Miyerkules, Nobyembre 9, 2022

Ang makatang Jason Chancoco at ako

ANG MAKATANG JASON CHANCOCO AT AKO

makatang Bikolano, ka-batch ko siya sa LIRA
doon nakilala, higit dalawang dekada na
kaklase namin si Edgar Samar na nobelista
makatang Jose Jason Chancoco ang ngalan niya

muling nagkatagpo isang dekada ang lumipas
na sa paanyaya ng makatang Raul Funilas
ay tumugon, nagkakwentuhan, alak ay nilabas
at nakunan ng litratong may lawrel ni Balagtas

animo sa Balagtasan kami ay nagtagisan
nang lawrel na makintab, aming ulo'y pinutungan
makatang Santiago Villafania, kami'y kinunan
habang ang iba pang makata'y nagkakatuwaan

pagbati'y aking pinaaabot kay klasmeyt Jason
na nakapaglathala ng aklat ng tula noon:
ang Pagsasatubuanan: Poetikang Bikolnon
na sa pagbasa nito sa aki'y malaking hamon

mabuhay ka at iyong mga tula, pagpupugay
sa kapwa makatang talagang dekalibreng tunay
sana kay Sir Rio balang araw ay maihanay
haraya'y pailanlangin, sa'yo'y isa pang tagay!

- gregoriovbituinjr.
11.09.2022

* LIRA - Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo
* magkaklase sa LIRA: Setyembre 2001 - Marso 2002
* taon 2009 nang nalathala ang Pagsasatubuanan
* kuha ang litrato noong 2013

Tosilog

TOSILOG

nang magka-COVID ako noon, ang payo ni Ninang:
tigilan muna ang pamumuhay kong vegetarian
magkarne, dapat mayroong protina sa katawan
magkarne't magpalakas, magkalaman ang kalamnan

anong sakit man sa loob, sinunod ko ang payo
para sa kabutihan ko rin yaring tinutungo
pagiging vegetarian ay di pa rin maglalaho
lalo't prinsipyong makakalikasa'y sinapuso

kaya nang minsang magutom, umorder ng tosilog
na kombinasyon ng tosino, sinangag at itlog
o kaya naman ay tosino, sinaing at itlog
maganda raw ito sa tulad kong di naman kalog

bagamat minsan lamang magkarne, natutulala
ang madalas ay gulay at isda, nakakatula
bigas na kinanda o red rice, puspos talinghaga
lalo't kasama sa hapag ay magandang diwata

paminsan-minsan lang magkarne, vegetarian pa rin
lalo't mahal ang kilo nito, nag-budgetarian din
okra, talong, kamatis at galunggong ang bibilhin
talbos ng petsay, sili't kintsay, isapaw sa kanin

- gregoriovbituinjr.
11.09.2022

Martes, Nobyembre 8, 2022

Pulang buwan

PULANG BUWAN

Nobyembre Syete, laban sa Red Tagging ay may presscon
at anibersaryo rin ng October Revolution
Nobyembre Otso, gabi nama'y lumitaw ang Red Moon
napuna ko, pula pala ang suot kong short ngayon

mataman kong pinagmasdan ang buong kalangitan
payapa, unos ay di nagbabanta, kainaman
anong kahulugan ng Red Moon sa kinabukasan
tulad ng aking pisngi ay namumula ang buwan

di ko pa maarok ang dala niyang talinghaga
habang siya'y pinagmamasdan kong nakatingala
ah, baka dapat tayong maging listo't laging handa
sa banta ng redtagging sa nakikibakang dukha

mapulang buwan, kasabay ng eklipse o laho
kulay ng dugo, kulay na madugo, nagdurugo
ang tunay na demokrasya'y huwag sanang gumuho
at karapatan ay igalang nang buong pagsuyo

- gregoriovbituinjr.
11.08.2022    

Ang pagtutol nang walang pagkilos ay pagsang-ayon

ANG PAGTUTOL NANG WALANG PAGKILOS AY PAGSANG-AYON

"Dissent without action is consent" anang kasabihan
ah, ito'y matalim at malalim na kaisipan
batayang pangangailangan na'y nagmamahalan
tulad ng bigas, tubig, kuryenteng dapat bayaran

tutol ka sa ganito pagkat masakit sa bulsa
apektado na ang badyet mo para sa pamilya
ngunit magagawa mo bang tumutol nang mag-isa?
sa mga hirap at daing mo kaya'y pakinggan ka?

kaya may kilos-protesta na pagkilos ng tao
sa sama-samang pagkilos, may maipapanalo
kung tutol ka ngunit ayaw lumahok sa ganito
paano maisasatinig ang hinaing ninyo

tama namang magpetisyon, sama-samang isulat
sa kinauukulan ang daing ng masang lahat
di ba't sa sama-samang pagkilos kakamting sukat
upang mapababa ang presyong sa bulsa'y kaybigat

ang pagtutol nang walang pagkilos ay pagsang-ayon!
sabi ng matatanda noon magpahanggang ngayon
tutol ang kalooban, sa hirap na'y binabaon
ngunit sa sama-samang pagkilos ay di kaayon?

tumututol ngunit takot sagupain ang mali?
tila paghihirap nila'y nais mapanatili?
bakit di kumilos, kalampagin ang naghahari
sa sama-samang pagkilos makakamit ang mithi

- gregoriovbituinjr.
11.08.2022

Bungo

BUNGO

William Shakespeare at Edgar Allan Poe
dalawang makatang aking idolo
dalawang magaling sa pagkukwento
ilang tula nga nila'y sinalin ko

subalit bakit bungo ang pabalat
ng aklat nitong dalawang alamat
dahil ba sila'y nawala nang sukat
ah, anong ganda ng kanilang aklat

yaong sa libro nila'y nawiwili
mauunawa marahil ang siste
si Poe ay writer ng horror story
minsan, mambabasa'y di mapakali

si Shakespeare ay may multo sa kinatha
sa Macbeth, Hamlet, at iba pang akda
Julius Caesar, Richard III't Henry VI nga
kaya sila'y ating nauunawa

bungo ay sagisag ng kamatayan
o marahil multo ng kaapihan
na sa mga akda'y inilarawan
na noon ay binasa't naramdaman

- gregoriovbituinjr.
11.08.2022

Lunes, Nobyembre 7, 2022

Layon ng makatang tibak

LAYON NG MAKATANG TIBAK

kathang tula'y upang / bigkasin sa madla
iyan ang layon ko / pag nagmamakata
isyung panlipunan / ay ipaunawa
sa uring obrero't / kapwa maralita

ano ba ang tula / para sa kanila?
na kapag may sukat/  at tugma'y sapat na?
mensaheng hatid ba'y / unawa ng masa?
prinsipyo't ideya / niya'y malinaw ba?

magmulat ang layon / ng makatang tibak
katulad kong ayaw / gumapang sa lusak
layon kong itanim / sa lupa't pinitak:
binhi ng pag-asa / sa mga hinamak

itula ang buhay / ng dukha't obrero
pag minuni-muni'y / kayrami ng kwento
ng pakikibaka't / kanilang prinsipyo
nasa'y karapata't / hustisya sa tao

patibayin nila / ang prinsipyong tangan
umaasang kamtin / yaong katarungan
igalang ninuman / bawat karapatan
ang armas ko'y tula, / kayo'y ano naman?

- gregoriovbituinjr.
11.07.2022

Linggo, Nobyembre 6, 2022

Liwayway

LIWAYWAY

koleksyon ko ng mga huling sipi ng Liwayway
dati'y malaki, subalit pinaliit nang tunay
gayunman kaygaganda pa rin ng sinasalaysay
sarap basahing kwento, nobela, tula, sanaysay

dati, pabalat ay larawan ng mga artista
ngayon, napalitan ito ng mga ipininta
dati, animnapung pahina, ngayon, sandaan na
dati, lathala lang, ngayon, may bersyong internet pa

pinagmamalaki kong laki ako sa Liwayway
bata pa'y lagi nang bumibili nito si Tatay
bukod sa lansangan ay dito kami tumatambay
binabasa ang mga akdang napakahuhusay

ngayon ang ikasandaan nitong anibersaryo
nilathalang panitikan at kultura'y narito
sa agos ng kasaysayan ay naging saksi ito
kaytagal nang babasahin sa wikang Filipino

magasing pampamilya mula noon hanggang ngayon
nawa'y manatili kayong babasahin ng nasyon
magpatuloy pa sa ikadalawang daang taon
o ikalawang sentenaryo ay abutin iyon

nawa'y patuloy na sumikat ang bukang liwayway
na laging kasangga sa pagitan ng tuwa't lumbay
sa lahat ditong nagsusulat, mabuhay! mabuhay!
tanging alay sa inyo'y taospusong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
11.06.2022