Biyernes, Agosto 7, 2020

Tibak sa gabay ng Kartilya ng Katipunan

 "Ang buhay na hindi ginugol sa isang malaki at banal na kadahilanan ay kahoy na walang lilim kundi man damong makamandag." ~ unang taludtod ng Kartilya ng Katipunan


tibak akong nabubuhay sa gabay ng Kartilya

ng Katipunan at kumikilos para sa masa

na ipinaglalaban ang panlipunang hustisya

asam na ginhawa'y kamtin ng bayang umaasa


ayokong matulad lang sa kahoy na walang lilim

na iwing buhay nga'y payapa ngunit naninimdim

ako'y aktibista, abutin man ng takipsilim

kumikilos kaharapin man ay ubod ng talim


pariralang "Iisa ang pagkatao ng lahat!"

ay mula kay Gat Emilio Jacinto na sumulat

ng akdang Liwanag at Dilim na sadyang nagmulat

sa akin at sa iba nang ito'y aming mabuklat


kaya ang pagtatayo ng lipunang makatao

ay pangarap na ipinaglalaban ng tulad ko

sino bang di kikilos kung pangarap mo'y ganito

na walang pagsasamantala ng tao sa tao


kaya buhay ko'y laan na sa marangal na layon

kaya sosyalismo ni Jacinto'y ginawang misyon

sakali mang tumungo sa madugong rebolusyon

ay masaya na akong mamamatay kahit ngayon


- gregbituinjr. 

Oo, kaming aktibista'y mapang-usig

 oo, mga aktibistang tulad ko'y mapang-usig

lumalaban upang mapagsamantala'y malupig

nakikibaka upang hibik ng api'y marinig

sa manggagawa't dukha'y nakikipagkapitbisig


inuusig namin ang paglabag sa karapatan

at mga pagyurak sa dignidad ng mamamayan

nakikibaka para sa hustisyang panlipunan

lumalaban sa mga kapitalistang gahaman


hangad naming itayo ang lipunang makatao

na walang pagsasamantala ng tao sa tao

na karapatan at dignidad ay niterespeto

na ginagalang ang due process o wastong proseso


nakikibaka laban sa pribadong pag-aari

pagkat ugat ng kahirapan at pang-aaglahi

inuusig ang mga mapang-api't naghahari

at nilalabanan ang mapagsamantalang uri


oo, kaming mga aktibista'y tinig ng dukha

nakikibakang kakampi ng uring manggagawa

kaming tibak na kawal ng hukbong mapagpalaya

upang makamit ng bayan ang asam na ginhawa


- gregbituinjr.

Huwebes, Agosto 6, 2020

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

Nilay sa ika-75 amibersaryo ng pagbagsak ng bomba atomika

paggunita sa anibersaryong pitumpu't lima
ng pagbagsak ng anong tinding bomba atomika
na pumaslang ng maraming tao sa Hiroshima
at Nagazaki, libu-libo'y naging hibakusha

natapos ang Ikalawang Daigdigang Digmaan
ang gerang nilahukan ng imperyalistang Japan
bilang isa sa Axis, pati Italya't Aleman,
upang palawakin ang sakop nila't kalakalan

kayraming namatay, kayraming naging hibakusha
o nabuhay sa epekto ng bomba atomika
lapnos ang balat, katawan ay halos malasog na
animo'y wala nang buhay ngunit humihinga pa

mayoryang biktima'y mga inosenteng sibilyan
nangyaring iyon ay kakaiba sa kasaysayan
ng sangkatauhan, di dapat maulit na naman
lalo't may sandatang nukleyar sa kasalukuyan

"never again sa nukleyar", panawagan nga nila
na dapat dinggin para sa panlipunang hustisya
"nuclear ban treaty" hibik ng mga hibakusha
silang nabubuhay sa mapait na alaala

ngayong araw na ito, sila'y ating gunitain
na pawang biktima ng karumal-dumal na krimen
o isang desisyon upang digmaan ay pigilin
ah, nawa'y di na maulit pa ang nangyaring lagim

- gregbituinjr.
08.06.2020

Linggo, Agosto 2, 2020

Ang pinakamalaking banta sa ating planeta

ANG PINAKAMALAKING BANTA SA ATING PLANETA

"The biggest threat to our planet is believing that someone else will save it." - Robert Swan

tayo na'y dapat kumilos para sa kalikasan
gawin anong nararapat para sa daigdigan
huwag gawing basurahan ang lupa't karagatan
huwag iasa sa iba kung kaya natin iyan

ang pinakamalaking banta raw sa ating mundo
ay isiping sasagipin ito ng ibang tao
o ibang nilalang, hindi ikaw, o hindi ako;
ang dapat kumilos para sa ating mundo'y tayo

isipin anong magagawa, sa kapwa, sa kapos
makipagkaisa, magkapitbisig, at kumilos
magtulungan upang mundong ito'y maisaayos
kaya huwag na tayong maghintay ng manunubos

ayon sa manlalakbay at may-akdang si Robert Swan
ang pinakamalaking banta sa sangkalupaan
ay ang isiping may iba namang sasagip diyan
maghintay ng bathalang sasagip sa daigdigan

kung may magagawa tayo upang mundo'y sagipin
huwag nang umasa sa iba, pagtulungan natin
walang aasahang manunubos na di darating
sinabing yaon ni Robert Swan ay ating isipin

- gregbituinjr.

* ROBERT SWAN, OBE Robert Swan has earned his place alongside the greatest explorers in history by being the first person to walk to both the North and South Poles. In recognition of his life's work, Her Majesty the Queen awarded him the high distinction of OBE, Officer of the Order of the British Empire and the Polar Medal.
* Swan is also the founder of 2041, a company which is dedicated to the preservation of the Antarctic and the author with Gil Reavill of Antarctica 2041: My Quest to Save the Earth's Last Wilderness.

Biyernes, Hulyo 31, 2020

Bukrebyu: How Much Land Does A Man Need, ni Leo Tolstoy

BUKREBYU
How Much Land Does A Man Need by Leo Tolstoy
Munting sanaysay ni Greg Bituin Jr.

Nabili ko ang aklat na “How Much Land Does A Man Need” ni Leo Tolstoy sa Fully Booked sa Gateway, Cubao, noong Pebrero 24, 2018 sa halagang P80.00. Isinalin ito sa Ingles, mula sa Ruso, ni Ronald Wilks. Ang aklat na iyon ang ika-57 aklat sa kabuuang 80 aklat ng Penguin Classics. Umabot ang aklat ng 64 pahina, na may dalawang maikling kwento. Ang una nga ay ang nabanggit ko, na may 21 pahina, at ang ikalawa’y ang What Men Live By, na akda rin ni Tolstoy, na umaabot naman ng 31 pahina, mula mp. 23-53.

Ang kwento ay binubuo ng siyam na kabanata. Ang bida rito ay si Pakhom, isang magsasakang naghangad magkaroon ng maraming lupain.

Noong panahong iyon, nagpasya ang isang kasera sa nayon na ibenta ang kanyang mga ari-arian, at ang mga magsasaka roon ay bumili ng halos lahat ng lupaing kaya nilang bilhin. Si Pakhom mismo ay bumili ng ilang lupain, at sa pamamagitan ng pagtatrabaho ay nabayaran niya ang kanyang mga utang at nabuhay ng komportable. Pumunta pa siya ng ibang lupain upang bumili pa ng mas maraming lupain. Paniwala niya, pag marami siyang lupain, hindi na siya matatakot sa demonyo.

Hanggang makilala ni Pakhom ang mga Bashkirs, na mga simpleng tao lang na maraming lupain.  Nais niyang bilhin ang lupa ng mga ito. Sa halagang isang libong rubles, lalakarin ni Pakhom ang lupa mula sa simula o tinatapakan niya hanggang makarating muli sa simula bago magtakipsilim, at ang mga naabot niya ang kanyang magiging lupain. Subalit pag hindi siya nakarating sa simula bago magtakipsilim, mawawala na ang kanyang pera’t hindi magkakaroon ng lupa. Kaya naglakad siya hangga’t kaya niya. Nang dapithapon na’y nagmadali siya upang makaabot sa pinagsimulan niya. Subalit sa kanyang pagod, siya’y tumumba’t namatay. Inilibing siya ng kanyang mga kaibigan sa isang libingang may anim na talampakan, na siyang sagot sa katanungang binanggit sa pamagat ng kwento.

Isa ito sa mga sikat na akda ni Tolstoy. At kung may pagkakataon ay isasalin ko ito sa wikang Filipino upang mas mabasa ng nakararami pa nating kababayan.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Hulyo 16-31, 2020, pahina 16.
* Nalathala rin sa isyung ito ng Taliba ng Maralita, pahina 20, ang tulang: 

Gaano karaming lupa ang kailangan ng tao?

pamagat pa lang ng aklat, nakakaintriga na
anong sagot sa tanong? ito ba'y pilosopiya?
"How much land does a man need?" ay pamagat at tanong pa
na magandang akda ni Leo Tolstoy mula Rusya

tanong bang ito'y tungkol sa pribadong pag-aari?
ilang lupa ang dapat mong ariin kung sakali?
libu-libong ektarya ba sa puso mo'y masidhi?
dahil ba sa lupa kaya maraming naghahari?

ilan bang lupa ang kailangan ng isang tao?
bibilhin? aagawin? palalagyan ng titulo?
pinalalayas ba ang dukha para sa negosyo?
at kapag yumaman na, sa pulitika'y tatakbo?

di ko pa tapos basahin ang nobela ni Tolstoy
sa pamagat pa lang, mapapaisip ka na tuloy
ilan na bang dahil sa lupa'y lumuha't nanaghoy?
ilan ang naging playboy, ilan ang naging palaboy?

pag wala ka bang lupa, ang buhay mo na'y hilahod?
kaya pribadong pag-aari'y itinataguyod?
ideyang pyudal? magkalupa ba'y nakalulugod?
o lupa'y kailangan mo sa libingan mo't puntod?

- gregbituinjr.
04.29.2020

Tanaga sa SONA 2020

TANAGA SA SONA 2020

may panibagong laban
muli ang sambayanan
isasabatas naman:
parusang kamatayan

na binanggit sa SONA
tila ba tayo’y nganga
tila balewala na
ang hustisya sa masa

niligaw tayong lubos
sapagkat paksa’y kapos
para bang nakaraos
walang coronavirus

gayong ito ang dapat
unahin at maungkat
o masyadong mabigat
kaya sa paksa’y nalingat

nasa isip ay tokhang
nitong pangulong halang
kaya bitay at pagpaslang
ang naisip ng hunghang

karapatang pantao’y
di na nirerespeto
tila ba ang gobyerno’y
buong sinakmal nito

kaya paghandaan din
ang labang susungin
hirap mang kalabanin
itong hari ng lagim

magkaisa ang dukha
at uring manggagawa
labanan ang kuhila
na dapat nang bumaba

tanaga - tulang may pitong pantig bawat taludtod

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Hulyo 16-31, 2020, pahina 20.

Linggo, Hulyo 26, 2020

Mula 1 metro'y naging 1.5 metrong physical distancing

Mula 1 metro'y naging 1.5 metrong physical distancing

nakapagpalitrato na sa isang karatula
na physical distancing ay isang metrong distansya
ngayon naman, aba'y isa't kalahating metro na
isipin mo kaya bakit ito'y nadagdagan pa

magmula isang metro'y naging isa't kalahati
marahil ito'y isa ring pagbabakasakali
mas matindi ang ikalawa, dama'y di mawari
kalahating dagdag ba'y dahil meron pang nasawi?

tunay ngang kayraming namatay sa coronavirus
kung susuriin ang mga nailabas nang datos
anong paliwanag? ang isang metro kaya'y kapos?
dinagdag bang kalahati'y upang malubos-lubos?

isang metro, isa't kalahati, o dalawa man
ang mahalaga'y ating isinasaalang-alang
ang agwat upang sa sakit ay di magkahawaan
kaya ingat lagi, siguruhin ang kalusugan

- gregbituinjr.