Sabado, Agosto 12, 2023

Parian

PARIAN

tanong: PALENGKE sa una, pahalang
buti't ang tugon dito'y natandaan
kaya ang sagot ko agad: PARIAN
tulad sa Calamba na isang lunan

marahil di PARI ang pinagmulan
na binebenta'y pawang pansimbahan
kundi mula sa salitang PARIYAN
tulad ng PARITO't PAROON iyan

lumang salita iyon sa PALENGKE
na ibinabalik pagkat may silbi
kung saan madla'y doon namimili
ng kailangan sa araw at gabi

madalas ngang PUMARIYAN ang masa
gagala, bibili ng nais nila
PUMAPAROON din ako tuwina
upang tumingin ng mga paninda

- gregoriovbituinjr.
08.12.2023

* parian - [Sinaunang Tagalog] - plasa o pook na ginagamit na pamilihan, UP Diksiyonaryong Filipino, p. 939

Huwebes, Agosto 10, 2023

Imbes plastik na balutan, ibalik ang garapa!

IMBES PLASTIK NA BALUTAN, IBALIK ANG GARAPA!

madalas akong bumili ng bitaminang iyon
na nakalagay sa bote, ngunit wala na ngayon
at sasabihin ng tindera, "Walang istak niyon
eto na lang na nakabalot, at iyan ang meron!"

tadtad na ng basurang plastik ang kapaligiran
ginagawa ng kumpanya'y tila kabaligtaran
sa botika'y wala nang mga garapang lalagyan
pulos nakaplastik na ang bibilhin mong tuluyan

bukod sa magastos na't mas mahal ang binibili
bawat tableta'y sa plastik siniksik, anong paki
nga ba nila kung sa basurang plastik mahirati
ganitong puna sana'y huwag namang isantabi

anong gagawin kung kumpanya mismo ang may gawa
pinararami ang basura nilang nililikha
mabuti pang nasa bote ang bitaminang sadya
upang mabawasan ang basurang plastik na likha

mungkahi ko'y ibalik ang garapa sa botika
upang paglagyan ng tableta, lalo't bitamina
ikampanya natin nang mabawasan ang basura
imbes na plastik na balutan, ibalik ang garapa!

- gregoriovbituinjr.
08.10.2023

Kuwatro kantos

KUWATRO KANTOS

Kuwatro Kantos agad ang napansin
kaya mabilis kong sinagot ng GIN
sa palaisipang bisyong laruin
at pinakapahinga sa gawain

tulad sa mga pakikipagtuos
paano iraos at maging manos
bawat problema'y lulutasing lubos
na di masagot ng kuwatro kantos

apat daw kasi ang sulok ng bote
kaya kuwatro kantos yaong sabi
sa lasenggo nga ba ito'y may silbi?
sangkilong bigas nga'y di makabili?

ako nama'y di mahilig bumarik
at sa pagtoma'y di na nasasabik
buti pang sumagot ng walang tumpik
ng krosword na sa kaalama'y hitik

- gregoriovbituinjr.
08.10.2023

* Kuwatro kantos - 23 PAHALANG

Huwebes, Agosto 3, 2023

Ang Balatas o Milky Way

ANG BALATAS O MILKY WAY

Balatas pala ang Milky Way sa sariling wika
ayon sa diksyunaryo'y Hiligaynon na salita
sa Ilokano'y Ariwanas kung tawaging sadya
sa Waray ay Silid, animo'y kwarto ang kataga

Milky Way ay mula sa Griyegong salita naman
galaktikòs kýklos - milky circle ang kahulugan
malagatas na pagkabilog pag pinag-isipan
tila salita'y hinggil sa Malagatas na Daan

ang Balatas ay yaong nagkukumpulang bituin
sa kalawakan kabilang ang ating solar system
maganda ring minsan ang astronomiya'y aralin
at pag gabi na, ang langit ay pakasuriin din

ikalabimpitong siglo iyon nang ang Milky Way
ay matagpuan noon ni Galileo Galilei
sa pamamagitan ng teleskopyo, yaong sabi
natuklasang isa lang iyon sa mga galaxy

salamat at may pag-aaral sa ganitong paksa
hinggil sa astronomiyang animo'y mahiwaga
paano nga ba ang uniberso ay nagsimula
at ang lagay natin sa kalawaka'y maunawa

- gregoriovbituinjr.
08.03.2023

* Balatas - Hiligaynon sa Milky Way, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 116

Ang Wika ng Buwan sa Buwan ng Wika

ANG WIKA NG BUWAN SA BUWAN NG WIKA

nakatingala ako sa buwan nang magsalita
ito sa akin tungkol sa kanyang nasasadiwa
anya: "Agosto'y Buwan ng Kasaysayan at Wika
sa buwan bang ito'y anong inyong balak magawa?"

ang tugon ko: "Oo, Buwan ngayon ng kasaysayan
dahil buwan ito nang mag-alsa ang Katipunan
kasabay din nito'y Buwan ng Wika nitong bayan
pagpupugay kay Quezon sa kanyang kapanganakan"

anang Buwan: "sa paggunita'y pagbati sa madla
pagtuunan ninyo ang kasaysayan ng nitong bansa
subalit ang wika, paunlarin ninyo ang wika
nang sunod na salinlahi, historya'y maunawa"

anya pa: "wika ba'y bakya dahil gamit ng bayan?
habang nag-iingles ang trapo, burgesya't iilan?
hindi, hindi, ang wika ninyo'y dakila't uliran!
gamit ng ninuno nang tayo'y magkaunawaan"

"sariling wika'y gamit ng manggagawa't dalita
lalo na upang bakahin ang banyaga't kuhila
upang ang bayan sa mapagsamantala'y lumaya
kaya ang inyong wika'y paunlarin ninyong kusa"

tugon ko: "O, Buwan, maraming salamat sa payo
ang munting bilin ninyo'y sasabihin ko sa guro,
sa manggagawa, magsasaka, at iba pang dako
wikang bibigkis laban sa mapang-api't hunyango"

- gregoriovbituinjr.
08.03.2023

Nagtagpo sa panulat

NAGTAGPO SA PANULAT

sa panulat tayo nagkita, aking musa
sa aking mga kataga'y nilikha kita
upang maging inspirasyon ka sa tuwina
at sa panulat ko rin ba'y mawawala ka

nagtagpo tayo sa panulat, aking mutya
habang kahalubilo ko ang mga dukha
pinapangarap ay bayang mapagkalinga
na lipunang makatao'y nais malikha

sinta, ikaw ang musa ng aking panitik
sa kathang kwento mutya kang nakasasabik
ang alindog mo sa tula ko'y natititik
di mo ba narinig ang aking mga hibik

ako'y bilanggo mang patiwarik binitin
ngunit alay ko sa iyo'y mga bituin
sa langit tinirintas, lalambi-lambitin
ako ma'y nais nilang ihulog sa bangin

- gregoriovbituinjr.
08.03.2023

Miyerkules, Agosto 2, 2023

Pagpitik sa kamera

PAGPITIK SA KAMERA

minsan, kailangang matuto paano pumitik
sa kamera upang lumabas na kasabik-sabik
ang larawang kinunan, ang haligkik o pag-imik
kung pangit ang litrato, uulit ka sa pagpitik

anuman ang kamera, digital, SLR, Canon, 
single lens, Kodak, Pentax, Fujifilm, Sony, o Nikon
o kumuha ka ng litrato gamit lang ang selpon
mahalaga'y ang kalabasan ng litratong iyon

kaya mabuti ring may gabay sa paglilitrato
at kung paano kamera'y gamitin mo ng wasto
nauunawaan mo ba kung Rules of Third ba'y ano?
pagtitimpla ng kulay at liwanag ba'y paano?

ano ang exposure at flash, bakit may shutter speed?
view finder, control, megapixel, bakit dapat batid?
focal length, aperture, manual focus ba'y anong hatid?
prime lens, zoom lens, ikaw ba'y may nakikitang balakid?

may kwento ba sa iyong litratong kinunang tunay?
anong naiiba o tampok sa litratong taglay?
sa history ba, litrato'y may salaysay at saysay?
o nais lang kunan dahil may saya itong bigay?

kung maging potograpo na'y iyong kinagiliwan
dapat pamilyar ka sa sarili mong kasangkapan
nang lumabas na kaiga-igaya ang larawan
habang sa iyong puso'y dama mo ang kasiyahan

- gregoriovbituinjr.
08.02.2023