Linggo, Hunyo 9, 2024

Sa tindahan ng aklat

SA TINDAHAN NG AKLAT

di ako mahilig sa barkada
na madalas bisyo'y walang kwenta
na araw-gabi'y tagay tuwina
yosi't pulutan ang mahalaga

tindahan ng aklat ang tambayan
libro'y sadyang pinag-iipunan
buting kausap ko'y panitikan
tula, pabula, kaysa bulaan

sa bawat salapi kong natipid
aking paa ako'y ihahatid
sa tindahan ng librong marikit
bibilhin ang librong nakaakit

magbasa ang buong maghapon ko
matapos tapusin ang trabaho
agad akong makikiusyoso
sa bida't kontrabida sa kwento

iyan ang bisyo ko, ang magbuklat
ng pahina ng asam na aklat
sisisirin ang lalim ng dagat
upang libro'y maarok kong sukat

- gregoriovbituinjr.
06.09.2024

Sabado, Hunyo 8, 2024

Pamilya'y nautas sa kidlat

PAMILYA'Y NAUTAS SA KIDLAT

madalas, di inaasahan
ang pagdating ng kamatayan
paano ba paghahandaan
kung ang insidente'y biglaan

tulad ng natunghayang ulat
na pamilya'y namatay lahat
dahil tinamaan ng kidlat
balita ngang nakagugulat

nasa labasan sila noon
nang tamaan ng kidlat doon 
namatay agad sila roon
pasado alas-tres ng hapon

anong aral ang makakatas
bakit mag-anak ay nautas
sadya bang kanila nang oras
ganyang nangyari'y di mawatas

- gregoriovbituinjr.
06.08.2024

* ulat mula sa pahayagang Bulgar, Hunyo 7, 2024, headline at pahina 2

Biyernes, Hunyo 7, 2024

Pag-uwi

PAG-UWI

nahihimbing si muning
nang ako ay dumating
habang aking binuklat
ang nabili kong aklat

nagbasa-basa muna
nang may maalaala
kinuha ang kwaderno
agad nagsulat ako

isa munang taludtod
dahil lapis na'y pudpod
natapos ko ang saknong
ngunit kayraming tanong

paano aakdain
ang bawat simulain
na habang nagninilay
asam ko'y magtagumpay

nang alaga'y magising
binigyan ng pagkain
ako'y napatingala
at may bago nang paksa

- gregoriovbituinjr.
06.07.2024

Ang aking tibuyô

ANG AKING TIBUYÔ

di ko pa rin nalilimutan
ang tinuro noon ni ama
na para sa kinabukasan
mag-ipon kahit barya-barya

kaya imbes aking itapon
ang wala nang lamang alkohol
ginawa kong tibuyô iyon
nang balang araw may panggugol

limang piso, sampung piso man
o kaya'y baryang bente pesos
walang bisyong ginagastusan
kaya sadyang tipid sa gastos

walang toma at walang yosi
barya'y isuot sa tibuyô
gulay at isda, walang karne
tiyak may mahahangong buô

kay ama, maraming salamat
at kahit paano'y may pera
payo niya'y nakapagmulat
at naiwas ako sa dusa

- gregoriovbituinjr.
06.07.2024

P59 bawat aklat

P59 BAWAT AKLAT
Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nakamura ako ng bili ng mga aklat. Buti't nagtungo ako sa 25th Philippine Academic Book Fair sa Megatrade Hall 1, sa SM Megamall sa Lungsod ng Mandaluyong. Sa UP Press ay maraming bargain na aklat sa halagang P59 bawat isa at may ilang P30 naman. Tatlong aklat ng tulang binili ko'y akda ng dalawang national artist for literature. Dalawa kay Gemino H. Abad at isa kay Cirilo H. Bautista.

Huling araw na pala iyon ng tatlong araw na book fair kaya agad akong pumunta. Kabibigay rin lang ng alawans ko mula sa KPML (Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod) kung saan naglilingkod ako roon bilang halal na sekretaryo heneral. Imbes na alak at sigarilyo (di naman ako nagyoyosi) at bilang mananaludtod ay bisyo kong mangolekta ng aklat pampanitikan kaya iyon ang pinagkagastusan ko. Nagtira naman ako para sa pang-araw-araw na gastusin. Bihira lang naman ang ganitong book fair.

Nilibot ko muna ang buong paligid. Iba't ibang publishing house ang kalahok doon. At agad akong tumigil nang makita ko na ang booth ng University of the Philippines Press, at sa dakong bargain ay nakita ko ang mga pinangarap kong libro noon, na ngayon ko lang nabili.

Binili ko ang mga sumusunod na aklat:
1. Ang Gubat - ni William Pomeroy (kanuuang 380 pahina, 52 pahina ang Roman numeral, at 328 ang naka-Hindu Arabic numeral) 
2. Bilanggo - ni William Pomeroy (232 pahina sa kabuuan, kasama na ang 18 pahinang naka-Roman numeral)
3. Mula sa mga Pakpak ng Entablado - ni Joi Barrios (322 ang kabuuang pahina)
4. Pag-aklas / Pagbaklas / Pagbagtas - ni Rolando B. Tolentino (314 ang kabuuang pahina)
5. Mindanao on My Mind and Other Musings - ni Nikki Rivera Gomez (274 ang kabuuang pahina)
6. Canuplin at iba pang akda ng isang manggagawang pangkultura - ni Manny Pambid (454 ang kabuuang pahina)
7. Makinilyang Altar - ni Luna Sicat-Cleto (166 ang kabuuang pahina)
8. Decimal Places - Poems - ni Ricardo De Ungria (134 ang kabuuang pahina)
9. Where No Works Break, New Poems and Past - ni national artist for literature Gemino H. Abad (190 ang kabuuang pahina)
10. The Light in One's Blood: Select Poems, 1973-2020 - ni national artist for literature Gemino H. Abad (368 ang kabuuang pahina)

May iba pa akong nabiling aklat, dalawang tigsandaang piso at tatlong tigte-trenta pesos. Opo, P30 lang, ganyan kamura.

Hindi na ako nagdalawang isip na bilhin ang aklat na "Ang Luwa at Iba Pang Tula ni Jose Badillo" pagkat nabanggit na ito sa akin ilang taon na ang nakararaan ni Ka Apo Chua, na isang makatang Batangenyo. Isa si Ka Apo sa mga tatlong editor ng nasabing aklat. Binubuo ito ng 390 pahina, kung saan ang 30 pahina ay nakalaan sa Talaan ng Nilalaman, Pagkilala at Pasasalamat, at Introduksyon ni Ka Apo Chua. Nakatutuwang nabili ko na ang aklat na ito ngayon at sa murang halagang P100.

P100 rin ang "Migrations and Mediations: The Emergence of Southeast Asian Diaspora Writers in Australia, 1972-2007" (474 kabuuang pahina) ni Jose Wendell P. Capili.

Tigte-trenta pesos naman ang mga makasaysayang akdang Lupang Hinirang (140 ang kabuuang pahina) ni Pedro L. Ricarte, na unang nilathala ng Philippine Centennial Commission, ang Tinik sa Dila, isang Katipunan ng mga Tula (158  ang kabuuang pahina) ni national artist for Literature Cirilo F. Bautista, at ang Himagsik ni Emmanuel (184 na pahina) ni Domingo Landicho, na agad namang binasa ng aking pamangkin.

Mahahalaga ang mga aklat na ito, na halos lahat ay pampanitikan, at ang iba'y pangkasaysayan, na magandang ambag sa munti kong aklatan.

Taospusong pasasalamat talaga sa UP Press na nagbenta ng aklat nila sa murang halaga. Mabuhay kayo, UP Press!

Aabangan ko ang mga susunod pang Philippine Academic Book Fair dahil masaya ang pakiramdam na naroroon ka sa mga ganoong malaking aktibidad.

06.07.2024

Dagim

DAGIM

isang uri ng ulap ang dagim
dala'y ulan, ulap na maitim
pag tanghali'y biglang kumulimlim
tingni't dagim na kaya nagdilim

sa Ingles, ito pala ang nimbus
kung di ulan, dala nito'y unos
kung nasa lungsod, baha'y aagos
kung lupa'y tigang, tuwa mo'y puspos

gamitin ang sariling salita
sa ating kwento, dula o tula
sa sanaysay, ulat o balita
upang mabatid ito ng madla

ngayon nga'y agad kong nalilirip
pag may dagim, tapalan ang atip
maghanda bago tayo mahagip
dapat tao't gamit ay masagip

- gregoriovbituinjr.
06.07.2024

* dagim - ulap na maitim at nagdadala ng ulan, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 250

Huwebes, Hunyo 6, 2024

20,322 - 11,103 = 9,219

20,322 - 11,103 = 9,219

dalawampung libo, tatlong daan, dalawampu't dalawa
sa unang labimpitong buwan lang, bilang ng napaslang na
adik, ayon kay Chel Diokno, sa Kongreso'y sinabi niya
panahon ni Digong ay madugong panahon ng hustisya

halos apat na libo sa operasyon ng kapulisan
higit labing-anim na libo'y riding-in-tandem dawnaman
di pa kasama ang natirang apatnapu't tatlong buwan
ng rehimen, baka pag sinama'y lumaki pa ang bilang

ah, sinong mananagot sa mga pagkamatay na ito?
lahat ba sila'y nanlaban kaya pinaslang ng berdugo?
ikumpara mo: labing-isang libo, sandaan at tatlo
halos kalahati ang bilang ng biktima ng martial law

tingnan ang katwiran nila, na dapat lang nating malirip
dahil adik, wala sa katinuan, baka ka mahagip
gumagawa ng masama, dahil di matino ang isip
dapat unahan upang sa krimen nila tayo'y masagip

maganda ang intensyon, subalit mali ang pamamaraan
kayraming inang nawalan ng anak, hingi'y katarungan
hustisya kaya'y makakamit ng mga ina't ng bayan?
sinong huhuli sa utak kung ito'y makapangyarihan?

- gregoriovbituinjr.
06.06.2024

* Ulat mula sa Inquirer.net, June 5, 2024