Sabado, Hunyo 21, 2025

Dalawang tulos ng kandila

DALAWANG TULOS NG KANDILA

may dalawang tulos ng kandila
sa tabi ng kanyang hinimlayan
habang naritong sinasariwa
ang aming mga pinagdaanan

tila nakatindig lang ang apoy
di makasayaw dito sa silid
habang dama ko'y kapoy na kapoy
at luha sa pisngi'y nangingilid

tila kami ni misis ang tulos
ng kandila, magkasama lagi,
na balang araw ay mauupos
ngunit pagsinta'y mananatili

sing-init ng apoy ang pag-ibig
di magmamaliw kahit maglaon
na mananaig kahit malamig
ay, kahit malamig ang panahon

- gregoriovbituinjr.
06.21.2025

Biyernes, Hunyo 20, 2025

Yuyeng Bituin Ken Bulan

YUYENG BITUIN KEN BULAN

Sa isang aklat ng awit mula sa Kayan, Tadian, Mountain Province, ay natunghayan ko sa isang awiting Ilokano ang isang taludtod na animo'y paramdam sa akin. Ito'y nasa Awit blg. 239, pahina 99, sa ikalawang taludtod ng ikalawang saknong, na ang nakasulat:

Yuyeng bituin ken bulan
(Sa di maarok na bituin at buwan) - salin ko

Inawit iyon ng mga matatanda habang nakaburol si misis, habang ako'y nakikinig nang mataman. Pamagat ng awit ay "Inggat Tungpal Tanem (Hanggang sa dulo ng libingan)". Isa lang iyon sa halos limampu o animnapung kantang kanilang inawit sa burol mula sa songbook na may 286 na awitin.

Ang nabanggit na taludtod ay malapit sa akin. Pagkat Yuyeng ang palayaw ng aking ama noong kabataan niya sa Batangas. Gregorio o Yuyeng siya. Gregorio Bituin o Yuyeng Bituin, kaya pag nagbabakasyon ako sa nayon ni ama, ang tawag sa akin ng mga pinsan at kababata ay Junior Yuyeng, pagkat junior niya ako. Kaya nang makita ko ang "Yuyeng bituin ken bulan" ay naalala ko ang namayapa kong ama.

Ang yuyeng ay salitang Ilokano sa abyss, chasm, gulf (kalaliman, bangin, look).

Nagkataon lang bang nakita ko ang taludtod na "Yuyeng bituin ken bulan" sa panahon ng pagdadalamhati?

Marahil tinapik ako ni Dad na para bang sinasabing magkikita na sila ng manugang niyang si Libay. Mahal ko po kayo!

- gregoriovbituinjr.
06.20.2025

Yaring puso wari'y hinihiwa

YARING PUSO WARI'Y HINIHIWA

yaring puso wari'y hinihiwa
ng pinong-pino, ng dusa't luha
sapagkat kay-aga mong nawala
kaakuhan ko'y di nakahanda

noong tayo'y nasa ospital pa
umaasa pa tayong dalawa
na gagaling ka pa't lalakas ka
matagal pa tayong magsasama

ay, di ko pa mapaniwalaang
ngiti mo'y di na masisilayan
kundi sa alaala't larawan
na lang, sinta, sa litrato na lang

animo nadaganan ang dibdib
ng sangkaterbang bato sa liblib
na ilog, ang sugat ma'y naglangib
ay balantukang sa luha'y tigib

- gregoriovbituinjr.
06.20.2025

Talasalitaan:
* langib - kusang takip sa sugat na gumaling
* balantukan - gumaling na sugat ngunit di pa naghilom ang loob kaya masakit pa rin

Huwebes, Hunyo 19, 2025

Nakauwi ka na, aking sinta

NAKAUWI KA NA, AKING SINTA 

nakauwi ka na, sinta, sa Barlig
ikaw na punong-puno ng pag-ibig
habang ako'y tigib pa ng ligalig
pagkat wala na yaring iniibig

kaytagal ng ating pinagsamahan
kinasal pitong taon ang nagdaan
magkasamang bumuo ng tahanan
pinaksa ka sa aking panulaan

ikaw ang musa ng aking panitik
nasa lansangan mang araw ay tirik
sa paggawa'y walang patumpik-tumpik
katabi ka'y gagawaran ng halik

sa bahay ninyo'y nakauwi ka na
sa tahanan ng iyong ama't ina
O, Libay, laging nasa puso kita
sinta, hanggang sa muling pagkikita

- gregoriovbituinjr.
06.19.2025

Miyerkules, Hunyo 18, 2025

Nilay

NILAY

di lang ilang araw pagod
di lang ilang araw puyat 
kundi ilang araw tulala

ay, baka di lang ilang araw
baka ilang linggong tulala
baka ilang buwang tulala

subalit dapat magpalakas
at makapag-isip ng tama
dapat huwag magpagutom

huwag laging matutulala
dinggin ang bawat paalala
ni misis, sarili'y ingatan

ay, di ko sukat akalaing
kay-aga niyang mawawala
sa edad apatnapu't isa

ay kay-aga niyang nawala
dalawang beses naospital 
nang tumama sa kanya'y blood clot
kung saan namuo ang dugo

ang una'y sa kanyang bituka
na nilunasan ng blood thinner
ikalawa'y doon sa utak
pagitan ng vein at artery

pagsasama nami'y napugto
nang kanyang buhay ay naglaho

ay, di ko sukat akalaing
kay-aga niyang mawawala 
sa edad na kwarenta'y uno
buhay niya'y agad naglaho

- gregoriovbituinjr.

06.18.2025 

Martes, Hunyo 17, 2025

Payo sa tulad kong Libra

PAYO SA TULAD KONG LIBRA

tinapik ako ng malamig na hangin
tulad ng pagtapik ni misis sa akin
habang may musika sa silid ng lumbay
may naggigitara habang naglalamay

di ako naniniwala sa horoscope
subalit payo nito ay tila angkop
gamot daw sa lungkot ang ihip ng hangin
tulad ng tumapik na hangin sa akin

nakahiligan kong bumili ng dyaryo
nagsasagot ng palaisipan dito
sa Bulgar, may horoscope itong katabi
na minsan, mababasa ko ang sinabi

oo, isa akong Libra, Oktubre Dos
kaya horoscope ko'y binasa kong lubos
salamat po sa payo nitong kaysidhi
sa panahon ngayong nagdadalamhati

- gregoriovbituinjr.
06.19.2025

* mula sa horoscope sa pahayagang Bulgar, June 17, 2025, p.9

Mga paalala ni misis

MGA PAALALA NI MISIS

bago mawala si misis ay
kayrami niyang paalala:

"Huwag kang magpupuyat"
"Kumain ng tama sa oras"
"Laging inumin ang vitamins"
"Huwag magpatuyo ng pawis"
"Huwag laging nasa initan"
"Huwag magpagabi"
"Alagaan ang sarili"
"Laging mag-iingat"

bilin niya'y mapagmahal
na nais kong sundin naman
at lagi kong tatandaan
maraming salamat, mahal
sa munti mong paalala
lagi mo ring tatandaan
lagi ka sa puso't diwa
at mahal na mahal kita

- gregoriovbituinjr.
06.17.2025