Lunes, Enero 30, 2023

Ang masasabi

ANG MASASABI

mananatiling tutula
kahit laging walang-wala
sa langit nakatingala
sa kisame'y tutunganga

gawain mang walang sahod
kaya buhay ay hilahod
yaring pluma'y hinahagod
marahil hanggang sa puntod

patuloy na inaalam
ang lipunang inaasam
magsamantala'y maparam
bagamat may agam-agam

patuloy sa adhikain
at sa atang na tungkulin
tutupdin bawat layunin
lalo't dakilang mithiin

iyan lang ang masasabi
upang tuluyang iwaksi
yaong sistemang salbahe
at talagang walang silbi

- gregoriovbituinjr.
01.30.2023

Niloloob

 
NILOLOOB

“There is no greater agony than bearing an untold story inside you.” 
~ Maya Angelou, I Know Why The Caged Bird Sings

animo'y nagsisukob
dini sa niloloob
bawat isyung marubdob
sa kung saan nalublob

ibon ay umiiyak
doon sa hawlang pilak
ramdam ay napahamak
laya'y asam na payak

nababahaw ang tinig
tila may nakabikig
ayusin na ang katig
kung maglayag ang ibig

patuloy ang pagsuyo
bagamat walang luho
pagkat sinta'y kasundo
kapanalig, kapuso

patuloy man ang digma
sa gahama't kuhila
lagutin nating sadya
ang gintong tanikala

- gregoriovbituinjr.
01.30.2023

Linggo, Enero 29, 2023

Kwento - Makauring Kamalayan


MAKAURING KAMALAYAN
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Tagos sa puso ang sinabing iyon ng tagapagsalita. Talagang nadama kong kaisa talaga tayo ng uring manggagawa, kahit na tayo’y maralita.” Ito ang sinabi ni Mang Igme sa kanyang kasamang si Mang Igor.

“Ganyan din ang pakiramdam ko! Halos nag-iinit talaga ang aking kalooban, sumisingasing ang aking loob, at kaya agad akong tumindig at pumalakpak. Kailangan talaga natin ng nakauring kamalayan. Sino pa ba itong magtutulungan kundi tayo ring magkakauri.”

Dati silang mga manggagawang regular na nawalan ng trabaho dahil nagsara ang kumpanyang pinapasukan. Nalulugi raw. Ngayon ay nagbukas muli at pulos kontraktwal na ang mga manggagawa. Sila naman ay nagbuo ng samahan ng magkakapitbahay at ngayon ay mga lider-maralita sa kanilang lugar.

“Hoy, kayo ngang dalawa riyan. Kung hindi ko pa alam, aba’y nitong eleksyon lang ay nakasuso kayo sa pulitiko, at hindi man lang ikinampanya ang tumatakbong manggagawa sa pagkapangulo. Ano kayo?” ang sabad naman ni Aling Ines na nasa katabing upuan lang.

“Sa totoo lang, Ines, ngayon ko lang kasi nalaman iyang sinasabi nilang makauring kamalayan. Kung noon ko pa nalaman iyan, baka hindi kami pumasok sa pulitikong iyon. Kaya lang, gipit din kami noon, kaya pikit mata na lang na ikinampanya ‘yun basta may pambili lang ng bigas,” ang sabi naman ni Mang Igme.

“Ayuuun! Sinasabi ko na nga ba. Sabagay, nangangailangan din ako noon, marami sa atin. Subalit ikinampanya namin ang kauri natin, isang lider-manggagawa. Yung tumakbo sa pagkapangulo at yung isa naman ay sa pagkasenador. Hindi man sila nanalo ay ipinakita naming mga kababaihan kung para kanino kami.” ganting sagot ni Aling Ines.

Sunmabat si Mang Igor, “Ang mahalaga ay nalaman natin kung ano ba iyang makauring kamalayan, na tayo bilang mga maralita, ay dapat magtiwala sa ating mga kauri, ang mga manggagawa, kapwa maralita, mangingisda, vendor, magsasaka, at iba pang mahihirap. Aba’y kaytagal nang panahong ang lagi nating ibinoboto ay ang mga hindi natin kauri, pulos mayayaman, na hindi naman talaga naglilingkod sa ating mga dukha. Aba’y pag kampanyahan lang naman sila napuputikan sa pagpunta sa iskwater, para mahamig ang ating boto. Pero pag nanalo na sila, nasaan sila? Kaydali raw lapitan, kayhirap naman hanapin, di ba?”

“O, siya. Huwag na tayong magtalo pa. Ang mahalaga ngayon ay kung paano natin mapapalaganap ang makauring kamalayan na iyan, kahit wala na tayo sa pabrika, kundi bilang mga lider-maralita. Ang mga manggagawa naman ay umuuwi sa komunidad ng maralita, habang ang mga maralita’y padiska-diskarte lang para mabuhay.” Sabi ni Aling Ines.

“Ano ang malalim na dahilan ng makauring kamalayan kundi ang sama-sama nating pagkilos upang baguhin ang ating abang kalagayan, kung saan maitatayo natin ang isang lipunang walang pagsasamantala ng tao sa tao, hindi ba? Yaong sistemang hindi nawawasak ang kalikasan dahil sa pagkaganid sa tubo ng iilan. Yaong sistemang ang pakuya-kuyakoy lang ay tiyak na magugutom. Hindi tulad ngayon, ang mga magsasakang anong sipag sa bukid, at ang mga manggagawang kayod-kalabaw ang siyang naghihirap, habang pakuya-kuyakoy lang habang nagkakamal ng ating pinagpaguran ang mga kapitalistang hayok sa tubo. May dapat tayong gawin. Ang imulat ang ating mga kauring maralita sa makauring kamalayan.” Sabi ni Igme.

Agad tumugon si Igor, “Mungkahi ko, pasapiin muna natin ang ating Samahang Maralita sa Pulang Bato (SMPB) sa Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), saka tayo magplano kasama nila. Makakapagbigay pa sila ng mga aralin tulad ng PAMALU o Panimulang Aralin ng Maralitang Lungsod at LNU o Landas ng Uri. Nabanggit na sa akin iyan ni Ka Kokoy, na pangulo ng KPML.”

Si Aling Ines naman, “Hoy, paalala lang ha? Bilang lider-maralita, mahalaga ang inyong pananagutan, kaya huwag na kayong mag-ano riyan sa mga pulitikong iyan na hindi naman natin kauri. Maano bang magkaroon tayo ng paluwagan para hindi tayo hingi ng hingi sa mga trapo na ang tingin naman sa ating maralita ay basahan.”

“Salamat sa paalala mo, Aling Ines.” Ani Igor. “Mag-iskedyul na tayo ng usap sa KPML upang makarating muli sila rito sa atin.”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Enero 16-31, 2023, pahina 18-19.

Di pansarili lang

DI PANSARILI LANG

minsan lang tayo mabuhay tapos
isip lang ay pansarili, kapos
dapat ay isang lipunang lubos
ang matayo nang walang hikahos

di pamilya lang, di bukas mo lang
di sa pansariling pakinabang
di rin para sa trapo't iilan
kundi para sa bukas ng bayan

wala tayong ipagmamalaki
kung nabuhay lang na pansarili;
sa ating uri, tayo'y magsilbi
at sa higit na nakararami

buong lipunan ang babaguhin
sistemang bulok ay palitan din
lipunang makatao'y likhain
para sa kinabukasan natin

- gregoriovbituinjr.
01.29.2023

* kinatha sa ikalawang araw ng ika-9 na Pambansang Kongreso ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino, Baguio City, Enero 28-29, 2023

Diwang hatid

DIWANG HATID

nakagagalit ang awit at talumpati
lalo't tinatalakay ay isyu ng uri
patuloy na yumayaman ang naghahari
bulok na sistema'y sadyang kamuhi-muhi

makinig sa kanila'y nakapanginginig
dama mong napakainit kahit malamig
ibang-iba ang hagod ng kanilang tinig
talagang sa mga buktot na'y nang-uusig

pasasalamat sa pahatid ninyong diwa
talagang dama ito naming mga dukha
dapat nang itayo ng uring manggagawa
ang lipunang makataong tunay na pita

aming napakinggan ay isinasapuso
kahit sa mahabang paglalakbay ay hapo
tuloy pa rin ang pakikibaka't pagsuyo
kamtin ang pangarap na di dapat maglaho

- gregoriovbituinjr.
01.29.2023

* kinatha sa ikalawang araw ng ika-9 na Pambansang Kongreso ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino, Baguio City, Enero 28-29, 2023

Sabado, Enero 28, 2023

Kauri

KAURI

isa akong manggagawa noon, inyong kauri
na tagagawa ng floppy disc, Hapon ang may-ari
sa kumpanyang PECCO ang pinag-ugatan ng binhi
sa pagkamanggagawa'y doon nagmula ang mithi

ngala'y Precision Engineered Components Corporation
sa Alabang, at machine operator ako roon
unang trabaho, talubata pa lang ako noong
taon nang isinabatas ang kontraktwalisasyon

tatlong taon doon, nag-resign, umalis, nag-aral
sa kolehiyo ay naging aktibistang marangal
kalahati ng buhay sa aktibismo nagtagal
tatlong dekada nang ang kauri'y itinatanghal

niyakap ko ang prinsipyo ng pagpapakatao
ang Kartilya ng Katipunan ay sinusunod ko
niyakap ang makauri't sosyalistang prinsipyo
nang lipunang makatao'y itayo ng obrero

sulong, kauri, kamanggagawa, tuloy ang laban
bakahin ang mga mapagsamantala't gahaman
upang kamtin ng bayan ang hustisyang panlipunan
at itayo ang asam na makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.
01.28.2023

* isinulat sa unang araw ng ika-9 na Pambansang Kongreso ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP) sa Lungsod ng Baguio, Enero 28-29, 2023

Biyernes, Enero 27, 2023

Pagpapatuloy

PAGPAPATULOY

patuloy ang pagsama sa rali
kahit gaano tayo ka-busy
lalo't sa isyu'y di mapakali
matapos na ito'y mapaglimi

lumaki sa ganitong lipunan
na may pinagsasamantalahan
lalong yumayaman ang mayaman
at dukha'y nananatiling ganyan

kaya huwag mo kaming sisihin
kung patuloy sa aming layunin
matugunan ang mga usapin
na pawang lumalamon sa amin

takot man, nagiging walang takot
upang maituwid ang baluktot
upang tuligsain ang kurakot
mapalitan ang sistemang buktot

- gregoriovbituinjr.
01.27.2023

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa harap ng DOLE Intramuros, Maynila, 01.19.2023