Miyerkules, Marso 22, 2023

Pahalagahan ang tubig

PAHALAGAHAN ANG TUBIG
(Marso 22 - World Water Day)

pinagsamang hydrogen at oxygen
ang karaniwang iniinom natin
at napuno rin ng tubig ang ating
katawan kaya tayo'y malakas din

kung walang tubig, saan patutungo
tiyak di tayo makakapaligo
at di rin tayo makakapagluto
baka wala tayo rito't naglaho

kaytindi ng oil spill sa Mindoro
saribuhay at tao'y apektado
karagatan ay nasirang totoo
may dapat talagang managot dito

di sagot ang proyektong Kaliwa Dam
para sa tubig ng Kamaynilaan
dahil mawawasak ang kabundukan
pati na lupang kanunu-nunuan

huwag gawing basurahan ang ilog,
sapa, lawa't katubigang kanugnog
dahil tubig ay búhay, umiinog
tubig ay buháy, sa atin ay handog

dinggin natin ang lagaslas ng tubig
damhin mo ang pagluha niya't tinig
palahaw niya't atin bang narinig
siya'y dinumhan, siya'y nabibikig

sa World Water Day ay ipanawagan
tubig ay dapat nating ipaglaban
huwag dumihan, huwag pagtapunan
at huwag gamitin sa kasakiman

- gregoriovbituinjr.
03.22.2023

Madaling araw

MADALING ARAW

madalas akong nagigising ng madaling araw
pagkat musa ng panitik ang laging dumadalaw
at may paksang binubulong kundi man sinisigaw
sa kwaderno'y isusulat ang nasa balintataw

anong lamig ng panahon habang pabiling-biling
nang ikaapat ng madaling araw na'y gigising
animo yaong tinig ng musa'y tumataginting
kaya agad babangon mula sa pagkakahimbing

upang isulat ang masasalimuot na paksa
tulad nitong nakaambang demolisyon sa dukha
ang salot na kontraktwalisasyon sa manggagawa
ang dinanas na baha't luha matapos ang sigwa

anupa't ang madaling araw ko'y tigib ng buhay
pagkat kakathang may saya, libog, luha, o lumbay

- gregoriovbituinjr.
03.22.2023

Karumal-dumal

KARUMAL-DUMAL

karumal-dumal na krimen sa bata!
estudyanteng Grade 4 ang ginahasa!
may pari pang ganyan din ang ginawa!
nakapanggagalaiting balita!

pagkatao ng bata'y niluray na
siya pa'y pinaslang! isinako pa!
pari'y nanggahasa ng dalagita!
paano kung ama ka ng biktima?

tiyak manggagalaiti sa ngitngit
sa naganap na sadyang anong sakit!
hustisya'y ihihiyaw mo sa galit!
baka sugurin mo ang nagmalupit

di maitatago habang panahon
ang krimen ng sinumang nandaluhong
ang maysala'y tukuyin at isuplong!
dakpin, bitayin, kundi man, ikulong!

- gregoriovbituinjr.
03.22.2023

* Pinaghalawan: Dalawang balita sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Marso 6, 2023, pahina 9, na may pamagat na "Grade 4 ginahasa na, pinatay pa" at "Pari na pinaaaresto sa rape, sumuko"

Martes, Marso 21, 2023

Pananagutan

PANANAGUTAN

pagbangon para sa karapatan
paglingon sa ating nakaraan
pagbaka para sa katarungan
tungo sa maayos na lipunan

labanan ang kawalang hustisya
huwag pabayaan ang biktima
magpatuloy tayong makibaka
tungong makatarungang sistema

anong mekanismong nararapat
upang gumaling ang bawat sugat
pag may tortyur, sa utak ang pilat
na di basta malimutang sukat

dapat lang pag-usapan ang isyu
hinggil sa karapatang pantao
kaninong pananagutan ito
pag nilabag na itong totoo

mga pagdukot, mga pagpatay, 
pag-tortyur at iba pang paglabag
lalo sa karapatan sa buhay,
laya, seguridad, at dignidad

dulot nito'y takot at bangungot
sistema ba ang dapat managot
hustisya ba'y saan mahuhugot
nang mapanagot ang mga buktot

- gregoriovbituinjr.
03.21.2023

Alay ngayong World Poetry Day

ALAY NGAYONG WORLD POETRY DAY

namumutawi dini sa dila
ang mga nilalaman ng diwa
ginagagap ang mga salita
na ilalangkap sa kinakatha

kayrami nang tulang nagsikalat
na talagang nakakapagmulat
talinghaga ma'y di madalumat
binibigkas nang may tugma't sukat

parang agila sa himpapawid
na kung makukuro'y mababatid
ngunit di ka basta padadagit
sa mga salitang matatamis

dakilang araw ng tula ngayon
at muling pagnilayan ang hamon
tula ng makata ng kahapon
ay basahin nitong henerasyon

habang kasalukuyang makata
ay nagpapatuloy sa pagkatha
habang pinauunlad ang wika
ay itinataguyod ang tula

sa lahat ng makata, MABUHAY!
kami'y taospusong nagpupugay!
ang inyong katha ng tuwa't lumbay
sa salinkahi'y pamanang tunay

- gregoriovbituinjr.
03.21.2023

Lunes, Marso 20, 2023

Pagdalo sa Rights of Nature General Assembly

PAGDALO SA RIGHTS OF NATURE GENERAL ASSEMBLY

dadaluhan ko'y Rights of Nature General Assembly
nang mabatid ito'y di na ako nag-atubili
kinontak sila't ako'y talagang agad nagsabi
dahil kahalagahan ng isyu'y aking namuni

dalawa't kalahating araw itong talakayan
mga tagapagsalita'y pakikinggang mataman
lalo sa usaping karapatan ng kalikasan
na noon pa'y nadama ko nang dapat pag-usapan

ang mga ilog nga'y di lang bagay pagkat may buhay
dumihan mo ito't maraming isdang mamamatay
tulad ng Ilog Pasig na basura'y nahalukay
at wala nang mga isdang doon ay nabubuhay

ang karagatan ay tinadtad ng basurang plastik
na napagkakamalang pagkain at sumisiksik
sa tiyan ng lamang dagat at isdang matitinik
di ba't ang kalikasan ay marunong ding humibik?

nariyan din ang bundok tulad ng Sierra Madre
na may karapatang manatili sa ating tabi
sumasangga sa kaylakas na unos, nagsisilbi
sa atin bilang kalasag sa bagyong matitindi

tapunan ba ng upos ng yosi ang mga sapa
ang mga katubigan ba'y tapunan ng basura
kinalbo ang mga bundok dahil sa pagmimina
hanggang kapaligiran nito'y tuluyang nagdusa

kaya sa pagtanggap sa akin, maraming salamat 
makakadalo rito't sa iba'y makapagmulat
Rights of Nature ay karapatang dapat madalumat
upang kalikasan ay mapangalagaang sukat

- gregoriovbituinjr.
03.20.2023

* Ang Rights of Nature General Assembly (RoN) ay gaganapin mula Marso 21 hanggang 23, 2023. Pinangungunahan ito ng Global Alliance for the Rights of Nature (GARN), NASSA/Caritas Philippines, Philippine Misereor Partnership, Inc. (PMPI), at Rights of Nature PH

Kaya ako nakasusulat

KAYA AKO NAKASUSULAT

tanong nila minsan, bakit ako nakasusulat
ng halos araw-gabi raw, ako ba'y nagpupuyat?
tanging nasabi ko'y may paksa kasing nadalumat
na sa utak ko'y kumislap kaya agad nagmulat

nakakasulat dahil din may ipinaglalaban
na kung wala iyon, wala akong paksang tuntungan
sinusulat ko rin anong nasa kapaligiran
isyu man iyon o mga bagay na karaniwan

nakakasulat dahil may nais maiparating
na mensahe, tulad ng katarungang adhikain
nakakatula sapagkat wala sa toreng garing
kundi nakikipamuhay sa obrero't dukha rin

kayraming nahahalukay na samutsaring paksa
halimbawa'y demolisyon ng bahay nitong dukha
o sa pagiging kontraktwal ng mga manggagawa
o hinggil sa kalikasa't karanasan sa sigwa

laksang paksa'y lumilitaw pag naglalaba ako
o kaya'y pag naghuhugas ng pinggan sa lababo
o magwalis ng bakuran, o daang sementado
o pagluluto ng isda't kangkong na inadobo

akala nga nila'y di trabaho ang pagtunganga
dahil tinatamad ako't wala raw ginagawa
gayong nahabi-habi ko na ang kwento ko't tula
na ititipa na lang sa kompyuter maya-maya

- gregoriovbituinjr.
03.20.2023