Martes, Enero 10, 2023

Ang maging masaya


ANG MAGING MASAYA

nagtatrabaho ako kung saan ako masaya
at kung di na ako masaya, ako'y aalis na
tulad sa yakap kong prinsipyo bilang aktibista
na may dahilan palang mabuhay at makibaka

anong sarap mabuhay nang may ipinaglalaban
kaysa naman magpakalunod sa kasaganaan
ang esenya ng buhay ay di pangsarili lamang
magpakabundat habang iba'y nasasagasaan

ipapakita ko pa ba kung ako'y nalulungkot
o mukha'y maaliwalas kahit pulos sigalot
aktibistang Spartan ay di basta babaluktot
kundi matatag sa harap man ng mga balakyot

maging masayang tao ka kaysa masayang ka, pre!
binabalewala ka man o isinasantabi
kahit mahirap lang ay patuloy na nagsisilbi
sa dukha't manggagawa, ito'y buhay na may silbi

- gregoriovbituinjr.
01.10.2023

Ang bata

ANG BATA

minsan, kasama ko'y munting bata
na nasa aking puso't gunita
na sa pagkakatayo'y napatda
sa haging ng awtong nagwawala

buti't naging listo sa pagtawid
sa kalsada't ang mensaheng hatid
ay pag-ingatan mo ang kapatid
o anak upang di mangabulid

sa gayong paglatag ng kadimlan
malamlam ang tanglaw sa tawiran
ako lang ang kanyang sinusundan
habang kamay niya'y di ko tangan

marahil ako ang batang iyon
na sa putik nais makaahon
baka isa pang batang may misyon
upang sa dusa masa'y iahon

dapat masagip ang batang munti
upang di bagabagin ang budhi
nais ko lang tuparin ang mithi
na sa loob ko'y nananatili

- gregoriovbituinjr.
01.10.2023

Sa barberya

SA BARBERYA

magpagupit ka, sabi ni misis
pagkat siya'y di na makatiis
sa aking baduy na porma't bihis
di bagay sa katawang manipis

baka may lihim na nang-uuyam
subalit sinong nakakaalam
ngunit iba yaring pakiramdam
porma'y kaykisig sa gunam-gunam

gayunman, magpapagupit ako
lalo na't iyon ang kanyang gusto
alam mo, lahat ay gagawin ko
mapasaya lang siyang totoo

sa umpisang buhok ko'y gupitin
ang kwentong barbero na'y diringgin
pelikula't pulitika man din
kanilang komento'y iisipin

kwentong barbero'y ano't kaysaya
habang inaahit ang patilya
para ka nang nakinig ng drama
o ng balita, nakakagana

- gregoriovbituinjr.
01.10.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa Bagong Kalsada sa Laguna

Pagbabasa

PAGBABASA

paano ba natin tutugunin
ang di matingkalang suliranin
paano ba tayo gugutumin
ng mga tanong na sapin-sapin

kung saan-saan naghahagilap
ng katugunang nais mahanap
ah, magbasa't baka may kumislap
na ideya sa isa mang iglap

(di mo man sala ang sala nila
palaging ikaw ang nakikita
katusuhan nila'y gumagana
huwag papayag maalipusta)

tanong ay di laging nilulumot
pagkat ito'y tiyak na may sagot
na sa kawalan biglang susulpot
na dapat ay agad mong masambot

kaya pagbasa'y bigyang panahon
baka may sagot na suson-suson
kislap ng diwa kung malululon
ay baka diyan na makaahon

- gregoriovbituinjr.
01.10.2023

Lunes, Enero 9, 2023

Pasakit

PASAKIT

di na madalumat ang pasakit
naitatanong na lang ay bakit
habang nadarama yaong lupit
lumalabas sa bibig ay impit

bakit ganyan ang nararanasan
wala nang puwang ang kaalwanan
tila may balaraw sa likuran
kaya ano nang kahihinatnan

payapa sila'y biglang nilusob
at lupain nila'y kinubakob
nagkamali ba sila ng kutob
binira'y loob at niloloob

may pag-asa pa bang makalaya
sa pangil at kuko ng kuhila
saloobin nila'y lumuluha
ah, wala na nga bang magagawa

- gregoriovbituinjr.
01.09.2023

Kwento - Bagong Taon, Lumang Sistema


BAGONG TAON, LUMANG SISTEMA
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Kumusta, pare! Happy New Year! Ano ba ang New Year’s Resolution mo? Natupad mo ba ang dati mong mga resolusyon?” Tanong ni Igme kay Igor, habang nakikinig si Ingrid.

“Alam mo, ‘tol, hindi naman ako mahilig sa ganyang mga new year’s resolution kahit noon pa. Nagbago lang naman ay petsa, subalit hindi naman nagbabago ang sistema. Mas lumala pa. Di hamak na mas mataas na ang presyo ng isang kilong sibuyas kaysa minimum wage natin dito sa Maynila,” ang sagot naman ni Igor.

“Ay, oo nga, tama ka. Subalit isang kasiyahan na ang pagsasama-sama ng pamilya tuwing sasapit ang Bagong Taon. Sama-samang sasalubungin ang Bagong Taon nang masigla, maliwanag, nag-iingay, nagkakainan, nagkukwentuhan kung kumusta na ba ang bawat isa.” Ang sabi muli ni Igme.

“Isa pa iyan. Sinasalubong natin ang Bagong Taon nang may putukan. May nagsisindi ng lusis, may nagpapaputok ng labintador na may iba’t ibang pangalan, tulad ng PlaPla, Goodbye Philippines, at iba pa. Ang wala pa ay ang tawagin ang paputok na Goodbye Daliri, dahil marami nang nawalan ng daliri sa paputok, gayong ang iniisip lang ay masiyahan. May maling kultura na apektadp ay ang kinabukasan ng kabataang naputukan at nawalan ng daliri.” Sabi pa ni Mang Igor.

Sumabad si Ingrid, “May punto ka, Igor. May napapaputok pa ng baril pag Bagong Taon, kaya may mga batang namatay sa tama ng ligaw na bala. Iyon nga pala ang ikinampanya namin nitong bago mag-Bagong Taon, ang huwag magpaputok ng ligaw na bala. Hanggang ngayon kasi’y hindi pa natin nalilimot na namatay ang pitong taong gulang na batang babae, na nagngangalang Stephanie Nicole Ella, na namatay sa ligaw na bala noong Bagong Taon ng 2013 sa Caloocan. Ang apat na taong gulang na si Ranjelo Nimer ay sinumpak, Bagong Taon ng 2013 din iyon. Doon naman sa Mandaluyong. Mabuti ay nahuli ang suspek.” 

“Naku, Ingrid,” dagdag pa ni Igor, “balita nga noong 2021 lang, Bagong Taon din, namatay  sa ligaw na bala ang isang edad 12 babae sa Lanao del Norte, at nasaktan ang isang edad anim na batang lalaki sa Santa Catalina, Negros Oriental, at isa pa mula sa Dagupan City sa Pangasinan. Isa namang pulis-Malabon ang kinasuhan dahil sa indiscriminate firing. Hay naku, Bagong Taon! Kailan tayo titino?”

“Ano ang punto ninyo, mga igan? Huwag na tayong magdiwang ng Bagong Taon? Ang OA n’yo naman?” Sabi ni Igme.

“Hindi naman sa ganoon, ‘tol. Ang sinasabi lang natin, nagbago ang petsa, subalit hindi naman nagbago ang sistema ng ating lipunan. Kahit sa pagdiriwang ng Pasko at Bagong Taon, imbes na pangunahin ay ang kaligtasan ng pamilya, ang daming nasasaktan. Mas nangingibabaw ang komersyalismo, na kahit wala kang pera, naoobligado kang magbigay sa mga namamasko sa iyo, lalo na sa mga inaanak. Sa ganang akin, nagbago lang ang petsa, subalit ganoon pa rin tayo, mga kontraktwal. Ang ating management, mahilig magpamisa sa pabrika dahil blessing daw, subalit hindi naman magawang regular ang kanilang mga manggagawang kaytagal nang nagtatrabaho sa kanila, lalo na’t ang trabaho ay “usually necessary or desirable” sa takbo ng kumpanya. Nagbabait-baitan sila, nagpapamisa, subalit hindi nila makita ang sarili sa pagmamalupit sa manggagawa. Hindi kasi nila tayo kauri. Ang tingin nila sa atin ay manggagawa lang na ekstensyon ng makina.” Ito ang himutok ni Igor.

Napaisip si Igme, “Tama ka, Igor. Kaya kung mayroon man akong New Year’s resolution, aba’y ang resolusyon ko ay dapat tumulpng tayo at maging aktibo upang gumanda ang kalagayan natin sa pabrika, ang ipaglaban na maging regular tayo sa kumpanya, at pag-aralan natin ang lipunan. Tama, sumapi tayo sa Bukluran ng Manggagawang Pilipino o BMP at nang may kakampi tayo na ating mga kauri.”

“Magandang New Year’s resolution iyan, Igme. Iyan na rin ang magiging New Year’s resolution ko, at dapat ipasa natin iyan sa unyon ng mga regular sa ating kumpanya.” Ang nakangiting sabi ni Ingrid.

“Okay din ako, sama ako riyan. At sana maging New Year’s resolutuon din natin na tumulong upang baguhin ang sistema ng lipunang pahirap sa manggagawa’t sa malawak na mamamayan.” Ang pagtatapos naman ni Igor. “Tara, kumain muna tayo. Libre ko kayo!”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Enero 1-15, 2023, pahina 18-19.

Linggo, Enero 8, 2023

Pakiusap

PAKIUSAP

nais kong tugunan ang bawat nilang pakiusap
tutugon nang tunay nang hindi mukhang nagpapanggap
baka raw sa kanila'y may maitulong nang ganap
anong puno't dulo? baka sa diwa'y may kumisap

nag-aakala ba silang ako'y may magagawa?
o ako lang kasi ang nariyang animo'y handa?
gayunman, gagawin ko basta makakayang sadya
pagkat tibak akong di marunong magbalewala

o baka dahil makata'y maraming naiisip
na nalalagay sa katha ang mga nalilirip
tingin nila'y baka may katugunang nasisilip
sa pinapakiusap nila't isyung halukipkip

paki naman, pre, baka kaya mong gawin, paki lang
patulong naman, baka magawa mo ito, pinsan
pre, tropa, kosa, utol, kasama, katoto, igan
mga nakikiusap, kahit tulong ko'y munti man

sabi nga, pagpapakatao'y di dapat maglaho
at pakikipagkapwa ang pagtugon sa siphayo
salamat sa tiwala, kung napipisil ng puso
sa pagtugon sa pakiusap sana'y di mabigo

- gregoriovbituinjr.
01.08.2023