao dati
ngayon, salitang ito'y nawalan ng silbi

timawa'y nagugutom na't namamalimos
ang malayang mandirigma'y naghihikahos
uring kabalyero'y nawalan na ng dangal
malaya nga subalit parang nasa kural

- gregoriovbituinjr.
01.29.2025

* mula sa pahayagang Bulgar, Enero 29, 2025, p.8
* uripon - alipin; tumao - maharlika

Wakasan ang dinastiya

WAKASAN ANG DINASTIYA

karaniwang kasabihang alam sa pamilya:
"The family that prays together, stays together!"
ngayon, may kasabihan hinggil sa dinastiya:
ang "The family that runs together, robs together!"

paalala mula sa Barangay Mambubulgar
hinggil sa pamilyang tumatakbo sa halalan
wakasan na ang dinastiyang nakakaasar
kung sila na naman ang mananalo sa bayan

iisang pamilya, tumatakbong sabay-sabay
ang ama ay gobernador, ang ina ay mayor
anak pa'y kongresista, di ka ba nauumay
may tatlo pang nais sabay-sabay magsenador

pare-parehong apelyido, iisang mukha
serbisyong publiko na'y pampamilyang negosyo
pinalakas ang ayuda para sa dalita
upang mahamig lang ang boto ng mga ito

dapat wakasan ang dinastiya't elitista
sapagkat di lang kanila ang kinabukasan
manggagawa naman, at di na trapong pamilya
itayo na natin ang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.
01.29.2025

* mula sa pahayagang Bulgar, 01.28.2025, p.5

Martes, Enero 28, 2025

Pandesal at sudoku

PANDESAL AT SUDOKU

kay-aga kong nag-almusal
ng sudoku at pandesal
kasama'y nilagang tsaa
na ininom kapagdaka

agahan mang anong payak
ang labi'y napapalatak
sa pagputok nitong araw
ay natatanggal ang ginaw

sa sudoku nagsasagot
may pandesal na kaylambot
na nabiling sampung piso
sa panaderya sa kanto

at nag-ehersisyo na rin
bago pa ako kumain
kalusuga'y iniisip
kahit kayraming nalirip

anong paksang itutula
kaugnay sa maralita
ang dinastiya'y wakasan
ang trapo'y sa basurahan

- gregoriovbituinjr.
01.28.2025