Huwebes, Agosto 31, 2023

Larawan ng nakaraan

LARAWAN NG NAKARAAN

"We may have had black and white photos, but you can find here colorful memories."

itim at puti man ang larawan
ay kayraming gunitang nariyan
wala mang kulay kung iyong masdan
ay makulay pa rin kung titigan

ang kanilang mata'y nangungusap
sa pagitan nila'y nag-uusap
tila dinig bawat pangungusap
kahit sila lang ang nagkausap

iyan ang iyong mararamdaman
sapagkat tigib sa karanasan
bawat litrato'y may kasaysayan
na nagkukwento ng nakaraan

namatay na'y muling nabubuhay
ang tumanda'y bumabatang tunay
pawang mga alaalang taglay
na di basta na lang mamamatay

puti at itim man ang litrato
ay may kwentong nagbibigkis dito
na di malilimutang totoo
pagkat makulay kung suriin mo

- gregoriovbituinjr.
08.31.2023

Payo't palaisipan

PAYO'T PALAISIPAN

araw-araw na may pahayagan
binabasa ang isyu't kwentuhan
pati payo't pag-ibig sa tanan
krosword at sudoku'y sasagutan

napakapayak na pamumuhay
bagamat nakikibakang tunay
ang kaisipan ay sinasanay
nang kamtin ang asam na tagumpay

nagbabakasakaling matuto
o madagdagan ang pagkatuto
inunawa, di man saulado
ang samutsaring balita't isyu

minsan ay gagawan ko ng tula
batay sa opinyon ko't akala
ganyan ako bilang maglulupa
didighay na lang pag walang-wala

- gregoriovbituinjr.
08.31.2023

Ang mga kuting

ANG MGA KUTING

nakakatuwa ang mga kuting
tila sa kanila nahumaling
binuhat ko pagkat kagigising
nasa hita ko na't naglalambing

ganyan sila inaalagaan
sapul pa noong sila'y isilang
anong saya kung sila'y pagmasdan
pakakainin maya-maya lang

maigi nang may ganyang alaga
sa bahay ay talagang nawala
ang nagtatakbuhang mga daga
natatakot na baka malapa

bubuwit nga ang nahuli nila
kuko nila'y nandakma talaga
ang kinaing daga nang nakita
tanging ulo na lang ang natira

patakbo-takbo, hilig maglaro
naglulundagan nang may pagsuyo
nagkakalmutan, lambing ng puso
sumusuot sa mumunting dako

- gregoriovbituinjr.
08.31.2023

Martes, Agosto 29, 2023

Kwento - Rali ng maralitang taga-Malipay


RALI NG MARALITANG TAGA-MALIPAY
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Isa ako sa mga sumama sa rali ng mga taga-Malipay sa isang araw nilang pag-iikot at pagpoprograma sa harap ng Senado, Kongreso at sa paanan ng Mendiola. Bunsod iyon ng nangyayari sa kanila na pagtanggal ng kuryente at ang buo nilang komunidad ay binakuran na ng pamilya ng isa sa makapangyarihan at mayamang angkan sa bansa.

“Dumudulog kami ngayon sa Senado upang mapaimbestigahan ang nagaganap sa aming lugar kung saan binakuran na ang aming pamayanan at tinanggalan pa kami ng kuryente kung saan wala na kaming ilaw sa gabi. Walang bentilador ang aming mga anak na kapag natutulog na’y nilalamok. Hindi na rin kami makapag-charge ng aming selpon dahilan upang hindi kami makontak ng aming mga kamag-anak.” Ito ang sabi ng isang lider-maralita habang tangan ang megaphone.

Binulungan din ako ni Ka Tek, ang bise-presidente ng aming samahan, “Pakinggan mo ang kanilang inilalahad. Talagang mula sa puso. Mula sa galit nila sa mga namamanginoon at nang-aagaw ng kanilang lupang tinitirahan.” Napatango na lang ako dahil totoo. Kita mong tahimik lang sila roon ngunit nanggagalaiti na sa galit bagamat nagpipigil.

Sigaw naman ng isang lider-maralita. “Karapatan sa paninirahan, ipaglaban!” At sinabayan din namin ang kanyang sigaw. “Karapatan sa paninirahan, ipaglaban! Karapatan sa paninirahan, ipaglaban”

Nagpa-receive din sila ng liham na humihiling na imbestigahan ng Senado ang nangyayari sa kanila. Subalit may agam-agam sapagkat isang Senador ang kalaban nila sa nasabing lupa at umano’y asawa ng isang talamak na land grabber. Sa isip-isip ko, hindi kaya harangin lang ang sulat? Gayunman, nagpatuloy sila sa pagkilos. Matapos iyon ay nagsilulan na kami sa mga sasakyan upang magtungo ng Mendiola.

Habang daan, napapag-usapan namin paano magpo-programa sa Mendiola, gayong alam naming di na pinapapasok sa makasaysayang tulay ng Mendiola ang sinumang nais magpahayag. 

Bukas ang Mendiola kung saan paroo’t parito ang mga sasakyan habang naglalakad naman papasok ang mga estudyante. Umakyat kami sa footbridge at pagdating sa paanan ng Mendiola ay agad nagladlad ng plakard, nagkapitbisig at nagprograma. Nais talaga ng mga maralita na matugunan ang kanilang problema, dahil buhay, gutom at kawalan ng tirahan ang kanilang kinakaharap. Para sa kanila, makasaysayan ang pagkilos na iyon. At naging bahagi kami ng nasabing kasaysayan.

Agad kaming hinarang ng mga pulis. Itinaboy sa labas ng paanan ng Mendiola. Mukhang napaganda pa ang pwesto, dahil sa mas maraming taong nagdaraan at nakasakay ang makakabasa ng aming mga plakard. At baka maunawaan nila ang aming mga ipinaglalaban.

Binigyan kami ng mga pulis ng labinglimang minuto para sa apat na tagapagsalita. Naglahad doon ng kanilang damdamin ang mga taga-Malipay. Habang ang mga kasama ay matatag na nagkakapitbisig.

Katanghaliang tapat na iyon. Matapos ang pagkilos sa Mendiola ay nagsikain muna kami. May baon ang ilan, habang kami’y kumain sa karinderyang malapit doon. Alauna na ng hapon nang lumarga kami.

Nang papunta na kami ng Kongreso ay nadaanan namin ang Commission on Human Rights o CHR. Bakit kaya hindi namin binigyan ng liham iyon? Sa isip-isip ko, baka dahil hindi na kaya sa buong maghapon ang lakarin. Matapos ang Kongreso ay pupunta pa sa Energy Regulatory Commission para hilinging ibalik ang kanilang kuryente.

Dumating kami sa panulukan ng Commonwealth Ave. at Batasan Ave. sa ganap na ikalawa ng hapon. Doon ay hinintay pa namin ang ibang kasamang umano’y nahuli ang sinasakyan. Pasado ikatlo ng hapon ay lumarga na kami. Mga limang sasakyan na lamang kami.

Sa South Gate ng Kongreso ay nagprograma agad kami habang sa North Gate naman nagtungo ang ilang kasama upang magpa-receive ng sulat. Sana nga ay maimbestigahan na, in aid of legislation, masulat ng midya, o kaya’y talagang maresolba na ang kanilang problema.

Hindi madali ang kanilang laban. Wala namang madaling laban. Ngunit ang ipinakita nilang pakikibaka sa ligal na paraan, pagtungo sa Senado, Malakanyang at Kongreso, ay nagbibigay inspirasyon sa iba pa na matutong ipaglaban ang kanilang mga karapatan sa paninirahan at mapahalagahan ang karapatan ng bawat tao.

Hindi na kami pumunta ng ERC dahil mag-aalas-singko na. Hindi na kami aabot. Gayunman, sana’y maipanalo nila ang kanilang laban.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Agosto 16-31, 2023, pahina 18-19.

Linggo, Agosto 27, 2023

Hindi pala bakal ang aking katawan

HINDI PALA BAKAL ANG AKING KATAWAN

kayrami ko nang sakit na nararamdaman
ang akala ko'y bakal ang aking katawan
na tila handa laging bumangga sa pader
habang kasama ang magigiting na lider

na madalas, sa rali'y nasa harap ako
tinatablan pala ng sakit ang tulad ko
tibak na Spartan kasi ang paniwala
subalit ngayon, malimit nang matulala

tila ba napagtanto ko lang ito ngayon
habang ginagampanang mabuti ang misyon
dapat mayroong mentenans na iinumin
huwag na raw kumain ng maraming kanin

upang hindi palaging mataas ang sugar
upang hindi maasar nang wala sa lugar
sumubo lagi ng bitamina't mineral
nang lumakas at hindi laging hinihingal

dapat walong baso ng tubig ang inumin
dapat walong oras na tulog ang gagawin
magpainit sa araw at mag-ehersisyo
mag-jumping jack, mag-push up o mag-otso-otso

uminom din ng pito-pito pag umaga
iyan ang payo sa akin noon ni ama
ah, dama ko, dapat na akong magpalakas
mabuting malusog, di man bakal sa tigas

- gregoriovbituinjr.
08.27.2023

Sabado, Agosto 26, 2023

Ilog

ILOG

kailan tayo mauuntog?
upang alagaan ang ilog
at mga lugar pang kanugnog
pag araw na nati'y lumubog?

kailan pa magkukumahog?
upang alagaan ang ilog
pag tuhod na'y aalog-alog?
at mga kalamnan na'y lamog?

kahit ilog man ay di bantog
pangarap man ay di matayog
ito man lang ay maihandog
sa kinabukasan at irog

- gregoriovbituinjr.
08.26.2023

* alay na tula bilang tugon sa Right of Nature (RoN) page sa fb, sa inilabas nilang "Ang Ilog ay Buhay" na matatagpuan sa kawing na:

Biyernes, Agosto 25, 2023

Mag-aral din ng martial art

MAG-ARAL DIN NG MARTIAL ART

dapat na may alam din tayo sa martial art
sakaling sa atin ay may biglang bumanat
holdaper man o sinumang nais mangkawat
sa panahong tayo'y talagang inaalat

matuto ng wingchun, yaw-yan, nang di masilat
prinsipyo ng jeetkundo't judo'y madalumat
maging listo sa depensa't huwag malingat
baka mahal mo ang ipagtanggol mong sukat

anong dapat kung may kutsilyo ang kalaban?
eskrima't arnis ba'y basta gagamitin lang?
sa magulong mundo'y anong kahihinatnan?
kung magtanggol sa kapwa't sarili'y di alam

- gregoriovbituinjr.
08.25.2023