Martes, Hunyo 7, 2022

Streak 120

STREAK 120

naka-syento beynte na rin ako
high na high na ako sa Sudoku
Streak One Hundred Twenty na Ito
aba, haynaku, nakupo, naku

Sudoku'y munting kasiyahan lang
upang minsan ay makapaglibang
upang sa apoy ay di madarang
upang sa poste'y di nagbibilang

ayos na, naka-syento beynte na
ito ba'y malalagpasan ko pa?
sana, kaya pa, kaya pa sana
basta pumokus lang, magkonsentra

basta matapos lang ang trabaho
o maghapong gawain ko rito
aba'y ayos na ang buto-buto
at muling makakapag-Sudoku

- gregoriovbituinjr.
06.07.2022

Selfie

KUNG PAANO MAG-SELFIE

noon, upang malitratuhan ang sarili
pakikiusapan ang iba sa diskarte
kamag-anak, kakilala, best friend, kumpare
sila ang pipitik sa kamera, ang siste

ngayon, may makabago nang teknolohiya
ang mga selpon ay mayroon nang kamera
iayos ang kamerang sarili'y puntirya
habang tangan mo ang selpon, pitikin mo na

noon, bibili ka pa ng film, thirty six shot
kaya bawat pitik ay mahalagang sukat
ngayon, mapipitik na kahit sanlibong shot
basta memory'y di puno, kuha mo'y sapat

kayang mag-selfie kahit nagsosolo ka lang
may litrato ka mag-isa mang nagdiriwang

- gregoriovbituinjr.
06.07.2022

Tulos

TULOS

magtutulos ako ng kandila
para sa mga biktimang sadya
ng martial law, sila'y ginunita
sa Bantayog, bayani ng madla

nasaan na nga ba ang hustisya
para sa kanilang nakibaka
para sa lipunang nais nila
lipunang malaya, makamasa

asam ay lipunang makatao
patas yaong batas at gobyerno
karapatan ay nirerespeto
panlipunang hustisya'y totoo

ang kandilang aking itutulos
ay tandang hustisya'y niyayapos
malayang bayan, walang hikahos
wala ring api't binubusabos

- gregoriovbituinjr.
06.07.2022

Lunes, Hunyo 6, 2022

Pagkamulat

PAGKAMULAT
tula ni Karl Marx
malayang salin ni Gregorio V. Bituin Jr.
hinango sa Early Works of Karl Marx: Book of Verse (tula bago mag-1938) sa marxists.org

I
Pag nasira’y mata mong maningning
Na namangha at nanginginig,
Tila naligaw na musikang bagting
Na nagninilay, na nakaidlip,
Patungo sa lira,
Hanggang sa tabing
Ng pinakabanal na gabi,
Pagkatapos mula sa itaas ay kumikinang
Ang mga walang kamatayang bituin
Na sa loob ay nagmamahal.

II
Nanginginig, lumubog ka
Nang may pag-angat ng dibdib,
Nakikita mo ang walang katapusang
Mga daigdig na walang hanggan
Sa ibabaw mo, sa ilalim mo,
Hindi maabot, walang katapusan,
Lumulutang sa treng nagsasayaw
Nang hindi mapakaling kawalang-hanggan;
Isang atomo, nahulog ka
Doon sa Santinakpan.

III
Ang iyong pagkamulat
Ay walang katapusang pagsikat,
Ang iyong pagsikat
Ay walang katapusang pagbagsak.

IV
Pag ang nagsasayawang apoy
Ng iyong diwa’y sumalakay
Sa sarili nitong kalaliman,
Pabalik sa dibdib nito,
May lilitaw na walang hangganan,
Pinasigla ng mga espiritu,
Na dala ng matamis na pamamaga
Ng mahihiwagang himig,
Ang lihim ng kaluluwang
Bumangon muia sa bangin
Ng kasamaan ng kaluluwa.

V
Ang iyo namang paglubog
Ay walang katapusang pagsikat,
Ang iyong walang katapusang pagbangon
Ay may nanginginig na labi-
Na pinapula ng Aether,
Nagniningas, walang hanggang
Hinahagkan ng Punong Bathala

* isinalin: 6 Hunyo, 2022

The Awakening
poem by Karl Marx

I
When your beaming eye breaks
Enraptured and trembling,
Like straying string music
That brooded, that slumbered,
Bound to the lyre,
Up through the veil
Of holiest night,
Then from above glitter
Eternal stars
Lovingly inwards.

II
Trembling, you sink
With heaving breast,
You see unending
Eternal worlds
Above you, below you,
Unattainable, endless,
Floating in dance-trains
Of restless eternity;
An atom, you fall
Through the Universe.

III
Your awakening
Is an endless rising,
Your rising
An endless falling.

IV
When the rippling flame
Of your soul strikes
In its own depths,
Back into the breast,
There emerges unbounded,
Uplifted by spirits,
Borne by sweet-swelling
Magical tones,
The secret of soul
Rising out of the soul's
Daemonic abyss.

V
Your sinking down
Is an endless rising,
Your endless rising
Is with trembling lips-
The Aether-reddened,
Flaming, eternal
Lovekiss of the Godhead.

Ang pokpok

ANG POKPOK

mababa rin kaya ang lipad ng nasabing Pokpok
iyon ang tawag sa ibong animo'y kumakatok
ngunit huni pala iyong tila ba nanghihimok
na sa kanyang lungga tumuloy sinumang nalugmok

upang bigyan niya ng tunay na kaligayahan
upang nararanasang lumbay ay makalimutan
upang madama ang luwalhati sa kalangitan
upang ipinagbabawal daw ay iyong matikman

maagang bahagi pa lang ng buhay ko'y naakit
sa mga pokpok na pag iyong nakita'y kayrikit
tila baga ibong ito iwing puso'y binitbit
upang sa saya'y dinggin ang maingay niyang awit

O, pokpok, gaano ba kababa ang iyong lipad
upang mga nangalulungkot ikaw ay mahangad
upang sa alay mong pagsinta sila'y magbumabad
ang tunay mo bang layunin ay iyong inilantad

- gregoriovbituinjr.
06.06.2022

* litrato mula sa artikulong "Meet the Pokpok: A Noisy and Colorful Bird of the Philippines" na nalathala sa esquiremag.ph

Linggo, Hunyo 5, 2022

Ang leyon sa hawlang bakal

ANG LEYON SA HAWLANG BAKAL
ni Nâzım Hikmet, kinatha noong 1928
malayang salin mula sa Ingles
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Pagmasdan mo ang leyon sa hawlang bakal,

ang kanyang mga mata't tingni ng kaylalim:

              tila dalawang hubad na bakal na balaraw

              kumikinang sila sa galit.

Ngunit hindi siya nawawalan ng dangal

              bagama't ang kanyang galit

                     ay paroo’t parito

                              parito’t paroon.

Hindi ka makahanap ng lugar para sa tubong

na nakapaikot sa makapal at mabalahibong kiling.

Bagaman ang mga pilat ng pagpalo

        ay nakabakat pa rin sa dilawan niyang likod

ang kanyang mahahabang binti’y

           nababanat at ang dulo

        sa hugis ng dalawang tansong kuko.

Isa-isang nagtaasan ang mga balahibo sa kanyang kiling

                 na nakapalibot sa palalo niyang ulo.

Ang kanyang poot

        ay paroo’t parito

                 parito’t paroon…

Ang anino ng kapatid ko sa dingding ng piitan

       ay gumagalaw

              nang pataas at pababa

                        nang pataas at pababa.

06.05.2022

Talasalitaan:
tubong - collar, tali sa leeg ng hayop, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1281
killing - mane, salin mula sa English-Tagalog Dictionary ni Fr. James English, pahina 592

* tula mula sa https://www.marxists.org/subject/art/literature/nazim/lion.html

Lion in an Iron Cage
by Nâzım Hikmet Ran

Look at the lion in the iron cage,

look deep into his eyes:

             like two naked steel daggers

             they sparkle with anger.

But he never loses his dignity

             although his anger

                    comes and goes

                             goes and comes.

You couldn't find a place for a collar

round his thick, furry mane.

Although the scars of a whip

       still burn on his yellow back

his long legs

          stretch and end

       in the shape of two copper claws.

The hairs on his mane rise one by one

                around his proud head.

His hatred

       comes and goes

                goes and comes ...

The shadow of my brother on the wall of the dungeon

      moves

             up and down

                       up and down.

Tula sa WED2022

SA DAIGDIGANG ARAW NG KAPALIGIRAN

kayraming gagawin, masdan mo ang kapaligiran
pakinggan ang awitin ng Asin sa kalikasan
polusyon, upos, plastik, basura, klima rin naman
sa mga suliraning ito'y anong kalutasan

kayrumi ng Ilog Pasig, ng karagatan natin
nakakalbo ang kagubatan, halina't magtanim
kayraming isyung dapat isipin anong gagawin
tulad sa Marcopper na nawasak yaong lupain

Ondoy, Yolanda, climate change, matitinding daluyong
pang-unawa't pagbibigkis nga'y dapat maisulong
maraming magagawa, lalo't magtutulong-tulong
lalo't bukás ang isipan sa isyung patung-patong

ngayong World Environment Day, ikalima ng Hunyo
tinakdang petsa para sa kalikasan at tao
ang nagbabagong klima'y nararamdamang totoo
isyu rin ang plantang coal at pagmimina sa mundo

makiisa na sa pagkilos laban sa plantang coal
isang sanhi kaya klima'y nagkakabuhol-buhol
sa pagtatayo ng dambuhalang dam na'y tumutol
buhay at kultura ng katutubo'y ipagtanggol

di na dapat paabutin pa sa one point five degree
ang pag-iinit nitong mundo, huwag isantabi
ang isyung ito't talagang di na mapapakali
maraming lulubog na isla pag ito'y nangyari

sa laot, kinakain na ng isda'y microplastic
ah, di na mabilang ang upos at basurang plastik
naggugupit na ng plastik upang gawing ekobrik
pagbabakasakali rin ang proyektong yosibrik

ngayong World Environment Day, pag-isipan nang lubos
ang mga isyung nabanggit, tayo na'y magsikilos
para sa kinabukasan, bayan at masang kapos
upang sa mga isyung ito, tao'y makaraos

- tula't litrato ni gregoriovbituinjr.
06.05.2022