Linggo, Nobyembre 5, 2023

Mahalaga'y naririto pa tayo

MAHALAGA'Y NARIRITO PA TAYO

mahalaga'y naririto pa tayo
patuloy ang lakad kahit malayo
tahakin man ay kilo-kilometro
ngunit isa man ay di sumusuko

nagkapaltos man yaring mga paa
nagkalintog man yaring talampakan
nagkalipak man, mayroong pag-asa
tayong natatanaw sa bawat hakbang

ilang araw pa't ating mararating
ang pusod ng Tacloban, nang matatag
ang tuhod, paa, diwa't puso natin
na naglalakad nang buong pagliyag

- gregoriovbituinjr.
kinatha ng umaga ng 11.05.2023
Calbiga, Samar

* Climate Walk 2023 

Huwebes, Nobyembre 2, 2023

Tugon sa pagbigkas sa aking tula

TUGON SA PAGBIGKAS NG AKING TULA

maraming salamat, mga kaPAAtid
sa inyong pagbigkas ng tulang nalikha
upang sa marami'y ating ipabatid
isyung ito'y dapat pag-usapang sadya

huwag nang umabot sa one point five degrees
ang pag-iinit pa nitong ating mundo
kaya panawagan nating Climate Justice
nawa'y maunawa ng masa't gobyerno

mahaba-haba pa yaring lalandasin
maiaalay ko'y tapik sa balikat
ang binigkas ninyo'y tagos sa damdamin
tanging masasabi'y salamat, Salamat!

- gregoriovbituinjr.
11.02.2023

* ang pinagbatayang tula ay kinatha noong Oktubre 11, 2023 na may pamagat na "Pagninilay sa Climate Walk 2023"; binigkas isa-isa ng mga kaPAAtid sa Climate Walk ang bawat taludtod ng tula

* ang bidyo ng pagbigkas ng tula ay nasa pahina ng Greenpeace Southeast Asia, at makikita sa kawing na:https://fb.watch/omJl961Sel/

Martes, Oktubre 17, 2023

Pag sabay daw umaaraw at umuulan

PAG SABAY DAW UMAARAW AT UMUULAN

pag sabay daw umaaraw at umuulan
sabi nila'y may kinakasal na tikbalang
marahil ay ibang paniniwala iyan
ang totoo, climate change na'y nararanasan

halina't dinggin ang awit ng Rivermaya
"Umaaraw, Umuulan" ang kinakanta
"Ang buhay ay sadyang ganyan," sabi pa nila
datapwat di sadyang ganyan, may climate change na

patuloy na ang pagbabago ng panahon
nang magsunog na ng fossil fuel at karbon
paggamit nito'y dapat nang wakasan ngayon
na ating panawagan sa maraming nasyon

sabihin mang may tikbalang na kinakasal
aaraw, biglang uulan, di na natural
gawa ng tao ang climate change na umiral
na dapat lutasing isyung internasyunal

- gregoriovbituinjr.
10.17.2023

* Climate Justice Walk 2023
* sinulat ng madaling araw sa Gumaca, Quezon, 
* litratong kuha ng makatang gala bago magsimula ang lakad

Lunes, Oktubre 16, 2023

Ang adhika ng Climate Walk

ANG ADHIKA NG CLIMATE WALK

bakit ba namin ginagawa ang Climate Walk
bakit ba raw di na lang idaan sa TikTok
aming aspirasyon ay di agad maarok
mula Maynila hanggang Tacloban ang rurok
sa isang dekada ng mga nangalugmok
sa bagyong Yolanda, kaya nagka-Climate Walk

nais naming makibahagi sa paglutas
ng krisis sa klima kaya ito'y nilandas
na kung sa ngayon, ang umaga'y nagniningas
saka biglang ambon, uulan ng malakas
ang timpla ng daigdig ay di na parehas
ang climate emergency na'y dapat malutas

dinadaanan nami'y mga bayan-bayan
at sa mga tao'y nakipagtalakayan
nang climate emergency ay mapag-usapan
mga dahilan ng krisis ay mapigilan
pagsunog ng fossil fuel at coal, wakasan
Climate Walk, aming misyon at paninindigan

- gregoriovbituinjr. 
10.16.2023

* Climate Justice Walk 2023
* sinulat ng madaling araw sa tinulugang kumbento ng mga pari sa Lopez, Quezon

Linggo, Oktubre 15, 2023

Jollibee Lopez

JOLLIBEE LOPEZ

nadaanan lang ang patalastas na iyon
na kaagad naman naming ikinatuwa
habang kami'y naglalakad buong maghapon
ay napatigil doong tila natulala

may makakasalubong ba kaming artista?
kamag-anak marahil ni Jennifer Lopez
na sikat sa pag-awit at sa pelikula
sapagkat ang nakasulat: Jollibee Lopez

sa Lopez, Quezon ay dumaraan na kami
na naglalakad sa misyong Climate Justice Walk
ngalan ng baya'y apelyido ni Jollibee
bubungad sa bayan kung saan ka papasok

may Jollibee Sariaya, Jollibee Lucban,
Jollibee Gumaca, ngayon, Jollibee Lopez
salamat sa kanya, pagod nami'y naibsan
sa kilo-kilometrong lakad na mabilis

- gregoriovbituinjr.
10.15.2023

* Climate Justice Walk from Manila to Tacloban

Sabado, Oktubre 14, 2023

Pahinga muna

PAHINGA MUNA

ah, kailangan ding magpahinga
matapos ang mahabang lakaran
upang katawa'y makabawi pa
lalo na yaring puso't isipan

nagpapahinga ang pusa't tao
o sinupamang bihis at hubad
matulog at magpalakas tayo
upang muli'y handa sa paglakad

habang may diwatang dumadalaw
sa guwang ng ating panaginip
animo kandila'y sumasayaw
habang may pag-asang nasisilip

kilo-kilometro man ang layo
ay aabutin ang adhikain
kaharapin ma'y dusa't siphayo
asam na tagumpay ay kakamtin

mahalaga tayo'y nalulugod
sa ating layon at ginagawa
aba'y di laging sugod ng sugod
kalusuga'y alagaang sadya

- gregoriovbituinjr.
10.14.2023

* Climate Justice Walk 2023
* kuha sa Atimonan, Quezon

Kwento - Pakikibaka Laban sa 4PH

PAKIKIBAKA LABAN SA 4PH
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nito lang Hulyo 17, 2023 ay nagpalabas na ng Executive Order 34 ang pangulo ng bansa hinggil sa kanyang flagship program na 4PH o Pambansang Pabahay Para sa Pilipino program. Kasunod nito ay lumabas ang Operations Manual nito, o IRR o yaong Implementing Rules and Regulations nito, subalit hindi dumaan sa Kongreso, kundi ginawa ng mga taga-DHSUD (Department of Human Settlements and Urban Development) na ang natalagang sekretaryo ay isang developer.

“Mukhang maganda ang 4PH, ah. Malulutas na raw nila ang backlog na 6.8 milyon na pabahay.” Ang agad sabi ni Inggo.

Sumabad si Mang Igme, habang nakaupo sila sa karinderya ni Aling Ising. “Teka muna. Huwag tayong padalos-dalos. Nabasa mo na ba ang Operations Manual?”

“Hindi pa.” Sagot ni Inggo.

“Iyan na nga ba ang sinasabi ko. Basahin n’yo muna. Dahil ang nakasulat doon, para lang iyon sa mga may trabaho, may pay slip, at may Pag-Ibig. Ibig sabihin, kayang magbayad ng tuloy-tuloy sa ala-condo na yunit, na nagkakahalaga ng mahigit isang milyon. Tayo bang maralita ay may kakayahang magbayad buwan-buwan, at may Pag-Ibig ba tayo? Magkakariton, nagtitinda ng tingi-tingi sa bangketa, pedicab driver, magbabalut, namumulot ng pagkaing pagpag, mangangalkal ng basura. Aba’y wala nga tayong regular na trabaho! Diyan pa lang, di na tayo kwalipikado bilang benepisyaryo. Lumalabas ngang negosyo ang 4PH, at ginagamit lang tayong mga maralita.” Pagbibigay-diin ni Mang Igme.

Sumabad si Aling Isay, “Aba’y dapat muna natin iyang aralin!”

Sumagot din si Aling Ines, “Tama kayo. Baka isa na naman iyang pambubudol sa maralita subalit para pala sa may mga kakayahang magbayad. Tulad kong nagtitinda lang ng mani, makakapasok ba ako riyan at mababayaran ko ba ang buwanan diyan, lalo na’t kulang pa sa pagkain naming mag-iina ang benta ko sa kasoy at mani. Bukod pa sa wala rin akong Pag-Ibig. Balita ko nga’y maliit na kwarto lang din iyan na iyong babayaran ng tatlumpung taon. Matanda na ang anak ko’y baka di pa namin iyan nababayaran.” 

“Ang mabuti pa,” ani Mang Igme, “kakausapin ko si Ka Kokoy, ang pangulo ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod o KPML, hinggil sa usaping iyan. Pupuntahan ko agad siya bukas.”

Kinabukasan, nagtungo na si Mang Igme sa pwesto ni Ka Kokoy sa isang palengke sa Caloocan. Nagkumustahan muna sila.

“Alam mo, Ka Kokoy, ang ipinunta ko rito ay hinggil sa sinasabing flagship project ni BBM - ang 4PH. Para nga ba ito sa maralita? O ito’y pakulo na naman at nagagamit tayong maralita.” Bungad ni Mang Igme.

Sumagot si Ka Kokoy, “Nabasa na rin namin iyan at tinalakay sa KPML. Ang problema kasi riyan, para raw iyan sa informal settler families o ISF tulad natin. Subalit pag sinuri mo talaga, hindi para sa ISF iyan, kundi para sa may kakayahang magbayad. Pag di ka nakabayad sa tamang oras ay agad ka nang papalitan. Isa pa, saan nila itatayo ang 4PH? Sinasabing kung saan ang mga iskwater, doon itatayo ang pabahay. Aba’y idedemolis muna tayo at ilalagay sa staging area hanggang matapos ang pabahay? Aba’y mapapalaban na naman tayo niyan.”

“Naisip ko, baka mas magandang kayo na sa KPML ang magtalakay hinggil diyan. Maaari ka ba sa darating na Sabado ng alauna ng hapon, doon sa bahay, at iimbitahan ko na rin ang Samahang Magkakapitbahay sa amin upang matalakay mo ang 4PH.” Paanyaya ni Mang Igme.

“Sige, magtutungo kami ni Tek sa inyo sa Sabado.” Ani Ka Kokoy

Dumating ang araw ng Sabado at nagkatipon na ang mga tao.

Si Mang Igme, “Narito sina Ka Kokoy  upang talakayin ang 4PH.”

Sinimulan ni Ka Kokoy ang pagtalakay, “Narito po ang ilang seroks ng EO 34 at ang Operations Manual, na magandang basahin at suriin ninyo. Sa totoo lang po, mga kasama, hindi talaga para sa atin ang 4PH. Dahil ito’y negosyong pabahay. Dapat may Pag-ibig ka at may regular na trabaho upang matiyak nilang makakabayad ka. Kung nais ninyo, magkaisa tayong magrali sa tapat ng DHSUD upang maipabatid natin sa kanila ang ating pagtingin dito. At bakit hindi para sa maralita ang 4PH.”

“Sasama kami riyan. Gagawa na rin kami ng mga plakard. Nakasulat: Pabahay ay Serbisyo, Hindi Negosyo! 4PH, di pang-ISF! Ibasura!” Ang sagot ng mga tao. Itinakda ang pagkilos sa darating na Miyerkules.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Oktubre 1-15, 2023, pahina 18-19.