Biyernes, Disyembre 15, 2023

Kapoy

KAPOY

kailangan ko'y pampasigla
at di pampatay lang ng oras
upang matupad ang adhika
upang pagkilos ay magilas

kailangan ko'y pampagana
di iyang krosword o sudoku
upang maalpasan ang dusa
at pagkalugmok ng gaya ko

dapat kong balikan ang bakit
ng prinsipyong yakap kong tunay
ang pakikibaka'y di saglit
kundi adhikang habambuhay

kaya heto, nagpapatuloy
pa rin akong kapara'y langgam
kahit pa dama'y kinakapoy
upang kamtin ang inaasam

- gregoriovbituinjr.
12.15.2023

Kaybigat o kaygaan?

KAYBIGAT O KAYGAAN?

magwalis-walis agad
pag maagang nagmulat
kaypangit kung bumungad
ay naglipanang kalat

isa itong tungkulin
na gawin ng taimtim
agiw man ay tanggalin
upang di maging lagim

kung lugar ay magulo
kaybigat sa loob mo
mag-iinit ang ulo
di makapagtrabaho

kung iyong malinisan
ang bahay at bakuran
opisina't daanan
madarama'y kaygaan

- gregoriovbituinjr.
12.15.2023

Notbuk

NOTBUK

dala ko lagi ang aking notbuk
na tipunan ng anghang at bukbok
na salitang minsa'y di maarok
mga paksang aking sinusubok

balang araw ito'y bubuklatin
upang natalang paksa'y namnamin
may salitang dapat pang hasain
nang maging armas ng diwang angkin

nagsusungit man ang kalangitan
patuloy akong mananambitan
upang mahanap ang katugunan
sa sigwa't suliranin ng bayan

isusulat kita, minumutya
sa aking kwaderno, puso't diwa
ang pluma ko'y laging nakahanda
umibig man o dugo'y bumaha

- gregoriovbituinjr.
12.15.2023

Huwebes, Disyembre 14, 2023

Likis - pagsukat ng sirkumperensya

LIKIS - PAGSUKAT NG SIRKUMPERENSYA

naintriga ako sa tanong sa palaisipan
"pagsukat ng sirkumperensya", anong katugunan
di nagsirit, sinagot muna'y pababa't pahalang
hanggang lokal na salitang LIKIS ang natagpuan

LIKIS ang tawag sa pagsukat ng sirkumperensya
sirkumperensya nama'y LIKOS sa Waray talaga
LIKIS ang pagsukat ng LIKOS, mapapatango ka
sa palaisipan nati'y nahahasa tuwina

sa geometriya, ang LIKOS ang sukat ng bilog
pag binuksan at inunat, itinuwid ang hubog
o yaong perimetro, haba ng arko ng bilog
LIKIS at LIKOS, nalito ba't salita'y kaytayog?

LIKIS at LIKOS ay likas pala nating salita
salamat at natagpuan din ang ganyang kataga
na magagamit sa sipnayan, liknayan, pagtula
lalo na sa pagtataguyod ng sariling wika

- gregoriovbituinjr.
12.14.2023

* mula sa Krosword Puzzle Aklat 2, Tanong 8 Pababa, pahina 56
* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 698
* sipnayan - math; liknayan - physics

Kwento - Hindi para sa maralita ang 4PH


HINDI PARA SA MARALITA ANG 4PH
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

“Ano bang tingin ninyo, mga kapwa maralita, sa programa ng pamahalaan na 4PH. Iyun bang Pambansang Pabahay para sa Pilipino Program?” Tanong ni Mang Igme.

“Naku, isa pa iyan. Ang sabi, pabahay daw iyan para matugunan ang 6.8 backlog sa pabahay. At ang benepisyaryo ay ang mga maralita. Yaon daw ISF o informal settler families na gaya natin. Subalit pag tiningnan mo naman ang Operations Manual nito, para lang sa mga may sweldo ang 4PH, at hindi para talaga sa ISF.” ang mahabang litanya naman ni Aling Isay.

Sumabad na rin si Inggo, “Para pala iyang depinisyon ng trabaho. Dati, itinuturing na walang trabaho ay yaong wala talagang trabaho. Nagbago ang depinisyon. Yung mga walang trabaho ay yaong mga naghahanap ng trabaho, at hindi kasali ang mga tambay. Tulad din ng ISF, pinaganda lang ang salitang iskwater dahil masakit sa tainga ang iskwater. Kaya binobola na naman tayo ng mga nasa itaas. Pinapaikot ang ulo natin sa mga magaganda nilang termino.”

Si Ka Igme, “Kaya ko naman naitanong ang tungkol sa paninindigan natin sa 4PH ay dahil sa parating na Urban Poor Solidarity Week. At tiyak isa ang 4PH sa mayor na isyu na maaari nating pag-usapan hinggil sa buong linggong iyan. Ang tanong ko uli, kung hindi para sa maralita ang 4PH, aba’y dapat nating ilunsad ay isang Urban Poor Protest Week, dahil iniitsapuwera na naman nila ang mga maralita. Para lang sa mga maysahod, may payslip, at may PAGIBIG ang 4PH.”

“Kaya ang ibig mong sabihin, kumilos muli tayo sa kalsada. Kalampagin natin ang DHSUD (Department of Housing and Urban Development) dahil sa hindi pala tayo kasama diyan sa sinasabi nilang flagship project ng pamahalaan.” Sabi ni Aling Isay.

Si Ka Igme uli, “Aba’y kung iyan ang tingin ninyo, ikasa na natin ang pulong, kasama ang iba pang samahang maralita. Kailangan ipakita natin ang pagkakaisang ito sa laban kontra 4PH.”

“Magpatawag ka ng pulong, at ipaliwanag muna ang 4PH at kung bakit hindi talaga ito pangmaralita. Sa presyo pa lang ng pabahay ay hindi na talaga kaya nating maralita.” Ani Inggo.

“Tama ka,” ani Aling Isay, “dahil kung kakalampagin natin ang pamahalaan, dapat mas marami tayong lumahok sa pagkilos, at hindi kakarampot lang tayong parang isang platitong mani.”

“O, sige, kailan tayo? Sa makalawa, ayos ba sa inyo?” Sabi ni Mang Igme, “Gagawin ko na ang liham-paanyaya sa ating mga kapwa maralita, pati na sa mga samahang magkakapitbahay diyan sa may kabilang ibayo, padalhan din natin. Kailangang malakas ang tinig nating maralita lalo na’t pag eleksyon, bumababa ang mga kandidato upang ipanalo sila, dahil nga malaki ang ating bilang. Humingi sila ng boto sa atin, ngayon, tayo naman.”

Dumating ang araw ng pulong. Nasa dalawampung katao lang ang dumating, subalit pawang mga lider. Pinag-usapan nila ang Executive Order 34, at pati na ang Operations Manual nito. Ang nagpadaloy ng pulong ay si Aling Isay, at ang nagtalakay naman ng isyu ay si Mang Igme. Sa malayang talakayan ay nagtanong si Inday, “Bakit parang bulag ang mga nanunungkulan sa gaya nating maralita. Ako na isang vendor, paano ko mababayaran ang isang yunit ng pabahay na nagkakahalaga ng dalawang milyong piso, kahit na hulugan ay hindi kaya. Lalo na ang pedicab driver kong asawa. Dapat po batay sa kakayahan ng maralita ang presyo ng pabahay, at hindi sa market value.”

Sa huli, sumang-ayon ang lahat sa gaganaping pagkilos sa harap ng tanggapan ng DHSUD, at isasama nila ang iba pa nilang mga kakilalang maralita. Sa kanilang paninindigan ay handa na naman sila sa isang malaking laban.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Disyembre 1-15, 2023, pahina 18-19.

Salamat sa aklat

SALAMAT SA AKLAT

taospuso akong nagpapasalamat
sa bigay sa aking anong gandang aklat
ng bunying makatang kayhusay sumulat
ng bugtong na tulang nakapagmumulat

aming dinaluha'y isang pagtitipon
ng mga makata nang iabot iyon
sa pamagat pa lang ay mapapalingon:
"Ang Tula Ko'y Bugtong, Ano'ng Iyong Tugon"

ilang taon na ring di kami nagkita
sa bahay ni Raul Funilas ang una
kamakatang Jason Chancoco'y kasama
na pawang makatang magaling talaga

ikalawa nama'y doon sa tulaan
nag-alay ng tula sa kapanganakan
ng bunying Supremo nitong Katipunan
piyesa'y binigkas sa harap ng tanan

bagamat sa pesbuk magkitang madalas
pagkat panulaan kapwa'y nilalandas
sadyang sa personal, tuwa'y mababakas
pagbati, makatang Danilo C. Diaz

- gregoriovbituinjr.
12.14.2023

* ang nasabing aklat ay ibinigay sa inyong lingkod ng makatang Danilo C. Diaz sa aktibidad na "Supremo: Konsiyerto ng Tula at Awit, Parangal sa ika-160 Kaarawan ni Gat Andres Bonifacio", UP Hotel, UPD, 11.27.2023

Miyerkules, Disyembre 13, 2023

Sama-samang pagkilos

SAMA-SAMANG PAGKILOS

pag-uwing bahay galing sa rali
animo'y di pa rin mapakali
rali nama'y di kawili-wili
gutom lang lalo't walang pambili

subalit rali ay mahalaga
upang maipaabot sa masa
at gobyerno ang isyu talaga
may rali dahil nakikibaka

kaytaas ng presyo ng bilihin
tulad ng gulay, bigas, pagkain
pangangailangang pangunahin
na araw-gabi nating gastusin

karapatan nating manuligsa
kung pinuno'y kuyakoy lang sadya
barat ang sahod ng manggagawa
walang disenteng bahay ang dukha

tuloy ang sama-samang pagkilos
kung may inapi't binubusabos
labanang ito'y dapat matapos
kaya maghanda sa pagtutuos

- gregoriovbituinjr.
12.13.2023