Huwebes, Disyembre 14, 2023

Kwento - Hindi para sa maralita ang 4PH


HINDI PARA SA MARALITA ANG 4PH
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Ano bang tingin ninyo, mga kapwa maralita, sa programa ng pamahalaan na 4PH. Iyun bang Pambansang Pabahay para sa Pilipino Program?” Tanong ni Mang Igme.

“Naku, isa pa iyan. Ang sabi, pabahay daw iyan para matugunan ang 6.8 backlog sa pabahay. At ang benepisyaryo ay ang mga maralita. Yaon daw ISF o informal settler families na gaya natin. Subalit pag tiningnan mo naman ang Operations Manual nito, para lang sa mga may sweldo ang 4PH, at hindi para talaga sa ISF.” ang mahabang litanya naman ni Aling Isay.

Sumabad na rin si Inggo, “Para pala iyang depinisyon ng trabaho. Dati, itinuturing na walang trabaho ay yaong wala talagang trabaho. Nagbago ang depinisyon. Yung mga walang trabaho ay yaong mga naghahanap ng trabaho, at hindi kasali ang mga tambay. Tulad din ng ISF, pinaganda lang ang salitang iskwater dahil masakit sa tainga ang iskwater. Kaya binobola na naman tayo ng mga nasa itaas. Pinapaikot ang ulo natin sa mga magaganda nilang termino.”

Si Ka Igme, “Kaya ko naman naitanong ang tungkol sa paninindigan natin sa 4PH ay dahil sa parating na Urban Poor Solidarity Week. At tiyak isa ang 4PH sa mayor na isyu na maaari nating pag-usapan hinggil sa buong linggong iyan. Ang tanong ko uli, kung hindi para sa maralita ang 4PH, aba’y dapat nating ilunsad ay isang Urban Poor Protest Week, dahil iniitsapuwera na naman nila ang mga maralita. Para lang sa mga maysahod, may payslip, at may PAGIBIG ang 4PH.”

“Kaya ang ibig mong sabihin, kumilos muli tayo sa kalsada. Kalampagin natin ang DHSUD (Department of Housing and Urban Development) dahil sa hindi pala tayo kasama diyan sa sinasabi nilang flagship project ng pamahalaan.” Sabi ni Aling Isay.

Si Ka Igme uli, “Aba’y kung iyan ang tingin ninyo, ikasa na natin ang pulong, kasama ang iba pang samahang maralita. Kailangan ipakita natin ang pagkakaisang ito sa laban kontra 4PH.”

“Magpatawag ka ng pulong, at ipaliwanag muna ang 4PH at kung bakit hindi talaga ito pangmaralita. Sa presyo pa lang ng pabahay ay hindi na talaga kaya nating maralita.” Ani Inggo.

“Tama ka,” ani Aling Isay, “dahil kung kakalampagin natin ang pamahalaan, dapat mas marami tayong lumahok sa pagkilos, at hindi kakarampot lang tayong parang isang platitong mani.”

“O, sige, kailan tayo? Sa makalawa, ayos ba sa inyo?” Sabi ni Mang Igme, “Gagawin ko na ang liham-paanyaya sa ating mga kapwa maralita, pati na sa mga samahang magkakapitbahay diyan sa may kabilang ibayo, padalhan din natin. Kailangang malakas ang tinig nating maralita lalo na’t pag eleksyon, bumababa ang mga kandidato upang ipanalo sila, dahil nga malaki ang ating bilang. Humingi sila ng boto sa atin, ngayon, tayo naman.”

Dumating ang araw ng pulong. Nasa dalawampung katao lang ang dumating, subalit pawang mga lider. Pinag-usapan nila ang Executive Order 34, at pati na ang Operations Manual nito. Ang nagpadaloy ng pulong ay si Aling Isay, at ang nagtalakay naman ng isyu ay si Mang Igme. Sa malayang talakayan ay nagtanong si Inday, “Bakit parang bulag ang mga nanunungkulan sa gaya nating maralita. Ako na isang vendor, paano ko mababayaran ang isang yunit ng pabahay na nagkakahalaga ng dalawang milyong piso, kahit na hulugan ay hindi kaya. Lalo na ang pedicab driver kong asawa. Dapat po batay sa kakayahan ng maralita ang presyo ng pabahay, at hindi sa market value.”

Sa huli, sumang-ayon ang lahat sa gaganaping pagkilos sa harap ng tanggapan ng DHSUD, at isasama nila ang iba pa nilang mga kakilalang maralita. Sa kanilang paninindigan ay handa na naman sila sa isang malaking laban.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 1-15, 2023, pahina 18-19.

Salamat sa aklat

SALAMAT SA AKLAT

taospuso akong nagpapasalamat
sa bigay sa aking anong gandang aklat
ng bunying makatang kayhusay sumulat
ng bugtong na tulang nakapagmumulat

aming dinaluha'y isang pagtitipon
ng mga makata nang iabot iyon
sa pamagat pa lang ay mapapalingon:
"Ang Tula Ko'y Bugtong, Ano'ng Iyong Tugon"

ilang taon na ring di kami nagkita
sa bahay ni Raul Funilas ang una
kamakatang Jason Chancoco'y kasama
na pawang makatang magaling talaga

ikalawa nama'y doon sa tulaan
nag-alay ng tula sa kapanganakan
ng bunying Supremo nitong Katipunan
piyesa'y binigkas sa harap ng tanan

bagamat sa pesbuk magkitang madalas
pagkat panulaan kapwa'y nilalandas
sadyang sa personal, tuwa'y mababakas
pagbati, makatang Danilo C. Diaz

- gregoriovbituinjr.
12.14.2023

* ang nasabing aklat ay ibinigay sa inyong lingkod ng makatang Danilo C. Diaz sa aktibidad na "Supremo: Konsiyerto ng Tula at Awit, Parangal sa ika-160 Kaarawan ni Gat Andres Bonifacio", UP Hotel, UPD, 11.27.2023

Miyerkules, Disyembre 13, 2023

Sama-samang pagkilos

SAMA-SAMANG PAGKILOS

pag-uwing bahay galing sa rali
animo'y di pa rin mapakali
rali nama'y di kawili-wili
gutom lang lalo't walang pambili

subalit rali ay mahalaga
upang maipaabot sa masa
at gobyerno ang isyu talaga
may rali dahil nakikibaka

kaytaas ng presyo ng bilihin
tulad ng gulay, bigas, pagkain
pangangailangang pangunahin
na araw-gabi nating gastusin

karapatan nating manuligsa
kung pinuno'y kuyakoy lang sadya
barat ang sahod ng manggagawa
walang disenteng bahay ang dukha

tuloy ang sama-samang pagkilos
kung may inapi't binubusabos
labanang ito'y dapat matapos
kaya maghanda sa pagtutuos

- gregoriovbituinjr.
12.13.2023

Martes, Disyembre 12, 2023

Binendahan

BINENDAHAN

patay na kuko'y aking ginupit
pagkat bumuka't baka sumabit
ako na'y tinulungan ni misis
at daliri sa paa'y nilinis

nilagyan ng agwa oksenada
daliri ko'y bumula talaga
ang daliri kasi'y kaydumi na
nilagay pa'y betadayn at gasa

buti't tinulungan ng maybahay
pagkat naritong di mapalagay
anong sanhi ng kukong namatay?
sa balat ay kusang humiwalay

ang bilin ni misis ay tandaan
paa't daliri'y dapat ingatan
huwag hahayaang masugatan...
kundi'y baka lumala pa iyan

- gregoriovbituinjr.
12.12.2023

Pusa na naman

PUSA NA NAMAN

"Be kind to animals."

ah, isang pusang gala na naman
ang humilig sa aking kandungan
aba'y bakit ako nilapitan
siya'y akin na lang hinayaan

may natira pa akong pagkain
at naisip kong aming hatiin
hasang, ulo't tinik, kanya lang din
habang laman ng isda sa akin

o, di ba't ito'y hating kapatid
upang gutom namin ay mapatid
may kasabihan ngang aking batid:
"Be kind to animals" yaong hatid

nadama kong siya'y tuwang-tuwa
bagamat siya'y di ko alaga
nangapitbahay lang siyang sadya
at sa akin na'y nangayupapa

- gregoriovbituinjr.
12.12.2023

Patay na kuko'y ginupit

PATAY NA KUKO'Y GINUPIT

itong patay kong kuko
ay agad kong ginupit
buka na kasi ito
subalit di masakit

ito'y tubuan kaya
ng panibagong kuko?
sadyang nakabibigla
kung mawala na ito

kung iyan ang mangyari
ay tatanggapin na lang
wala nang masasabi
kundi paa'y ingatan

kuko lang ang namatay
daliri'y nariyan pa
mabuti't nabubuhay
at nakasisipa pa

- gregoriovbituinjr.
12.12.2023

Lunes, Disyembre 11, 2023

Pagtula

PAGTULA

minsan nga'y natunganga
sa langit o kisame
animo'y natulala
sa bughaw, pula't berde

bawat tula ay tulay
sa mga di maarok
sa paksang naninilay
ay magmanhik-manaog

nakakunot ang noo
maya-maya'y ngingiti
niloloob ba'y suso
nilalabas ba'y binti

kayraming sasabihin
sa karampot na papel
tahimik kung isipin
ngunit napakatabil

ang makata ba'y ganyan
sa tula nakalukob
wala nang masulingan
kundi loob at kutob

- gregoriovbituinjr.
12.11.2023