Miyerkules, Agosto 18, 2021

Tulang salin: Ang landas na di tinahak

ANG LANDAS NA DI TINAHAK
Klasikong tula ni Robert Frost, makatang Amerikano
Malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
16 pantig bawat taludtod

Dalawang lansangan ang lumihis sa dilaw na kahoy,
At paumanhin kung  di ko ito kapwa matatahak 
At maging isang manlalakbay, kaytagal kong tumayo
At tumingin nang pababa hanggang sa makakaya ko
Kung saan ito yumuko sa mga halamang ligaw

Ipinasya kong tahakin ang daang tingin ko’y patas,
At dahil na rin marahil sa mas mahusay na pasya,
Lalo na't madamo roon at kaysarap na suutin
Bagamat tinitingnang ang pagtahak sa dakong iyon
Ay nakakapagod din bagamat sila’y pareho lang

At kapwa sa umagang iyon, pantay na nakalatag
Yaong mga dahong walang hakbang na naiitiman.
Ay, akin muna itong ilalaan sa ibang araw!
Batid man kung paanong daan ay gigiya sa landas
Ay nagdududa ako kung ako’y makababalik pa.

Masasabi ko lamang ito nang may buntong hininga
Saanman maging noong una hanggang panahon ngayon
Dalawang lansangan ang lumihis sa kahoy, at ako’y—
Tinahak ko ang landasing di gaanong nalalakbay
At ito lang ay nagpakita na ng pagkakaiba.

- Salin ng tulang The Road Not Taken, na nakasulat sa Ingles, na nasaliksik ng tagasalin sa aklat na The Mentor Book of Major American Poets, pahina 250. Ang nasabing aklat ay nabili ng makatang gala sa Book Sale sa Farmers Plaza, sa Cubao, QC, sa halagang P125.00 noong Nobyembre 20, 2020.
- Natapos isalin ngayong 08.18.2021

Sa bawat butil

SA BAWAT BUTIL

ang butil ay di dapat maaksaya't maging mumo
na baka sa bawat hapag-kainan ay magtampo
bahala na ba ang mga langgam sa mumong ito
na sa kanila'y alay mo na sa labas ng plato

mula palay tungong bigas hanggang sa maging kanin
ang nilalandas ng munting butil na kinakain
gintong butil na inaalagaan nang magaling
kung iluto'y in-inin nang maganda ang sinaing

mula sa butil ng pawis ng mga magsasaka
na madaling araw pa lamang ay nasa bukid na
kaya makikita mo kung gaano kahalaga
ang bawat butil na bumubuhay nga sa pamilya

kahit bahaw ay kainin, sa umaga'y isangag
huwag hayaang mapanis sakaling maglagalag
kasangga ang butil upang prinsipyo'y di matinag
at buhay ng ating buhay upang maging matatag

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Ang papepi

ANG PAPEPI

wala nang toyo kaya nagtungong tindahan
nang madapa kaya ngayong nag-aalangan
pumuntang banyo't sugat muna'y hinugasan
paika-ika't sinisisi'y katangahan

pinanonood kasi'y langgam na nagbuno
gayong tuliro sa gutom na di maglaho
ah, dapat nang labhan ang medyas na mabaho
saka na atupagin ang dinidibuho

tingin na sa sarili'y papepi o lampa
na kamay ay laging nasa loob ng bulsa
katawang payat, mahina't namumutla pa
di kasi kumakain sa oras tuwina

kanyang hinimas-himas ang duguang tuhod
kung di agad tumayo'y baka napilantod
aral sa kanya: huwag laging nakatanghod
o lumilipad ang isip na parang tuod

- gregoriovbituinjr.
08.18.2021

Martes, Agosto 17, 2021

Munting piging sa ika-27

MUNTING PIGING SA IKA-27

tulad ng pagbaka sa naglilipanang halimaw 
silang sa dugo ng mga tao'y uhaw na uhaw
paslang dito, tokhang doon, pulos bala't balaraw
ang pinantugis sa masa't inosenteng pumanaw

at ako'y nakiisa sa mga inang lumuha
pagkat di pa handang mga anak nila'y mawala
gayundin naman, may mangangalakal na kuhila
na pinagsamantalahan ang dukha't manggagawa

nakiisa ako sa naghahanap ng hustisya
sumama ako sa bawat nilang pakikibaka
hanggang sa ako'y sumumpang aking idadambana
ang karapatang pantao't kagalingan ng masa

balang araw, itayo ang lipunang makatao
habang yakap-yakap ang mapagpalayang prinsipyo
"Iisa ang pagkatao ng lahat!" ni Jacinto
tangan ang pakikipagkapwa't pagpapakatao

tanda ko ang petsang iyon, kaya pinagdiriwang
munting piging, tagay, pulutan, kahit mag-isa lang 
ang maging kasama sa pagbabaka'y karangalan
isang tagay para sa akin, ah, isang tagay lang

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

Paalala sa dyip

PAALALA SA DYIP

minsang sumakay ako sa dyip ay may paalala
sa gitna ng mga pasahero'y nakasulat na
hinggil sa social distancing na dapat mong mabasa
pulos tagubilin dahil panahon ng pandemya

tsuper o may-ari ng dyip, maganda ang naisip
kaya sa paglalakbay, ingat-ingat ang kalakip
yugto sa buhay na huwag kainisan, sa halip
social distancing pa rin sakaling sasakay ng dyip 

upang mga pasahero'y iwas magkahawaan
upang irespeto natin ang bawat karapatan
sa kalusugan at kapakanan ng mamamayan
kaya senaryo sa dyip ay aking nilitratuhan

upang magpasalamat at magbigay pagpupugay
sa mga nakaisip niyon, anong gandang pakay
may paki sa kapwa, busilak na puso ang taglay
salamat sa tsuper at may-ari ng dyip, mabuhay

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* litratong kuha ng makatang gala nang minsang sumakay ng dyip puntang Quiapo

Magboluntaryo para sa Ilog Pasig

MAGBOLUNTARYO PARA SA ILOG PASIG

kaytagal ko nang nais gawin ang isang mithiin
upang makatulong sa kalikasang nabibikig
sa dami ng basura, nawa'y ito'y magawa rin
magboluntaryo sa paglilinis ng Ilog Pasig

kahit na kalahating araw lang sa isang linggo
ay magboluntaryo sa organisasyon o grupo
halimbawa'y apat na oras lang tuwing Sabado

upang hindi lang sa teorya ako may magawa
kundi hands-on na aktwal na pagkilos ang malikha
na sa paglilinis ng ilog ay kasamang sadya

ang Ilog Pasig ang commitment ko sa World River Run
upang linisin ang ilog na ito't alagaan
salita'y sumpa, anang Kartilya ng Katipunan
kaya sinalita ko'y dapat bigyang katuparan

sertipiko'y aking natanggap sa partisipasyon
sa World River Run na nakapagbigay inspirasyon
upang magboluntaryo sa isang hamon at misyon

hindi ba't pagboboluntaryong ito'y anong ganda
na para sa kalikasan ay may magagawa ka
sa paglilinis ng ilog ay magiging kasama

kailangan ko ngayong gawin ay sila'y hanapin
at sabihin sa kanila ang aking adhikain
hindi man pultaym ay maging bahagi ng gawain
sa misyong ito sana ako'y kanilang tanggapin

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* Ang World River Run ay isang pandaigdigang Virtual Running Event na naganap mula Hunyo 3-5, 2021. Natanggap naman ng makata ang kanyang sertipiko sa email noong Hunyo 9, 2021.

Pagdalo sa rali

PAGDALO SA RALI

ang pagdalo sa rali'y dahil sa paninindigan
na aking niyakap sapul nang nasa paaralan
noong maging staffwriter pa lang ng pahayagan
magtatatlong dekada na rin ang nakararaan

sa rali'y umaasam ng lipunang makatao
inilalabas ang saloobin sa mga isyu
hindi lang pulos batikos doon, batikos dito
ang rali'y pakikibaka ng mga prinsipyado

ang kongkretong sitwasyon ay kongkretong sinusuri
naniniwalang walang burgesyang dapat maghari
ugat ng kahirapan ay pribadong pag-aari
ng mga gamit sa produksyon, dapat walang uri

pagsama ko sa rali'y kusang loob at tanggap ko
ito'y ekspresyon din ng dignidad at pagkatao
pakikiisa rin sa laban ng dukha't obrero
at sa mga pinagsasamantalahang totoo

hindi libangan ang rali, ito'y pakikibaka
hindi pasyalan ang rali, ito'y pakikiisa
rali'y pananawagan ng panlipunang hustisya
rali'y pagsasatinig ng mga isyu ng masa

- gregoriovbituinjr.
08.17.2021

* litrato'y selfie ng makatang gala noong SONA 2021