Martes, Marso 16, 2021

Sa likod ng bawat ilusyon ay katotohanan

Sa likod ng bawat ilusyon ay katotohanan

sa likod ng bawat ilusyon ay katotohanan
lalo't may tagapagligtas ang tingin sa halalan
lalo't may idolong ang tingin nila'y kasagutan
sa mga hinaing ng masa, dusa't kahirapan

may katotohanan sa likod ng bawat ilusyon
na di pala tagapagligtas ang nanalong iyon
kundi berdugo, uhaw sa dugo, idolong maton
na pinauso ang patayan, takot, ngunit pikon

isang mapanganib na pinunong sadyang salbahe
isang pula ang hasang na di mo basta makanti
isang sigang tila kaaway lagi ang babae
isang ilusyon sa masang sa burgesya nga'y api

dapat nang pawiin ang usok ng ilusyong ito
ang totoo'y uhaw pala sa dugo ang idolo
kung tatakbo pa ang anak at ito'y mananalo
bansa'y lalong kawawa, dapat lamang ilampaso

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa isang lugar niyang napuntahan

Linggo, Marso 14, 2021

Maikling Kwento - May isang puno


MAY ISANG PUNO
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

May matandang salaysay na ikinukwento ng aking mga nuno na halos di ko na matandaan subalit parang ganito: Sa isang ilang na pook ay may isang namumungang puno, kung saan sinumang mapadaan doong manlalakbay ay nakakakain at nabubusog sa bunga nito. 

Anang nuno, "Basta kunin mo lang ang kaya mong kainin habang ikaw ay napaparaan doon patungo sa iyong pupuntahan. Madali kasing mabulok ang bunga pag hindi agad kinain." Maraming manlalakbay ang napapadaan sa ilang na pook na iyon at namimitas ng masarap na bunga sa nag-iisang puno, lalo na't kainitan ng araw ay doon na rin sila sumisilong at kumakain. Hanggang magpatuloy sila sa paglalakbay.

Kaya kilala ang punong iyon na nagbibigay ng ginhawa sa mga manlalakbay. Patuloy iyong namumunga sa anumang bahagi ng taon. Ibinibigay ng kalikasan sa sinumang tao ang pagkaing nakakatugon sa kanilang gutom.

Marami rin mangangaral ang naringgan ko ng matalinghagang kwentong ito noong kabataan ko. Hanggang mapag-isip ko, paano kaya kung  mayroong  mag-angkin ng iisang punong ito? Kaya naman dinugtungan ko ang kanilang kwento.

Isang araw, naisipan ng isang ganid at tusong manlalakbay na nakakabatid ng ginhawang dulot ng puno sa sinumang maparaan doon na angkinin ito at bakuran. At sinumang manguha ng bunga ng puno ay kailangang magbayad, kundi man bilhin ito sa kanya.

Samakatwid, inangkin niya't ginawang negosyo ang bunga ng punong sinasabi ng mga tao'y di nawawalan ng bunga.

Kaya ang nangyari, bawat manlalakbay na magdaan sa pook na iyon, na sa layo ng nilalakbay ay nagugutom at nais kumain ng libreng bungang bigay ng kalikasan, ay napipilitan nang bumili ng pagkaing bunga sa tusong manlalakbay upang maibsan ang kanilang gutom.

Yaong mga may di sapat na salapi ay hindi makabili ng bunga kaya nagpapatuloy na lang sa paglalakbay sa kabila ng nadaramang gutom. 

Yaong mga maralitang napapadaan lang ay di na rin makapitas ng bunga ng puno upang maipakain sana sa kanilang anak na nagugutom. 

Hanggang napagpasyahan ng mga manlalakbay na nakakaunawa sa kabaitan ng kalikasan sa kanila na sila'y makapag-usap-usap. 

Anang isang manlalakbay, "Dati ay nakakakain tayo ng bigay ng kalikasan, subalit ngayon ay inangkin iyon ng isang ganid para sa kanyang sariling kapakinabangan. Bigay iyon ng kalikasan sa bawat manlalakbay, subalit bakit niya iyon inangkin? Ah, pinaiiral niya ang sistemang walang dangal, ang magkamal ng limpak na salapi, at pagtubuan ang kalikasan."

Anang isa pa, "Ginawa niyang pribadong pag-aari ang kalikasan upang siya lang ang makinabang. Dapat tanggalin sa kamay ng iilan ang pag-aaring dapat ay para sa taumbayan upang lahat ay makinabang."

Nagsipag-aklas ang mga manlalakbay at binuwag ang bakod sa puno at dinakip ang tusong nangamkam ng puno at pinalayas ito. Napakabait pa nila't pinalayas lang ang sakim at hindi pinaslang.

Nang mabuwag na ang bakod, ang bawat manlalakbay na dumaan sa punong iyon ay nakakapitas na ng bunga, nabubusog at nakadarama ng ginhawa. Natatamasa nila ang libreng bungang bigay ng kalikasan.

Makalipas pa ang maraming taon, nagkaisa ang mga mamamayan sa pook na iyon na alagaan ang puno at protektahan iyon laban sa mga pusong ganid na nais ditong umangkin.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Marso 1-15, 2021, pahina 18-19.

Biyernes, Marso 12, 2021

Papanagutin ang utak ng patayan

Papanagutin ang utak ng patayan

kultura ng kamatayan ang kanilang dinala
na nang maupo sa pwesto'y binalingan ang masa
kabi-kabila ang ibinubuwal sa kalsada
ngingisi-ngisi lang ang burgesya't kapitalista

nadarama natin sa labas ang LAMIG ng gabi
lalo na't sinisinta ang kaulayaw, katabi
maagang umuwi't iwasan ang LAGIM ng gabi
na kayrami nang itinimbuwang sa tabi-tabi

pagpaslang, alam nating lahat na mali ang gayon
subalit tuwang-tuwa ang halimaw nilang poon
pumayapa na raw ang laot ng kutya't linggatong
nabawasan daw ang krimen sa magdamag, maghapon

walang anumang proseso o pang-uusig man din
basta napagdiskitahan ka'y agad papatayin
may utak sa patayan ay dapat lamang usigin
silang berdugong uhaw sa dugo'y papanagutin

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa Black Friday Protest, 03.12.21

Uhaw sa dugo

UHAW SA DUGO

uhaw sa dugo, walang pakundangan
yaong mga salarin kung pumaslang
kayrami nang sa lupa'y tumimbuwang
kayrami nang tinimbuwang ng bu-ang

kaybilis kumalabit ng gatilyo
dahil atas ng teroristang amo
dugo'y pinabaha, parang delubyo
dahil atas ng bu-ang na pangulo

nakalulungkot ang mga nangyari
nadadamay na pati inosente
nakagagalit bawat insidente
masahol sila sa hayop, kaytindi

di na sapat ang sigaw ng hustisya
hangga't may utos ay nakaupo pa
sa pwesto nga'y dapat patalsikin na
ang utak, ang tunay na terorista

- gregoriovbituinjr.

* kinatha para sa Black Friday Protest, 03.12.21; binasa't binidyo ng ilang kasama nang binigkas
* kuhang litrato ng makatang gala sa tapat ng NHA

Miyerkules, Marso 10, 2021

Itigil ang E.J.K.!

ITIGIL ANG E.J.K.!

extrajudicial killings o E.J.K. ay itigil
inhustisya't walang proseso ng batas, itigil
sino kayong sa buhay ng tao'y basta kikitil
utos man iyan ng inyong pangulong gago't sutil

ilang inosente na ang kanilang nabiktima
bilangin mo ilang libo ang nagsiluhang ina
di mabilang, nakakapanggalaiti ng panga
ang mga nangyaring kahayupan at inhustisya

sa panahon lang ng utak-teroristang rehimen
nangyari ang maramihang gawain ng salarin
inosente'y hinusgahan na ng riding-in-tandem
atas ng namumuno, parak ay naging asasin

maraming kwento, ngunit takot silang magdemanda
maraming saksi, subalit baka balikan sila
asong ulol sa poder ay ngising aso tuwina
masa'y nangangamba't takot sa kanyang diktadura

- gregoriovbituinjr.

* kuhang litrato ng makatang gala noong Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, 03.08.2021

Pananakot at pagpatay na'y tigilan

Pananakot at pagpatay na'y tigilan

narinig kaya niya ang kanilang mga sigaw
na pawang hustisya, hustisya ang mga palahaw:
"Duterte, tigilan ang pananakot at pagpatay!"
kayrami nang nawalang mga inosenteng buhay

uhaw sa dugo ang mensahero ng kamatayan
dahil sa atas ng pangulong walang pakundangan
walang galang sa proseso't pantaong karapatan
"patayin lahat iyan" ang bukambibig ng bu-ang

kaya mga alagad niya'y tila asong ulol
naglalaway at hininga ng kapwa'y pinuputol
nanlaban daw ang pinaslang, yaon ang laging kahol
ng mga berdugong sa amo'y masunuring tukmol

mga plakard nila'y sumisigaw ng katarungan
nawa'y dinggin ang hiyaw ng mga kababaihan
itigil na ang walang kapararakang patayan
at atin nang itayo ang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.

* kuhang litrato ng makatang gala noong Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, 03.08.2021

Martes, Marso 9, 2021

Itaguyod ang katotohanan, huwag matakot

Itaguyod ang katotohanan, huwag matakot

maaaring panahon ngayong takot pa ang bayan
ngunit di lagi ang takot, may panahong lalaban
"Makibaka! Huwag Matakot!" ay paninindigan
ng mga tulad naming aktibista sa lansangan

kaya laging namimihasa ang mga kurakot
dahil tango lang ng tango ang bayang natatakot
yaong mga pumatay pa ang may ganang manakot
kahit na ang legal na batas ay binabaluktot

sa dagat man ng kasinungalingan ay malunod
laot mang malalim ay sisisid, tayo'y susugod
katotohanan ay ipagtatanggol, itaguyod
upang mga lingkod-bayan ay tunay na maglingkod

itaguyod ang katotohanan, huwag mangamba
at makibaka para sa panlipunang hustisya

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa Pandaigdigang Araw ng Kababaihan, 03.08.21