Miyerkules, Enero 26, 2022

Angkas

ANGKAS

madalas, inaangkasan lang natin ang patawa
ng kaibigang kalog o ng simpleng kakilala
basta huwag 'below-the-belt' o nakasisira na
sa ating pagkatao o sa dignidad ng kapwa

maraming riding-in-tandem ang gumawa ng krimen
ang angkas ang madalas bumira't siyang asasin
dapat may katarungan at mahuli ang salarin
hustisyang panlipunan ang marapat pairalin

manggagawa ang motor ng pambansang ekonomya
sapagkat di uunlad ang bansa kung wala sila
di lamang sila simpleng angkas sa kapitalista
sila na ang nagmomotor, sila pa ang makina

minsan, sa kanyang motorsiklo ako'y angkas agad
nang marating namin ang pupuntahang aktibidad
nang isyung pangmasa'y malinaw naming mailahad
nang kabulukan ng sistema'y aming mailantad

- gregoriovbituinjr.
01.26.2022

Martes, Enero 25, 2022

Sino si Isaac Asimov?

SINO SI ISAAC ASIMOV?
Maikling saliksik, sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

“In life, unlike chess, the game continues after checkmate.”
― Isaac Asimov

May mangilan-ngilan din akong nabiling aklat ng kilalang awtor na si Isaac Asimov. Bata pa ako'y nakikita ko na ang kanyang mga aklat sa mga tinatambayan kong bookstore. Isa siyang kwentistang nasa genre ng agham, o sa ibang salita ay science fiction writer.

Subalit sino nga ba si Isaac Asimov at bakit kinagigiliwan ang kanyang mga akda ng iba't ibang tao sa buong mundo?

Si Isaac Asimov ay isang manunulat na Ruso-Amerikano. Pareho sila ng kurso ng ate kong panganay - biochemistry. Guro rin ng biochemistry si Asimov. Isa siya sa itinuturing na "Big Three" science fiction writers, kasama sina Robert A. Heinlein at Arthur C. Clarke. Isinilang siya noong Enero  2, 1920 sa Petrovichi, Russian SFSR, at namatay noong Abril 6, 1992 sa Manhattan, New York City, sa Amerika.

Nakabili na ako noon ng ilan niyang mga kwentong agham. Ang iba'y nasa hiraman at ilan ang nasa akin pa. Tulad ng nobela niyang The Caves of Steel na nabili ko sa BookEnds sa Lungsod ng Baguio noong Nobyembre 12, 2021, sa halagang P120.00, nasa 270 pahina, at ang aklat niya ng labimpitong sanaysay na The Relativity of Wrong, na nabili ko sa BookSale noong Oktubre 26, 2020, sa halagang P50.00, nasa 240 pahina.

Nag-aral siya sa Columbia University, nakamit ang kanyang Bachelor of Science degree, at natanggap ang kanyang PhD sa chemistry noong 1948. Nagtuturo siya ng biochemistry sa Boston University School of Medicine hanggang 1958, nang mag-pultaym siya sa pagsusulat.

Nagsimula siyang magsulat ng science fiction sa edad labing-isa. Nalathala ang kanyang unang maikling kwento noong 1938. Ang kanyang aklat ng science fiction na Pebble in the Sky ay inilathala ng Doubleday noong 1950. Hanggang sa patuloy siyang nagsulat ng iba't ibang paksa, tulad ng math, physics, at may 365 aklat siyang nailathala. Nakatanggap siya ng maraming honorary degrees at writing awards, tulad ng isang espesyal na award na kinikilala ang kanyang Foundation trilogy bilang "The Best All-Time Science Fiction Series". At kinilala rin siya ng Science Fiction Writers of America bilang Grandmaster of Science Fiction.

Dahil isa siya sa paborito kong manunulat, inalayan ko siya ng munting tula:

ISAAC ASIMOV, IDOLONG MANUNULAT

isa sa Big Three ng science fiction writers ang turing
kay Isaac Asimov, manunulat na kaygaling
sa kaibang panahon niya tayo nakarating
tulad ng kwento niyang robot ang ating kapiling

isa sa awtor na binabasa ko tuwing gabi
pagkat ang kanyang mga akda'y nakabibighani
manunulat na, propesor pa ng biochemistry
kaya kabisado ng may-akda ang sinasabi

nabasa ko na siya sa bookstore bata pa ako
tungkol sa teknolohiya't agham ang mga kwento
three laws of robotics ay sinulat niyang totoo
si Isaac Asimov, manunulat kong idolo

sinusubukan ko ring magsulat hinggil sa agham
ngunit dapat kong magbasa ng aklat at panayam
bakasakaling maisulat ang kwento kong asam
at magbigay-aliw sa madla't problema'y maparam

mabuhay ka! pagpupugay! Sir Isaac Asimov
pagkat kung magsulat ka'y talaga namang marubdob
binabasa ka, robot man ang sa mundo'y lumusob
taospusong pasalamat mula sa aking loob

- gregoriovbituinjr.
01.25.2022

Mga pinaghalawan:
About the Author, mula sa aklat na The Cave of Steel ni Isaac Asimov, p. 269
About the Author, mula sa aklat na The Relativity of Wrong ni Isaac Asimov, p. 239 
https://lithub.com/what-to-make-of-isaac-asimov-sci-fi-giant-and-dirty-old-man/
https://www.goodreads.com/author/show/16667.Isaac_Asimov
https://www.nature.com/articles/d41586-020-00176-4
https://www.britannica.com/biography/Isaac-Asimov

Lunes, Enero 24, 2022

Paggawa

PAGGAWA

dapat pang ipaglaban ang hiling at karapatan
ng mga manggagawang nagrarali sa lansangan
bakit? di ba't sila ang lumikha ng kabuhayan?
bakit ba sila'y api't tila di pinakikinggan?

bakit kapitalistang kuhila ang naghahari
at ginawang sagrado ang pribadong pag-aari?
bakit nasa ituktok ang burgesya, hari't pari?
bakit lugmok ang buhay ng manggagawa't kauri?

manggagawa ang tagalikha ng yaman ng bansa
pag-unlad ng ekonomya'y sila rin ang may gawa
kaya imortal ang misyong ito ng manggagawa:
ang daigdig ay buhayin ng kamay ng paggawa!

ganyan nga kahalaga ang paggawa sa daigdig
binubuhay ang sangkatauhan ng diwa't bisig
O, manggagawa, kapitalismo'y dapat malupig
kaya kayo'y magkaisang-diwa't magkapitbisig

- gregoriovbituinjr.
01.24.2022

Pag-like

PAG-LIKE

nila-like ko basta lumitaw sa wall ko ang gawa
ng mga tulad kong nagsusulat o mangangatha
ipakita sa kanilang binabasa kong sadya
ang kanilang akda, sanaysay man, kwento o tula

pagkat pag walang nag-like, dama ko ang pakiramdam
parang di ka binasa ng friend mo o katsokaran
bagamat di mo intensyong basahin ka ninuman
kundi kumatha't maisulat ang nasa isipan

kaya nila-like ko agad pag gawa ng makata
upang ipadamang sila'y binabasa kong sadya
na may kaibigan din pala sila't tagahanga
na ninanamnam kong lubos ang kanilang inakda

ganyan ko nais ipakita ang suportang tunay
sa kapwa mangangathang wala mang birtud na taglay
subalit sa pagkatha'y nagsisikap, nagsisikhay
upang ihatid ang nasa loob nila't palagay

- gregoriovbituinjr.
01.24.2022

Double meaning

DOUBLE MEANING

sa palengke'y may pinaskil man din
para sa mamimiling parating
double meaning pag iyong basahin
depende paano mo bigkasin

pag mabilis ang bigkas, diyahe
magpatuli muna, tila sabi
tuli lang ang pupuntang palengke
nakakatuwa naman ang siste

kung mabagal ang bigkas, ecobag
ang iyong gamitin, di plastic bag
sa madaling sabi o pahayag
bawal ang plastik, huwag lalabag

natuwa ako't nilitratuhan
ang paskil sa aking napuntahan
nagmistula mang katatawanan
ay tulong na sa kapaligiran

- gregoriovbituinjr.
01.24.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa loob ng palengke sa Pasig, kung saan nakasulat sa isang paskil: "Bawal supot dito"

Respeto

RESPETO

sa C.R.: "as courtesy to the next customer, please flush"
ah, kailangan pa ba ng ganitong patalastas
matapos na jumingle o magbawas sa kasilyas
walang disiplina't may abiso bago lumabas?

mapalot pag iniwang di nai-flush ng burara
mapanghi ang sasalubong, ay, nakakatulala 
"courtesy to next customer", madaling maunawa
may paggalang sa susunod na gagamit, sa madla

C.R. dapat malinis para sa mga kostumer
nilikha upang tao'y di na jumingle sa pader
upang di umihi o magbawas somewhere, anywhere
pumapalot ang inihian kung wala tayong care

madali namang ating sarili'y disiplinahin
nang di mandiri ang susunod kung ito'y gamitin
di ba't kayganda kung C.R. ay anong linis man din
kaysarap ng pakiramdam sa puso't diwang angkin

- gregoriovbituinjr.
01.24.2022

Linggo, Enero 23, 2022

Kalibre

KALIBRE

anong kalibre ng kakayahan at pagkatao
ang hanap natin sa sunod na lider ng gobyerno
yaon bang sa debate'y di nagpakita sa tao
o ang matagal naglingkod bilang lider-obrero

anong kalibre ng organisadong mamamayan
ang babago sa sistemang tadtad ng kabulukan
yaong magtatatag ng sistemang may kabuluhan
sa sambayanang nais ay makataong lipunan

dapat bang may kalibre ang tibak upang magwagi
laban sa sistemang bulok ng trapo't naghahari
puspusang nakikibaka, palaban, mapanuri,
makakalikasan, makatao, at makauri

ang kalibre'y di palyado pag iyong kinalabit
matibay din ang pulso pag umasinta't bumirit
tulad ng mahusay na lider na iginigiit
ang karapatan at hustisya sa mga ginipit

- gregoriovbituinjr.
01.23.2022