Miyerkules, Oktubre 27, 2021

Pambansang utang






PAMBANSANG UTANG

utang ng utang, nakikinabang ba'y buong bansa
o ito'y para sa pag-unlad ng tuso't kuhila
at tubò ng korporasyon nilang dinadakila
ngunit bakit naghihirap pa rin ang laksang dukha?

pambansang utang, inutang nila mula pa noon
may utang ka, ako, ang isisilang pa lang ngayon
sa piso, umabot nang higit labing-isang trilyon
sa dolyares ay dalawang daan, tatlumpung bilyon

kanino ba tayo umutang ng ganyang salapi
upang magkautang din ang sunod na salinlahi
utang ng gobyerno, apektado ang buong lipi
gobyernong papalit-palit, bakit ganyan ang gawi

pambansang utang ay para ba sa pag-unlad nino?
bakit naghihirap pa rin ang karaniwang tao?
bakit una'y pag-unlad ng tulay, at di ng tao?
obrerong gumawa ng tulay, dukha pa rin, oo

sa webinar na dinaluhan ko'y may panawagan:
kanselahin o ibasura ang di mabayarang
utang, kanselahin pati ilehitimong utang
higit dito'y dapat tigil na ang pangungutang

sa United Nations ay itayo sa loob nito
ang isang mekanismong dapat na komprehensibo
hinggil sa isyu ng utang, i-awdit ding totoo
ang nagpautang at ang nangungutang na gobyerno

pagbubuo at paglalatag ng pandaigdigan
at pambansang balangkas, pati mga patakaran
ukol sa pangungutang at pagbabayad ng utang
na demokratiko't sa batayang makatarungan

sanggol ka pa'y kaylaki na ng utang ng ina mo
sino bang magbabayad ng inutang ng gobyerno
o ang inutangan yaong may utang na totoo
ah, ganitong sistema'y dapat tuluyang mabago

- gregoriovbituinjr.
10.27.2021

* mga litrato mula sa PowerPoint ng dinaluhang webinar

Martes, Oktubre 26, 2021

Pagkatha

PAGKATHA

totoo nga bang sa maraming taludtod at saknong
ako'y pawang paglalarawan ng kutya't linggatong
tulad ng sinulat ni Balagtas sa obra noon
na kayraming inililibing ng walang kabaong

datapwat di totoo ang kanilang haka't bintang
madalas ilarawan ko'y bagay na karaniwan
pati mga nangyayari sa klima't kalikasan
di pulos damdamin, emosyon, dusa't kalungkutan

kayraming paksa sa paligid, ilibot ang mata
natumbang puno ng saging, ipil, kalumpit, mangga
bulalo, adobo, manggagawa, pabrika, silya
mga konsepto tulad ng panlipunang hustisya

anong mga balita't nagaganap sa paligid
karapatang pantao, tokhang, sa dilim binulid
isda sa laot, kalabaw, ibon sa himpapawid
tabak, rebolber, Supremo, sugod, mga kapatid

makinig sa radyo, masdan mo ang kapaligiran
kahit sa paghimbing, paksa'y napapanaginipan
babangon bigla, magsusulat, madaling araw man
habang sariwa pa ang nagsasayaw sa isipan

- gregoriovbituinjr.
10.26.2021

Lunes, Oktubre 25, 2021

Pagkakaisa

PAGKAKAISA

may agad akong nagunita nang mabasa iyon
kasabihang sa buhay ay may prinsipyadong layon
mula sa Etiyopya, animo'y tula at bugtong
ang: "When "When spider webs unite, they can tie up a lion."

na maikukumpara sa nabasa ko ring taos
ito'y: "Workers of the world, unite! You have nothing to lose
but your chain," kung manggagawa nga'y magkaisang lubos
puputlin nila ang kadena ng pagkabusabos

kung magkapitbisig tulad ng sapot ng gagamba
magagapos nila ang leyong mapagsamantala
at sa pang-aapi sa masa'y di na makadamba
tulad ng pagtapos sa paghahari ng burgesya

dahil Tao'y tao, ating kapwa, may karapatan
tulad ng mga manggagawang aliping sahuran
kung walang manggagawa, wala tayong kaunlaran
kanilang mga kamay ang nagbuo ng lipunan

sapot ng gagamba'y ihanda nating buong giting
upang igapos ang leyong dahilan ng ligalig
manggagawa, magkaisa, mensahe'y iparating
upang bulok na sistema'y palitan na't malupig

- gregoriovbituinjr.
10.25.2021
#LaborPowersa2022
#ManggagawaNamansa2022

* ang litrato ay screenshot mula sa yutyub

Basura

BASURA

mula sa "To All The Girls I've Loved Before" na awitin
na minsan ko nang kinanta't makabagbag-damdamin
ngayon, ito nga'y binago ng ilang malikhain
"To All The Wastes I've Trashed Before" na pumukaw sa akin

isang paalala sa mali nating ginagawa
tapon kung saan-saan, sa basura'y balahura
kayraming basurang plastik sa paligid at diwa
tila kalikasan na'y ating binabalewala

maruming kinahihinatnan ng ating paligid
mga isda sa laot, sa plastik na nabubulid
hayop, ibon, sa plastik na basura nasasamid
gayon din ang tao, paano ito mapapatid

pinag-uusapan sa mundo'y nagbabagong klima
lalo't sa Nobyembre, COP 26 ay simula na;
dapat pag-usapan din ang tumitinding basura
paano lulutasing sama-sama ang problema

may ginagawa, ngunit di sapat ang mag-ekobrik
lalo't may naglilipana nang mga microplastic
eh, paano pa ang di na makitang nanoplastic
na baka sa ating kinakain pa'y nagsumiksik

"To All The Wastes I've Trashed Before" ay ating pagnilayan
tandang may dapat tayong gawin sa kapaligiran
plastik na basura'y paano ba sosolusyonan
upang luminis ang paligid at kinabukasan

- gregoriovbituinjr.
10.25.2021

* ang litrato ay screenshot mula sa fb
* COP 26 - ika-26 na pulong ng taunang Conference of Parties on Climate Change, na magaganap sa Nobyembre 2021

Linggo, Oktubre 24, 2021

Usapang manok

USAPANG MANOK

tatlong manok ang nakatali doon sa kulungan
habang manok na nasa laya'y nakatanghod lang
marahil napag-usapan nila ang kalayaan
masarap ang buhay sa laya, ang nasabi naman

patungong bitayan na ba ang tatlong nakakulong?
nagpiit ba sa kanila'y naghanda na ng gatong?
nagawa lang ng tatlong manok ay bumulong-bulong
tanong ng manok sa laya, anong maitutulong?

baka naman manok ay kanilang aalagaan
o palakihin ang magiging magilas na tandang
o paiitlugin ang magiging inahin naman
ngunit sa may-ari ng manok yaong kapasyahan

natapos agad ang kanilang munting pag-uusap
nang kulungan ay kinuha agad sa isang iglap
dadalhin sa kung saan, bibitayin na bang ganap?
o sila'y aalagaan ng may buong paglingap?

- gregoriovbituinjr.
10.24.2021

Natumbang saging

NATUMBANG SAGING

tinumba marahil ng bagyo ang buwig ng saging
kanina ko lang nakita sa likod-bahay namin
baka maunahan ng daga, dapat ko nang kunin
kaysa  saging na mahihinog na'y kanyang ngatngatin

higit isang buwan na nang una ko itong kunan
ng litrato nang muling umuwi ng lalawigan
dahil potasyum itong pampalakas ng katawan
na naging paksa na rin ng tula sa kalusugan

ngalang agham pala nito'y musa acuminata
ang ibang ispesyi nito'y musa balbisiana
na hybrid ng dalawa'y musa paradisiaca
habang musa sapientum ang lumang ngalan niya

anong sarap ng saging na tanim mo pag nahinog
pagkat alaga mo ito'y talagang mabubusog
habang katabing kumakain nito'y iniirog
na dahil sa potasyum, katawan ninyo'y lulusog

- gregoriovbituinjr.
10.24.2021

Sabado, Oktubre 23, 2021

Ayoko

AYOKO

ayokong magtila nalaglag na mumo sa pinggan
na imbes kainin mo'y pakain na lang sa langgam
o patuka sa manok, o ng mga sisiw pa lang
ayokong maging mumo, tiyan ay di nakinabang

ayoko sa isang buhay na walang katuturan
na hanap sa akin ay manahimik sa tahanan
na dinistrungka na ang iwi kong puso't isipan
na pulos kain, tulog, ligo, nasa palikuran

ayoko sa paraisong pawang kapayapaan
di pa ako patay upang pumayapang tuluyan
buti pa sa putikan at impyernong kalunsuran
dahil may katuturan ka sa ipinaglalaban

ayokong mapag-iwanan lamang ng kasaysayan
na buhay ka nga sapagkat humihinga ka lamang
buti pa ang tae ng kalabaw na nadaanan
na magagamit mo pang pataba sa kabukiran

ayokong ako'y di ako, nasa ibang katawan
tunay na ako'y wala, nasa ibang katauhan
ang hanap nila sa akin ay ibang tao naman
nais ko ang tunay na ako, na dapat balikan

- gregoriovbituinjr.
10.23.2021