Linggo, Abril 16, 2023

Jerbert Briola, Gregorio Y. Zara, at iba pang inhinyero sa bansa

JERBERT BRIOLA, GREGORIO Y. ZARA, AT IBA PANG INHINYERO SA BANSA
Maikling pagninilay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Maraming tinalakay na magagaling na nakatapos ng engineering sa artikulong ito: The undervalued Filipino engineer na sinulat ni Isagani De Castro, na nalathala Abril 15, 2023 sa Rappler.com, at matatagpuan sa link o kawing na: https://www.rappler.com/.../opinion-undervalued-filipino.../

Kung ako ang nagsulat nito, isasama ko si Jerbert Briola, kilalang Human Rights Defender (HRD) at isa sa founder ng HR online Ph, at ng taunang Human Rights Pinduteros Award, na graduate ng B.S. Chemical Engineering sa FEATI University. Siya rin ang opisyal na kinatawan ng human rights community sa bansa sa National Preventive Mechanism (NPM) against torture kasama ng CHR (Commission on Human Rights).

Halos kasabayan ko si Jerbert sa FEATI, dahil features literary editor ako ng campus paper na The Featinean noong siya pa ang pangulo ng FEATI University Supreme Student Council (FUSSC).

Unang nabanggit sa nasabing artikulo si Gregorio Y. Zara, mula rin sa FEATI U, at nag-iisang national scientist na inhinyero sa ating bansa. Siya ay naging propesor ng aeronautics sa FEATI, naging head ng Aeronautical Engineering Department at dean ng Engineering and Technology, at naging vice president at acting president ng FEATI. Si Zara ang imbentor ng TV Telephone noong 1956, ilang dekada bago tayo magkaroon ng video call sa ating mga selpon.

Nabanggit din sina Tony Tan Caktiong ng Jollibee, graduate ng chemical engineering sa UST; si Ramon Ang ng San Miguel Corp., graduate ng mechanical engineering sa FEU; si dating President Fidel V. Ramos na civil and military engineer; si Diosdado Banatao, ang sinasabing "Bill Gates" ng Pikipinas, graduate ng electrical engineering sa Mapua Institute of Technology; Edgar Saavedra, CEO ng Megawide, graduate ng civil engineering sa La Salle; at ang mag-amang engineer na sina David at Sid Consunji, na nagdisenyo ng CCP, PICC, Folk Arts Theatre at Manila Hotel.

Binanggit din ang mga di kilalang inhinyerong nagtayo ng Banaue Rice Terraces, na kinilalang World Heritage Site ng UNESCO noong 1995.

Ang tanong: Paano nagamit ni Jerbert Briola ang kanyang tinapos bilang chemical engineer upang lalo pang mapatampok ang usapin ng karapatang pantao, bukod sa HR OnlinePh, Human Rights Pinduteros Award, at kinatawan sa NPM against torture? Tulad ng paano ginamit ni Caktiong ang pagiging chemical engineer upang mapalago ang Jollibee?

Tulad ko, paano ko ba ginagamit ang kursong BS Math, bagamat di ako nakatapos dahil maagang nag-pultaym, sa larangan ng pagsusulat, pagtula, at aktibismo?

Masasagot ito pag nakapanayam na si Jerbert Briola para sa isa pang artikulo. Maaang hindi ako. Maaaring ng Rappler pa rin.

Mabuhay ang mga kasamang inhinyero tulad ni Jerbert Briola!

Alaga

ALAGA

kinarga ko si Muning
matapos mapakain

pusang aking katoto
na minsan ay kasalo

isda'y pananghalian
namin hanggang hapunan

ulo'y kanyang pinapak
tinik pa'y nilamutak

mabuting alagaan
talagang kaibigan

siya ri'y nakatanghod
sa aking panonood

at mahusay pang pusa
sa paghanap ng daga

balahibo'y kayganda
at alagang talaga

pusa siyang kaylambing
lalo't ako'y humimbing

pag nangalabit siya
tiyak kong umaga na

- gregoriovbituinjr.
04.16.2023

Agila at lawin

AGILA AT LAWIN

pawang ibong mandaragit 
iyang agila at lawin
lilipad-lipad sa langit
mamaya'y may dadagitin

pawang malalaking ibon
na naninila ng sisiw
na nag-iyakan na noon
sa kuko'y di makabitiw

eagle and hawk pag iningles
tawag ng mga dayuhan
pawang endangered species
na dapat pangalagaan

iyang agila at lawin
sa krosword ay isinagot
palaisipang isipin
mo't may sayang bumabalot

iyo ring dinggin ang tinig
nitong lawin at agila
silang pag humuni'y daig
ang busina at makina

marami nang mga batas
na bawal silang hulihin
upang sila'y mailigtas
hayaan sa papawirin

- gregoriovbituinjr.
04.16.2023

Sabado, Abril 15, 2023

Pagbutihin ang pag-aaral

PAGBUTIHIN ANG PAG-AARAL

mag-aaral akong mabuti, sabi sa sarili
noong ako'y pumapasok pa bilang estudyante
ngayong tumatanda na'y ito rin ang sinasabi
ko sa kanila, at huwag laging barkada't yosi

wiling-wili nga ako noon sa matematika
lalo sa estadistika at trigonometriya
geometriya nama'y nakuha ko nang hayskul pa
kaya sa kolehiyo'y nag-aral akong talaga

pinagbuti man ang pag-aaral, di nakatapos
maraming dahilan, bukod pa sa pagiging kapos
sapagkat agad na akong nagpultaym sa pagkilos
at tumulong sa nasagasaan ng sigwa't unos

sa kanta: "kung natapos ko ang aking pag-aaral"
karugtong: "disin sana'y mayroon na akong dangal"
nawalan nga ba ako ng dangal, ako ba'y hangal?
pagkat di nakatapos, kung saan lang nakasandal?

kung aking babalikan ang mga nakaraan ko
nais ko pa rin ngayong bumalik sa kolehiyo
tapusin ang B.S. Math o kaya'y anumang kurso
baka balang araw, maging ganap ding inhinyero

- gregoriovbituinjr.
04.15.2023

* litrato mula sa Pilipino Star Ngayon, Abril 14, 2023, p 5

Iwasan ang bitag

IWASAN ANG BITAG

bakit "Remember Password", ano ang intensyon?
dahil baka password mo'y malimutan ngayon?
na madali mong buksan ang pesbuk mong iyon?
paano kung nasalisihan ka ng maton?

iyan ay booby trap kumbaga sa digmaan
upang ang iba'y madali rin iyang buksan
o maakses, kaya huwag mong papatulan
huwag kang mag-okay sa booby trap na iyan

ah, mahirap na baka masalisihan ka
at baka mag-upload sila ng di maganda
saka mo malalamang na-hack ka na pala
password ay tiyagaing laging naalala

tiyaking mag-log-out pagkatapos gumamit
sundin mo ang aking payo, huwag makulit
baka pag naiwan mong bukas, may magalit
nag-upload ng di maganda ang isang pangit

maging mahinahon pag iyong nakaharap
ang booby trap na iyang sadyang mapagpanggap
"Remember Password" ay di basta tinatanggap
baka pesbuk mo'y mawala sa iyong ganap

- gregoriovbituinjr.
04.15.2023

Biyernes, Abril 14, 2023

HRD Protection Bill, Isabatas! Now na!

HRD PROTECTION BILL, ISABATAS! NOW NA!

Human Rights Defenders Protection Bill na'y isabatas
para sa karapatang pantao't sistemang patas
upang malabanan ang samutsaring pandarahas
ng sinumang Cain na di marunong pumarehas

talagang binasa ko ang H.R.D. Protection Bill
panukalang batas ito laban sa mapaniil,
mapang-abuso't sa karapatan ay naninikil
upang managot ang mga berdugong kumikitil

panukalang batas na ito'y aralin din ninyo
dagdag na armas para sa karapatang pantao
bakasakaling mapigilan ang mga berdugo
sa pagpaslang, maraming buhay na'y nasakripisyo

kaya H.R.D. Protection Bill, isabatas ngayon
dahil layunin nito'y magkaroon ng proteksyon
ang tagapagtanggol ng karapatang ang nilayon
ay mapabuti ang mundo't berdugo'y mapakulong

- gregoriovbituinjr.
04.14.2023

Sa ika-195 anibersaryo ng Webster Dictionary

SA IKA-195 ANIBERSARYO NG WEBSTER DICTIONARY

sa Webster Dictionary, taasnoong pagpupugay!
sa kanilang anibersaryo, mabuhay! MABUHAY!
tanda ko, bata pa'y mayroon nang Webster sa bahay
na sinasangguni nang nagsusunog pa ng kilay

diksyunaryong aming kasama't kasangga tuwina
upang grado'y mapataas habang nag-aaral pa
ito ang unang diksyunaryong sa bahay nakita
kaya tila siya'y kamag-anak naming talaga

salamat sa Webster at kami'y talagang natuto
upang maunawa ang maraming salita rito
limang taon na lamang at magdadalawang siglo
ang Webster, dalawandaang taong anibersaryo

magandang sanggunian, maliliit man ang titik
ngunit sa pagsangguni mo'y magiging matalisik
kahulugan ng salitang Ingles ay natititik
minsan, mga salita'y hahanaping nasasabik

bagamat Ingles ang wika'y natuto kaming sukat
upang poem, essay at short story ay masulat
sa pagsalin man ng wika, Webster ang binulatlat
muli, sa Webster Dictionary, maraming salamat!

- gregoriovbituinjr.
04.14.2023