Martes, Hunyo 11, 2024

Ang makatang tahimik

ANG MAKATANG TAHIMIK

tahimik daw ako datapwat kaydaldal sa tula
kayraming nasasabi sa mga isyu ng madla
tahimik sa talakayan, tila laging tulala
kumbaga sa nililigawan ay umid ang dila

aminado naman ako sa pagiging tahimik
na animo'y tinamaan ng matalim na lintik
kaya marahil idinadaan ko sa panitik
ang nasasadiwa, nasasapuso't mga hibik

nagsasalita lang pag bumigkas sa entablado
ng tula para sa okasyong ako'y imbitado
nagsasalita upang ipaliwanag ang isyu
ng masa, ng bayan, lalo't tao na'y apektado

walang patumpik-tumpik pag nagsalita sa masa
di matahimik ang loob pag para sa hustisya
makatang tahimik ay nagsasalitang talaga
sinasabi bakit dapat baguhin ang sistema

- gregoriovbituinjr
06.11.2024

* kuhang litrato ng mga kasama sa Rizal

Higaan nila'y ilalim ng tricycle

HIGAAN NILA'Y ILALIM NG TRICYCLE

nakita ko kaninang umaga
ang kuting na ang kama'y kalsada
ang inahing pusa'y naroon pa
ilalim ng tricycle ang kama

nakapikit, tulog pa ang kuting
tila hinehele sa paghimbing
tiyak gutom ito pag nagising
at muli sa bahay maglalambing

hinanda ko na ang pritong isda
ulo, buntot, tinik sa alaga
hayop man sila'y may pusong sadya
naghahanap ng ating kalinga

ganyan kami sa loob ng bahay
sa pusang gala ay mapagbigay
habang narito at nagninilay
may nakakathang tula kong tulay

- gregoriovbituinjr.
06.11.2024

* kuhang litrato ng makatang gala sa tapat ng kanilang tahanan

Lunes, Hunyo 10, 2024

Walong libreng aklat mula sa KWF

WALONG LIBRENG AKLAT MULA SA KWF
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nang nabasa ko sa anunsyo ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) na may booth sila sa Luneta Park mula ngayon hanggang bukas bilang paghahanda nila sa "Araw ng Kalayaan" ay talagang sinadya ko sila, lalo na't patungo naman ako sa isang pulong sa ilang kasama sa San Andres Bukid sa Maynila bilang isa sa gawain ko sa Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML).

Bilang makata't aktibistang manunulat, sinusuportahan ko ang anumang aktibidad hinggil sa sariling wika, lalo na sa panitikan. Kaya hindi na ako nagdalawang-isip na magtungo sa Luneta at hanapin ang booth ng KWF.

Pagdating ko sa Luneta, maraming booth ang naroon, na pawang mga ahensya ng pamahalaan. Napadaan ako sa booth ng Department of Agriculture, at nakahingi ng apat na primer mula sa Bureau of Plant Industry: Gabay sa Pagtatanim ng Malunggay, Pagpapatubo ng Gulay sa Pamamagitan ng Hydroponics, Organic Production of Cashew Planting Materials, at Organic Mugbean Seed Production. At nabigyan nila ako ng limang balot ng iba't ibang binhing pantanim.

Nag-ikot pa ako hanggang matagpuan ko ang booth ng KWF. Doon ay nabigyan nila ako ng walong mahahalagang aklat ng libre, na may nakatatak sa loob na Komplimentaryong Kopya mula sa KWF. Halos matalon ako sa tuwa. Naroon din ang isang kawani ng KWF na kumumusta sa akin, at sinabing nagkita na kami sa University of Asia and the Pacific, nang inilunsad nitong Abril ang Layag, na isang araw na kumperensya ng mga tagasalin. 

Ang mga aklat na ibinigay ng KWF ay ang mga sumusunod:
Dalawang Maikling Kwento
1. Kung Ipaghiganti ang Puso - ni Deogracias A. Rosario, 16 pahina
2. Ang Beterano - ni Lazaro Francisco, 28 pahina
Dalawang Maikling Kwentong Salin mula sa Ingles
3. Malaki at Maliit na Titik - ni Manuel E. Arguilla, salin ni Virgilio S. Almario, 36 pahina
4. Rubdob ng Tag-init - ni Nick Joaquin, salin ni Michael M. Coroza, 28 pahina
Tatlong Sanaysay sa Mahahalagang Usapin
5. Monograph 7: Purism and "Purism" in the Philippines, ni ni Virgilio S. Almario, 84 pahina
6. Monograph 9: Filipino at Amalgamasyong Pangwika - ni Virgilio S. Almario, 72 pahina
7. Monograph 11: Tatlong Siglo ng Pagsasaling Teknikal sa Filipinas - ni Virgilio S. Almario, at Pampanitikang Gawain ang Pagsasalin - ni Michael M. Coroza, 64 pahina
At isa pa:
8. Ang Tsarter ng ASEAN, 56 pahina

Ang una hanggang ikapito ay pareho-pareho ang sukat: 5.5" x 8.5" samantalang ang ikawalo ay maliit, na may sukat na 4.25" x 5.75".

Isa lang ang binili ko roon na may presyo talaga. Ang aklat na Introduksyon sa Leksikograpya sa Filipinas, ni Virgilio S. Almario, kalakip ang mga saliksik nina Cesar A. Hidalgo at John Leddy Phelan. Ang aklat na itong binubuo ng 248 pahina ay may sukat na 7" x 10".

Matapos iyon ay saka na ako nagtungo sa pulong namin sa San Andres.

Kumbaga, isang magandang karanasan na nakapunta ako sa booth ng KWF at nabigyan ako ng walong libreng libro. Maraming maraming salamat po.

MUNTING PASASALAMAT SA KWF

salamat po sa Komisyon sa Wikang Filipino
sa ibinigay na walong kopyang komplimentaryo
sadyang sa munti kong aklatan ay nadagdag ito
na aking babasahin naman sa libreng oras ko

apat na maikling kwento, dalawa rito'y salin
mga sanaysay pa sa pampanitikang usapin
ang Tsarter ng ASEAN ay maganda ring aralin
tiyak kong mga ito'y kagigiliwang basahin

tangi kong binili'y ang librong Leksikograpiya
interesado ako sa paksa't nais mabasa
leksikograpo'y tagatipon ng salita pala
na diksyunaryo ang proyekto't kanilang pamana

muli, maraming salamat sa nasabing Komisyon
ang mga bigay ninyong libro'y yaman ko nang ipon
bilang makata ng wika, ito'y isa kong misyon
upang mapaunlad ang wika kasabay ng nasyon

06.10.2024

Mag-ingat laban sa rabies

MAG-INGAT LABAN SA RABIES

kapag nakagat ka ng aso
o kaya'y nakalmot ng pusa
magpabakuna nang totoo
bago pa rabies ay lumala

anang ulat, dalawang paslit
umano'y namatay sa rabies
bakuna'y huwag ipagkait
sa kagat ay huwag magtiis

huwag itong balewalain
lalo't ito'y leeg pataas
ito'y dapat agad gamutin
bago lumala ang sintomas

balita'y nakababahala
habang kayraming pusa't aso
sa lansangan ang gumagala
kahit pa ito'y alaga mo

rabies pala'y nakamamatay
pag di ito agad nagamot
na pag nilagnat ka't naratay
ah, rabies nga'y nakakatakot

- gregoriovbituinjr.
06.10.2024

* batay sa ulat na "Dalawang paslit, patay sa rabies," mula sa pahayagang Pang-Masa, Hunyo 10, 2024, headline at pahina 2.

Linggo, Hunyo 9, 2024

Silang pinanganak sa bahay

SILANG PINANGANAK SA BAHAY

lahat sila'y isinilang dito sa bahay
pati mga kuting na bago lang panganak
una'y dalawa ang isinilang ng nanay
sunod ay anim, sunod ay apat na anak

iba'y sinilang sa likod ng aparador
narinig ko noon ang kanilang ngiyawan
iba'y doon sa likod ng refrigerator
at natuto akong sila na'y alagaan

hanggang namatay ang ina't tila nalason
nang umuwi ng bahay, ito'y nagsusuka
hanggang ito'y nalugmok, di na nakabangon
natagpuan na lang naming ito'y patay na

kaya mga pusang itong dito sinilang
ay talagang inaalagaan na namin
pag dudumi sila'y pupunta sa labasan
kaya di nangangamoy ang tahanan namin

ang may batik na itim, unang henerasyon
na may anak na tatlo't nabuntis pa muli
ang kulay kahel, ikalawang henerasyon
na naglalambing kaya Lambing ang taguri

ang ibang pusa'y may iba nang tinirahan
o kinasama na ng ibang pusang gala
buti't ang iba'y narito lang sa tahanan
na madalas tinitirhan namin ng isda

- gregoriovbituinjr.
06.09.2024

Inagawan ng higaan

INAGAWAN NG HIGAAN

hoy, naunahan mo ako diyan, ah,
sabi ni Lambing kay Mingming kanina
upuang pula'y higaan ni Lambing
ang nakahiga ngayon ay si Mingming

ang nasabi ko na lang sa dalawa
aba'y huwag kayong mag-aaway, ha?
si Lambing ay natulog na sa sahig
dahil si Mingming sa silya na'y himbing

ganyan magmahal ng mga alaga
ganyan magmahal ang mga alaga
walang mapapala aa pag-aaway
buting makiusap nang malumanay

dalawa naman ang upuang pula
isa'y tambayan ng pusa tuwina
ang isa'y upuan ko sa trabaho
na higaan nila pag wala ako

- gregoriovbituinjr.
06.09.2024

Torture room, bumulaga

TORTURE ROOM, BUMULAGA

may natagpuang torture room sa Porac,
Pampanga't talagang nakasisindak

sa bisa ng search warrant, ginalugad
at pinasok ng mga awtoridad

ang naroroong apatnapu't anim
na gusaling walang ilaw, kaydilim

habang ginagalugad, nadiskubre
ang mga pangtortyur na sinasabi

may baseball bat,-kuryente't iba pa
na umano'y torture paraphernalia

may nasagip pa sila roong sadya
nakatali sa bed frame at may pasa

bakit ba may torture room sa gusali?
scam hub ba'y sino kayang may-ari?

sino pa bang doon ay nangabulid?
anong nangyayaring dapat mabatid?

- gregoriovbituinjr.
06.09.2024

* ulat mula sa pahayagang Abante Tonite, Hunyo 9, 2024, pahina 1 at 2