Biyernes, Marso 25, 2022

Titisan

TITISAN

gumawa pang muli ng titisan
o ashtray upang mapagtapunan
ng upos at titis ng sinumang
nagyoyosing madalas o minsan

iaambag ang titisang iyon
sa mga opisina - ang misyon
upos at titis, ilagay doon
na sa kalikasan din ay tulong

salita'y itinataguyod din
na may salin na sariling atin
na maganda ring ating gamitin
di pulos ashtray na iinglesin

tulad ng tibuyo sa alkansya
banoy naman para sa agila
at sa iskor at tally ay para
sa ashtray ay may titisan pala

wikang sarili'y ipalaganap
ito'y itaguyod nating ganap
wikang pangmasa sa pag-uusap
unawain ito't ipalasap

ganito sa tulad kong makata
gamit sa kalikasan at diwa
itaguyod, sariling salita
wika ng bayan, wika ng madla

- gregoriovbituinjr.
03.25.2022

Pagsasalin ng haiku

PAGSASALIN NG HAIKU

Nakabili ako ng libro ng haiku ng makatang Hapones na si Matsuo Basho noong Abril 13, 2019 sa halagang P80.00. Nilathala ito ng Penguin Classics. Naitago ko ang librong ito at nakita muli. Binasa ko ang ilan niyang haiku na pawang salin na sa Ingles. 

Sinubukan kong isalin sa wikang Filipino ang lima niyang haiku sa paraan ding iyon na pantigang 5-7-5. Pinili ko lang ang isinalin dahil ang iba'y hindi kayang ipasok sa 5-7-5 dahil sa mahahabang salita natin. Na marahil sa wikang Hapones,  maraming salitang iisa ang pantig na pasok na pasok sa kanilang haiku.

p. 28
Whiter than stones (Ang Batong Bundok)
of Stone Mountain - (maputi pa sa bato -)
autumn wind. (hanging taglagas.)

p. 31
Where cuckoo (Nang ibong kuku)
vanishes - (ay tuluyang naglaho -)
an island. (ang isang pulo.)

p. 38
Violets - (Ang mga lila -)
how precious on (kayhalaga sa landas)
a mountain path. (ng kabundukan.)

p. 47
Come, see real (Halika, tingni
flowers (ang bulaklak sa mundong)
of this painful world. (napakasakit.)

p. 49
Crow's (Ang iniwanang)
abandoned nest, (pugad ng isang uwak,)
a plum tree. (puno ng duhat.)

Isa siyang inspirasyon. Pawang mula sa kalikasan ang kanyang mga haiku. Dahil dito, kumatha rin ako ng una kong limang haiku.

1
Langay-langayan
pagkatuka'y lilipad,
parang tulisan!

2
Ang mga langgam
ay sadyang kaysisipag,
mumo na'y tangay!

3
Daga sa bahay,
takbuhan ng takbuhan,
kisame'y luray.

4
Sa tinding usok,
napuksa ba ng katol
ang laksang lamok?

5
Pusa'y humibik,
nang mabigyan ng tinik
agad humilik.

- gregoriovbituinjr.
03.25.2022

Almusal ko'y tula

ALMUSAL KO'Y TULA

madalas, almusal ko'y tula
imbes kanin at pritong isda
madaling araw na'y kakatha
pagbukangliwayway, may tula

tula muna'y aalmusalin
pag nabusog ay lulutuin
ang agahang talagang atin
ang isda, kanin at gulayin

kaya almusal pagkaluto
magsasalo ang magkasuyo
basta huwag lang matutuyo
ang tiyan, lalamuna't puso

almusal ko'y tula, madalas
madaling araw pa'y pupungas
pangarap na lipunang patas
yaong sa diwa'y pinipitas

at isusulat nang malambing
tila tulog, sarap ng himbing
subalit tula'y nanggigising
kaya sa pagtula'y nagising

- gregoriovbituinjr.
03.25.2022

Huwebes, Marso 24, 2022

Senador Luke

SENADOR LUKE

abogado ng masa, palaban
mapanuri sa isyung pambayan
siya'y talagang maaasahang
ilaban ang ating karapatan

ngalan niya'y Ka Luke Espiritu
ang ating Senador ng obrero
at kinatawan ng pagbabago
panlaban sa dinastiya't trapo

misyon ay baguhin ang sistema
para sa panlipunang hustisya
kalusin ang mapagsamantala
pati bundat na kapitalista

misyong baligtarin ang tatsulok
durugin ang trapong nakasuksok
sa bulsa ng negosyanteng hayok
sa tubong sa likod nakaumbok

trapo't dinastiya na'y sugpuin
hustisyang panlipunan ay kamtin
Luke Espiritu, kasangga't atin
sa Senado'y ipagwagi natin

- gregoriovbituinjr.
03.24.2022

Lakbay

LAKBAY

naglalakbay muli ang diwa
sa naroong di matingkala
na pilit kong inuunawa
pagkat sanhi ng mga gatla

kung saan-saan na sumakay
ang diwang patuloy sa nilay
sa dyip, sa tren lumulang tunay
sumakay ng di mapalagay

anong kahulugan ng bulok
at pagbaligtad ng tatsulok
dahil ba trapo'y nasa tuktok
na nananalo kahit bugok

bakit nga ba kalunos-lunos
ang buhay ng api't hikahos
saan kukunin ang pantustos
kung mga dukha'y laging kapos

lipunan pa ba'y aaralin?
kayhaba ba ng lalakbayin?
mga tulay ba'y tatawirin?
at tula ba'y patatawarin?

- gregoriovbituinjr.
03.24.2022

Pagdiga

PAGDIGA

O, sinta't magandang binibini
diwata kang kabigha-bighani
na nasa puso ko't guniguni
pag-ibig mo ang sana'y maani

mga matang sadyang nangungusap
sana puso kong iwi'y matanggap
ng diwata kong pinapangarap
upang labi'y mahagkan kong ganap

tanggapin mo ang rosas na ito
rosas na tanda ng pag-ibig ko
pulang rosas, pulang-pulang ito
kulay ng kagitingang totoo

tanggapin nawa yaring pag-ibig
at sasaya ang ating daigdig
ang OO mo'y nagpapahiwatig
ng tapat kong pagsuyo't sigasig

salamat sa iyo, aking sinta
sinagot ako'y isang sorpresa
siyang tunay, iniibig kita
magkaanak sanang sandosena

- gregoriovbituinjr.
03.24.2022

Kaytinding virus

KAYTINDING VIRUS

bago pa ang pandemya ng COVID
ay dama na sa mundo't paligid
ang virus na kaytinding pumatid
ng buhay ng maraming kapatid

kaytinding virus, di matugunan
at di rin ito mapag-usapan
dahil dukha lang ang tinamaan?
at di ang mayayamang iilan?

mabuti pa nga ang COVID 19
at buong mundo'y nagbigay pansin
laksa'y namatay, mayayaman din
walang sinino ang COVID 19

ngunit ang virus ng kagutuman
na naging salot sa daigdigan
pumatay ng laksang mamamayan
ay di man lang napapag-usapan

bakit? bakit ganyan ang naganap?
dahil tinamaan ay mahirap?
at di mayayamang tuso't korap?
pag kagutuman, walang mangusap!

subalit pagkain ang bakuna
paglutas dito'y di ba makaya?
dahil kapitalismo'y sistema?
mapangyurak sa dangal ng masa?

nalalantad ang katotohanan
mayaman kasi'y di tinamaan
kaya di mabigyang kalutasan
ang virus: ngalan ay KAGUTUMAN!

- gregoriovbituinjr.
03.24.2022
* litrato mula sa google